چهارشنبه ۲ مهر ۱۳۹۹ | Sep 23, 2020
محمدرضایی

حوزه/ به نظر نمی‌رسد که در قرائت رسمی حوزه‌های علمیه از تشیع که از زبان مراجع عظام تقلید(دامت برکاتهم) مطرح می شود ، دعا و توسل جایگزین تحقیقات علمی و بهداشتی و پزشکی شده است.

به گزارش خبرگزاری حوزه، دکتر محمد محمدرضایی در نقد کلیپی با عنوان «چالش‌های پیش روی دین و مدرنیته در مواجهه با کرونا»(سخنان آقای سید کمال حیدری) یادداشتی نوشته و آن را در اختیار خبرگزاری حوزه قرار داده است. متن یادداشت وی بدین شرح است:

پاسخ دکتر محمد محمد رضایی (استاد تمام فلسفه دین دانشگاه تهران و محقق حوزه علمیه ) به نظرات جناب حجت الاسلام آقای سید کمال حیدری (استاد و مدرس علوم حوزوی) در باب "چالش های پیش روی دین و مدرنیته در مواجهه با کرونا"

باسمه تعالی

چندی پیش کلیپی از جناب حجة الاسلام سید کمال حیدری از اساتید علوم دینی تحت عنوان چالش های پیش روی دین و مدرنیته در مواجهه با کرونا در شبکه های مجازی (۲۷/۰۴/۱۳۹۹)منتشر شد. برخی از اساتید این کلیپ را برای اینجانب ارسال و تقاضا داشتند که مورد نقد وبررسی قرار گیرد. اینک،خداوند منان، توفیق این مهم را به اینجانب عنایت فرمود . ابتدا مدعیات ایشان را مطرح و سپس صرفا از باب تذکر، آنها را مورد نقد وبررسی قرار خواهم داد .

اینک مدعیات ایشان:

مدعای اول: " یکی از برکات شیوع ویروس کرونا آن بود که قرائت رسمی از اسلام را در حوزه های علمی شیعه وسنی به زمین زد.

مدعیان اسلام در برابر ویروس کرونا چه چیزی برای گفتن دارند راه حل شما چیست؟ اثر دعا ، توسل ،اعتقاد به مهدویت و....کجاست؟ امتیاز مکتب اهل بیت در برابر ویروس کرونا چیست که سایر ادیان ومکاتب ندارند؟ شما (مسلمانان و مدافعان مکتب اهل بیت) چه امتیازی نسبت به آنها دارید که چینی ها و کره جنوبی ها آن امتیاز را ندارند؟ چین وکره جنوبی که این مشکل کرونا را بهتر از ما حل کرده اند، پس وجه امتیاز مکتب اسلام واهل بیت نسبت به حل این مشکل چیست ؟"

مدعای دوم: ""یکی دیگر از برکات شیوع ویروس کرونا آن است که توانست کل غرور انسان غربی را پایمال کند . انسان غربی با پیشرفت های علمی خود ادعای ربوبیت می کرد. أنَا رَبّکُم الأَعلَی می‌گفت و مطرح می‌کرد که اینک کل قوانین عالم طبیعت مسخر من است . برفرض، درست است که خدا جهان را خلق کرده است ولی مسخر ومدبر جهان طبیعت اینک منم ،کرونا توانست ، غرور این انسان غربی را بشکند."

نقد و بررسی مدعای اول:

مدعای اول جناب آقای سید کمال حیدری را می‌توان به صورت ذیل دسته بندی کرد:

۱. کرونا کارآمدی قرائت رسمی  حوزه های علمیه از اسلام وتشیع را با چالش مواجه کرده است.

۲. مدعیان اسلام در برابر کرونا چه چیزی برای گفتن دارند و اثر دعاء توسل واعتقاد به مهدویت و...کجاست؟

۳. امتیاز مکتب اهل بیت در مواجهه با سایر مکاتب در مواجه با کرونا چیست؟

۴. تفکر وایدئو لوژی کشور چین وکره جنوبی نسبت به اسلام وتشیع کارآمدتر است ، زیرا آنها در مبارزه با ویروس کرونا موفق تر عمل کردند.

نقد: نقد مدعای اول را درسه بند مطرح می نماییم:

۱. جناب آقای حیدری نیک می دانید که در پس چنین سخنانی ، یک نوع دیدگاه پراگماتیستی و عمل گرایانه  درباب داوری ادیان ومذاهب وایدئولوژی ها وجود دارد . شما ادعا می کنید که ای مسلمانان و ای شیعیان در برابر چین وکره جنوبی در مبارزه با کرونا چه چیزی برای گفتن دارید! بنابراین، دین وآیین خود را در دنیای امروزتبلیغ نکنید که نتوانسته به درستی با کرونا مبارزه نماید.

شما می دانید که مکتب پراگماتیسم توسط فیلسوفان آمریکایی چارلز پیرس(۱۸۳۹-۱۹۱۴) ،ویلیام جیمز(۱۸۴۲-۱۹۱۰) وجان دیویی(۱۸۵۹-۱۹۵۲) بنیان نهاده شد .

از دیدگاه پراگماتیسم، معیار حقیقت و فکر وایدئولوژی با توجه به سودمندی، فایده و نتیجه آن مورد قضاوت قرار می گیرد نه انطباق آن با واقعیت عینی. در واقع  حقیقت هر چیزی به وسیله نتیجه نهایی آن اثبات می‌شود.

آیا جناب عالی به لوازم چنین دیدگاهی اعتقاد دارید ؟ به فرض دیدگاه مادی گرایانه وملحدانه وغیر توحیدی کشورهای چین و کره جنوبی توانستند واکسن کرونا را کشف کنند و یا با روشهایی از شیوع ویروس کرونا جلوگیری کنند، آیا این دلیل ومنطق می تواند ملاک حقانیت مکتب الحادی و مادی گرایانه و غیرتوحیدی آنها باشد؟

آیا شما می پذیرید که ایدئولوژی کشور چین وکره جنوبی بر قرآن(معجزه جاودانه ) واسلام وتشیع برتری دارد؟ آیا می پذیرید که بر اساس این معیار، اعتقاد به وجود خدا و جهان آخرت و نبوت و دعا و توسل ما نادرست و به عوض بی اعتقادی ودیدگاه کمونیستی وادیان غیر توحیدی از حقانیت برخوردارند؟

هم چنین، دیدگاه پراگماتیستی دین را به عنوان یک ابزار تلقی می کند ، که اگر توانست واکسن کرونا را کشف کند، صادق و الا کاذب است و به جای آن باید از ابزار دیگری که همان بی اعتقادی، بودیسم ،تائوئیسم وایدئولوژی کمونیستی است، استفاده نمود .

در این بحث مسایلی چون منشأ دین ، تاریخ انبیاء الهی و وحی الهی و خاتمیت ونیاز بشر به وحی الهی و اعجاز قرآن و امامت ودعا و توسل  وبه تعبیری حقانیت دین به کلی نادیده گرفته شده است. وبه عوض به توانایی اسلام در مبارزه با کرونا ویا صرفا به کارکرد بهداشتی دین تأکید شده است. که بسیار امر نادرستی است .

و همچنین به فرض اگر علوم تجربی با مبنای طبیعت گرایانه و تجربی گرایانه توانست ، واکسن کرونا را کشف کند. آیا می توان به جهت عملکرد بهتر در مبارزه با کرونا علوم تجربی را جایگزین دین الهی نمود و گفت که دوران دین الهی به سر رسیده است ؟ آیا این ، تفسیر درستی ازخاتمیت  ونیازمندی بشر به دین است؟

آیا این سخن جنابعالی با دیدگاه آگوست کنت فرانسوی (۱۷۹۸-۱۸۵۷)،بنیانگذارمکتب پوزیتیویسم در باب مراحل تفکر بشر که اکنون دوران علم است ودوران ربانی و فلسفی ، به سررسیده وباید آنها را نادیده گرفت ، یکسان نمی شود ؟

همان دیدگاهی که اعتقادات دینی و علت الهی را معارض با علت طبیعی و تجربی می داند که بسیار سخن نادرستی است. آیا این سخن بر خلاف اعتقاد اسلامی" لا حَولَ و لا قُوّةَ إلّاباللَّه العلیّ العظیم " نیست که حتما جنابعالی به آن باور دارید و علت الهی را در طول علت مادی و طبیعی لحاظ می کنید .

 مشکل دیگر تفکر پراگماتیستی آن است که فرق بین دین حقیقی و دین واره ها وادیان کاذب نمی گذارد، زیرا که به حقانیت آنها بی توجه و تأکید آن ، بیشتر بر نتایج عملی آنها است.

 این تفکردرست مانند کسانی است  که بادیدن زرق و برق دنیای غرب و نظم ظاهری آنها حکم به صحت ایدئولوژی مادی گرایانه و استعماری  ومنفعت طلبانه آن می دهند. همان ایدئولوژی که براساس ظلم و غارت اموال کشورهای تحت ستم بنا شده است که بعضا برخی از متفکران  آن سامان ، به آن اعتراف کرده اند. بنابراین جناب آقای سید کمال حیدری در طرح چنین سخنانی تأمل بیشتری بفرمایید.

۲.جناب آقای حیدری ،شما از قرائت رسمی حوزه های علمیه از اسلام  وتشیع سخن گفته اید،پس حتما یک قرائت  غیر رسمی هم وجود دارد. ای کاش منطق فهم چنین قرائتی را بیان می نمودید. آیا در قرائت شما از  تشیع ، ملاک حقانیت معارف اعتقادی واخلاقی و فقهی قرآنی، کشف واکسن کرونا است یا ملاک  دیگری دارد ؟

ای کاش جنابعالی ویژگی های قرائت غیر رسمی از تشیع را که ظاهراً  مدافع آن هستید، به روشنی بیان می کردید تا در مورد آن بتوان داوری نمود . حتمادر قرائت مطلوب شما از اسلام شیعی، اعتقاد به خدای یگانه و نبوت ومعاد وامامت و قرآن دعا و توسل و مهدویت  وجود دارد.

جنابعالی چه تصویری از دعا و توسل و مهدویت  و کارکرد آنها دارید که متفاوت از قرائت رسمی حوزه های علمیه است؟ در این مدعیات ابهامات زیادی وجود دارد .

به نظر نمی‌رسد که در قرائت رسمی حوزه‌های علمیه از تشیع که از زبان مراجع عظام تقلید(دامت برکاتهم) مطرح می شود ، دعا و توسل جایگزین تحقیقات علمی و بهداشتی و پزشکی  شده است. دعا و توسل در جای خود و تحقیقات علمی هم در جای خود . هر کدام کارکرد خاص خود را دارند. کدامیک  از مراجع عظام تقلید را سراغ دارید که به جای فعالیت‌های علمی صرفا به دعا و توسل، متوسل می‌شوند تا آن را به دیگران هم توصیه کنند. اینجانب در یادداشت کرونا و دعاهای مفاتیح، جایگاه دعا و تحقیقات علمی  را  توامان تبیین نمودم که هرکدام به جای خویش نیکو است .

بنابراین جناب آقای حیدری ، این ادعای شما که در قرائت رسمی حوزه های علمیه ، به عوض تحقیقات وفعالیت های علمی ، این دعاو توسل است که تنها نقش آفرین است با واقع منطبق نمی باشد .

۳.جناب آقای سید کمال حیدری ، امتیاز اسلام و مکتب اهل بیت ، قرآن وعترت پیامبر(ص) است .قرآن، معجزه جاودانه پیامبر گرامی اسلام است که خداوند از سر لطف و مهربانی برای سعادت دنیا و آخرت به بشر ارزانی داشته است  . این کتاب را خداوند عزیزو مهربان ، برای هدایت مردم نازل کرده و خود نیز نگهبان آن است  تا از هرگونه تحریف و دستبردی مصون بماند و بتواند رسالت خود را که هدایت انسان ها از ظلمات به سوی  روشنایی است، به نیکی به انجام برساند .حجت قرآن ، ذاتی است و تاکنون کسی نتوانسته با آن مقابله نماید.  البته اعجاز قرآن ، ابعاد مختلفی دارد که فعلا مجال پرداختن به آن نیست . از دیدگاه قرآن، گفتار وکردار وتقریر پیامبر (ص)و امامان معصوم(علیه السلام) از حجت برخوردار است.بنابراین امتیاز اسلام و مکتب اهل بیت  به قرآن، معجزه جاویدان و معارف اهل بیتی است که هدایت گر انسان ها از ظلمات به نورانیت وسازگاری آنها با فطرت وعقلانیت انسان ها است.

در ضمن مزیت و رسالت اولیه دین اسلام ، کشف قوانین علمی نیست ، بلکه خطاب دین ، به تعبیر استاد مطهری من علوی و متعالی انسان است نه من سفلی. هرچند که دین توصیه به کشف روابط عناصرجهان خلقت و تامل وتفکر درباره آنها و همه هستی کرده است  تا از طریق آنها به خدا ودستورات سعادت آفرین او متوجه شویم و بدانیم تنها او حق است.چنانچه قرآن می فرماید:

 أَفَلَا یَنْظُرُونَ إِلَی الْإِبِلِ کَیْفَ خُلِقَتْ وَإِلَی السَّمَاءِ کَیْفَ رُفِعَتْ وَإِلَی الْجِبَالِ کَیْفَ نُصِبَتْ وَإِلَی الْأَرْضِ کَیْفَ سُطِحَتْ فَذَکِّرْ إِنَّمَا أَنْتَ مُذَکِّرٌلَسْتَ عَلَیْهِمْ بِمُصَیْطِر(غاشیه ،۱۷-۲۲)

"آیا به شتر نمی ‏نگرند که چگونه آفریده شده و به آسمان که چگونه برافراشته شده و به کوه ‏ها که چگونه برپا داشته شده و به زمین که چگونه گسترده شده است پس تذکر ده که تو تنها تذکردهنده‏ ای بر آنان تسلطی نداری"

هدف اصلی دین به کمال رساندن فضایل اخلاقی و برانگیزاننده فطرت ودعوت به توحید وآزادی انسان از قید ها وبندهای نادرست ، برپایی قسط وعدالت در جامعه بشری، آشنایی مردم باتعالیم الهی و تزکیه  وتطهیر آنان و زندگی موحدانه و مومنانه می باشد ، نه کشف واکسن فلان ویروس از جمله ویروس کرونا.

به فرض اگراسلام و تشیع واکسن ویروس کرونا را کشف کند در آن صورت آیا  تمام مشکلات معنوی و اخلاقی و اعتقادی بشر حل شده است وماموریت دین به طورکامل به انجام رسیده است؟

جناب آقای حیدری به نظر می رسد که وظیفه و امتیاز اصلی دین ، کشف قوانین فیزیکی ، شیمیایی و بهداشتی و درمانی نیست و این وظیفه را باید در جای دیگری جست وجو کرد ، زیرا که خداوند به انسان قوه عقل عنایت  کرده است و از او خواسته با تأمل در عالم خلقت و کشف سنت ها و قوانین ثابت  این عالم به لطایف و حکمت های آن بیشتر پی ببرید و نیز بداند که در پس این عالم مادی با قوانین شگفت انگیز آن دست توانای خداوند عالم و حکیم  وتوانا وجود دارد .

بررسی ونقد مدعای دوم:

۱: این که در زندگی وجوامع افراد مادی گرا و ملحد وحتی دیندارممکن است ، اتفاقاتی رخ دهد که آنها را به  عالم ماورا متوجه نماید .جای شک و شبهه ای نیست و نمونه های آن فراوان . امید آن داریم که فطرت توحیدی و سرشت همه آدمیان در مواجهه با چنین رویدادهایی مانند شیوع ویروس کرونا بیدار و در جایگاه اصلی خود که همان اعتقاد به خدای یگانه وزندگی پس از مرگ واعتقاد به نبوت و برنامه های حیات بخش و سعادت آفرین پیامبران الهی (از جمله اسلام) وسبک زندگی مومنانه قرار گیرد.

اما جناب آقا ی سید کمال حیدری ، عدّه ای از آدمیان بر اثر جهل مرکب و غوطه ور شدن در افکار مادی گرایانه وملحدانه و لِِذتهای زود گذر دنیوی آن چنان از خود بیگانه شده اند که ممکن است بر اثر شیوع این ویروس کرونا از خواب غفلت برنخیزند و هم چنان سرگرم افکار ملحدانه ومادی گرایانه خود باشند؛ همان افرادی که قرآن در مورد آنها می گوید:

  إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَیْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ خَتَمَ اللَّهُ عَلَیٰ قُلُوبِهِمْ وَعَلَیٰ سَمْعِهِمْ ۖ وَعَلَیٰ أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ(بقره،۶-۷)

(همانا کسانی که کفر ورزیده‌اند، برای آنها یکسان است که هشدارشان دهی یا هشدارشان ندهی. آنها ایمان نخواهند آورد. خداوند بر دلها و برگوش آنان مهر زده و بر چشمانشان پرده‌ای است و برای آنان عذابی بزرگ است.)

ویا کسانی که قرآن درباره آنها می گوید:

 "صُمٌّ بُکْمٌ عُمْیٌ فَهُمْ لَا یَرْجِعُونَ( بقره،۱۸)

(آنان (از شنیدن حقّ) کر و (از گفتن حقّ) گنگ و (از دیدن حقّ) کورند، پس ایشان (به سوی حقّ) باز نمی‌گردند.)

بنا براین، ممکن است شیوع ویروس کرونا ،هنوز غرور انسان غربی رانشکسته باشد .

جناب آقای سید کمال حیدری، جنابعالی بر اساس چه مستنداتی مطرح می نمایید که بر اثر این حادثه غرور انسان غربی شکسته شده است؟ به نظر می رسد که شواهد و مستندات گویای مدعای جنابعالی نیست.

۲: در ضمن هرچند که در حوزه علم دیدگاه مادی گرایانه و پوزیتیویستی و تجربی گرایانه و علم گرایانه ظهور و بروز بیشتری دارد که علم را متعارض با باورهای دینی می داند ولی در باب رابطه حوزه علم وکشف قوانین علمی وحوزه دین ، دیدگاه های متفاوتی وجود دارد، که بعضا موافق اعتقادات دینی است.

برای نمونه:

الف : گالیله (منجم ، ریاضی دان وفیزیکدان مشهور ایتالیایی (۱۵۶۴-۱۶۴۲) در باب رابطه علم ودین بر این باور بود که آیات کتاب مقدس و آیات طبیعت هر دو کلمه الله هستند ، یعنی نگارنده کتاب طبیعت و کتاب مقدس خداوند است وهیچ گونه تعارضی بین آنها وجود ندارد. به تعبیری علم ودین ،حقیقت واحدی را به دو شیوه مختلف بیان می دارند (باربور،ترجمه ، بهاءالدین خرمشاهی ص۳۶، باربور،ترجمه ، پیروزفطورچی ص۶۴)

ب) دونالد مک کی (۱۹۳۳-۱۹۸۷) فیلسوف ودانشمند انگلیسی  رابطه علم والهیات را رابطه میان دو امر مکمل می داند که علم در پی کشف علل وقایع است و هدف الهیات در پی پاسخ دادن به معنای وقایع. (محمد رضایی ، کلام جدید با رویکرد تطبیقی، ص۱۸۲ ؛پترسون و...،عقل و اعتقاد دینی،ترجمه،نراقی وسلطانی،ص۳۷۰) همان گونه که استاد شهید مرتضی مطهری (ره) نیز به مکملیت علم ودین اعتقاد داشت ،چنانکه می گوید : علم به ما روشنایی و توانایی می بخشد و ایمان عشق و امید و گرمی؛ علم ابزار می سازد و ایمان مقصد؛ علم وجود انسان را به صورت افقی گسترش می دهد و ایمان به شکل عمودی بالا می برد .(مطهری،مجموعه آثارج۲،ص۳۲)

ج) اندیشمندانی که مدافع جدایی کامل حوزه علم از دین هستند ،بالتبع به هیچ گونه تعارضی بین آنها اعتقاد ندارند ، برای نمونه:

۱. کارل بارت،متکلم پروتستان سویسی(۱۸۸۶-۱۹۶۸) نماینده نامدار نوارتودکسی ، معتقد بود که الهیات و علم با موضوعات وروش ها و غایات اساسا متفاوتی سروکار دارند.موضوع علم ،جهان طبیعت است و موضوع الهیات ،تجلی خدا.(باربور،۱۳۷۸،ص ۱۴۵)

۲. مارتین بوبر(۱۸۷۸-۱۹۶۵) فیلسوف و ومتاله مشهور اتریشی بر آن بود که موضوع دین ،واقعیات جاندار واخلاقی است به تعبیری رابطه من - تو است.  اما موضوع علم ، موجودات بی جان و به تعبیری رابطه من- آن است.(همان،ص۱۴۷)

۳. در میان فیلسوفان تحلیلی ویتگنشتاین (۱۸۸۹-۱۹۵۱) فیلسوف نامدار اتریشی بر آن بود که علم ودین دوبازی زبانی متمایز اما کاملا مجاز هستند و هر کدام منطق و معیار سنجش خاص خود را دارند و هیچ کدام نباید با منطق و معیار دیگری مورد قضاوت قرار گیرد . زبان علمی ، برای پیش بینی وکنترل است اما زبان دینی برای مقاصدی نظیر نیایش و کسب آرامش به کار می رود.(همان،ص۱۵۱)

۴. ایمانوئل کانت، فیلسوف بزرگ و تاثیر گذار آلمانی (۱۷۲۴-۱۸۰۴) بر آن بود علم ودین مربوط به دو حوزه جداگانه هستند. علم مربوط به حوزه عقل نظری ودین مربوط به حوزه عقل عملی (محمد رضایی، تبیین ونقد فلسفه اخلاق کانت ،ص۲۶۳)

بنابراین جریانات فکری بسیار قوی در غرب وجود دارند که توامان هم به علم و هم به دین معتقدند و هرکدام آنها را حوزه مستقل از هم لحاظ می کنند.بر اساس این دیدگاه ها انسان خود رامدبر عالم نمی داند ، حتی کانت که ادعا می کند که عقل نظری از اثبات حوزه ماورالطبیعه ناتوان است  از راه اخلاق مبانی دینی  را اثبات می کند و برای اعطای سعادت متناسب با فضیلت اخلاقی انسان ، به خدای خالق ومدبر عالم اعتقاد دارد که بتواند سعادت انسان ها را تامین نماید.

بنابراین، اولا جهان غرب یک دیدگاه واحد ملحدانه ندارد که به سهولت بتوان گفت که کرونا ناقض و ابطال کننده آن است و ثانیا کسانی که مدافع تفکر علم گرایانه هستند (تفکری که برآن است روش علمی ، تنها روش کشف همه حقایق عالم و قوانین علمی تنها تبیین کننده همه نیازهای مادی و معنوی انسان است)برآنند که کشف قوانین علمی ،منطق خاص خود را دارد ، برخی کشفیات علمی سریع و برخی نیازمند تحقیقات و آزمایشهای طولانی مدت که زمان بر می باشد . بنا براین، زمان بر بودن کشف واکسن کرونا آنها را از ایدئولوژی علم گرایانه باز نمی دارد.

البته می توان گفت که کرونا تا اندازه ای ویترین ظاهری جوامع غربی را کنار زد و حقیقت آن را که مبتنی بر تبعیض نژادی واخلاق خود گرایانه و سود گرایانه ومنفعت طلبانه فردی و اجتماعی است، عیان نمود که اعتراضات مردم در کشورهای غربی گویای این مدعا است  بنا براین، جناب اقای سید کمال حیدری، دلایل کافی و وافی برای صحت ادعای خود مبنی بر پایمال شدن غرور و تفرعن انسان غربی توسط کرونا ارائه نداده اند.

 و در پایان ، ازخداوند منان این دعا را برای خود مسالت می نمایم:

"اللَّهُمَّ لَا تَکِلْنِی إِلَی نَفْسِی طَرْفَةَ عَیْنٍ أَبَداً "

(خداوندا، هیچ‌گاه مرا به اندازه‌ی یک چشم برهم زدن به خود وامگذار)

با عرض پوزش ، محمد محمد رضایی، استاد فلسفه دین دانشگاه تهران(وحوزه علمیه)،۲۲مردادماه۱۳۹۹

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 0 =

نظرات

  • سیدرمحسن موسوی IR ۲۲:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۲
    0 4
    بسمه تعالی جواب خیلی طولانی است که حوصله و دقت میخواهد که خواننده متوجه شود بنده با اعتماد به خبرگزاری حوزه این مطلب را می نویسم و اطلاعی از گفتار سید کمال حیدری ندارم عرض میکنم اگر قرار باشد موفقیت کشوری در یک موضوع را باعث مشکل داشتن کشور دیگری در موضوع دیگری بدانیم این حرف همان آسمان ریسمان است و از یک بچه بیسواد هم بعید است چه برسد به یک شخص مدعی علم مثلا برزیل در فوتبال قوی است پس نتیجه می گیریم خودرو سازی ژاپنی ها به درد نمی خورد چون نمی توانند مثل برزیل فوتبال بازی کنند یا ژاپن در خودرو از ایران پیشرفته تر است پس انرژی هسته ای ایران به در نمی خورد و همین طور .... آخه کجای عالم قیاس بی ربط این شکلی انجام میدهند اینکه یک کشوری کرونا را خوب کنترل کرده یا واکسن ساخته است پس مذهب ما در ایران به درد نمی خوره آیا این حرف از صاحب عقل سلیم سر میزند ؟ ما در حوزه دین و اعتقادات و فلسفه در دنیا حرف اول را می زنیم و فیلسوفان کشورهای غربی در مقابل علمای ما مثل شاگرد پیش استاد هستند دین و اعتقادات ما هم همین طور است و بزرگان ما حاضر به مناظره در مباحث دینی هستند هل من مبارز می طلبند و این موضوع هیچ ربطی به ضعف کنترل ویروس ندارد آخه خلط موضوع به این واضحی از یک عالم خیلی ناراحت کننده است و تاسف آور ثانیا ضعف پیروان مذهبی در تدین دلیل ضعف اصل دین آنها نیست مثلا آیا مسلمانی شراب بخورد باید بگوییم پس دین اسلام نعوذ بالله به درد نمی خورد یا باید بگوییم این شخص دین را درک نکرده است اگر یک بنده مخلص خدا اگر دعا بکند که دنیا گلستان شود قطعا خواهد شد کرونا که چیزی نیست بنده خودم از اساتید حوزه هستم
    • علی IR ۲۰:۲۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۳
      3 1
      نظر علامه حیدری کاملا درست ست ، ایشان چیزی از دعا و توسل و .. زیر سوال نبرد . با شرایطی که حوزه های علمیه از دین در منبرها از داستان های نقلی بدون سند از معجزات و ... به صورت وسیع مطرح می کنند و فقط دین را محدود به این امور کردند . نه مبانی حقیقی فقه حکومتی توسط حوزه بیان میشود و نه علوم حوزوی در زمان حال کاربردی نیست به دلیل عدم فقه حکومتی و اجتماعی و تعلیم و بررسی و تدریس آن در حوزه .
  • رشید IR ۲۳:۱۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۲
    6 3
    ایشان اصلا مدعای سید کمال رو متوجه نشدن آقا حیدری نمیگه دین درمقابل مکتبهای دیگه کارایی نداره میگه این قرائت از دین چنین کارکردی رو نداره در یک کلیپ یک ساعته مدعای خودشون رو کامل توضیح دادن باعنوان:تبیین نقش مهدویت، دعا وتوسل درمواجهه با کرونا تو سایتشون هست
    • علی IR ۲۰:۲۵ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۳
      1 0
      نظر علامه حیدری کاملا درست ست ، ایشان چیزی از دعا و توسل و .. زیر سوال نبرد . با شرایطی که حوزه های علمیه از دین در منبرها از داستان های نقلی بدون سند از معجزات و ... به صورت وسیع مطرح می کنند و فقط دین را محدود به این امور کردند . نه مبانی حقیقی فقه حکومتی توسط حوزه بیان میشود و نه علوم حوزوی در زمان حال کاربردی نیست به دلیل عدم فقه حکومتی و اجتماعی و تعلیم و بررسی و تدریس آن در حوزه .
  • IR ۰۳:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۳
    3 2
    اولا از سطح مطالب بیان شده مشخصه که این آقا از مطالب سید کمال حیدری برداشت صحیح نداره وخوب متوجه مطلب نشده ثانیا علمیت لازم برای پاسخ را ندارد جناب سید کمال در یک کلیپ یک ساعته به سوالات مطرح شده توسط کلیپ قبلی پاسخ دادن که ظاهرا جناب نقاد اطلاعی از اون کلیپ نداشتن والبته که نظرات سید کمال حیدری خالی از اشکال نیست ولی برای پاسخ باید یک عالم اون هم با اصطلاحات علمی پاسخ بده اگر شما خیر خواه هستید به جناب حیدری هم اجازه بدید پاسخ خودش ونظرات خودش رو مطرح کنه
  • افتخار محمدی IR ۰۹:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۳
    1 1
    از نظرات استاد بزرگوار استفاده بردیم و از پاسخ عالمانه و تحلیل نیکو لذت بردم. برعالمان بزرگ دین فرض است که پاسخ چنین شبهاتی را برای هدایت افکار عمومی بیان و جامعه را بسوی حق رهنمون نمایند.
  • عبدالله امی IR ۱۲:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۳
    1 1
    1-نظر ایشان ناظر بر قرائتهای دینی بعضی است. و نه ذات دین. 2-موضع داشتن ایشان از قرائتها و نقد ان نظرات موضعی قابل توجه و لازم سطح و سمت ایشان است. 3-کادر بندی حول نظرات ایشان و شیفت به فلسفه پراگماتیسم نا جوانمردانه است. 5-کوبش و نقد فلسفه مذکور تحت نام نظرات ایشان یک مغالطه نا بخشودنی است.(گنه کرد در بلخ اهنگری...) 6-نقد ایشان تابع نظریات تئوری شفا بخش عرفانی اشراقی است که بسیار نادر و شاذ است ولی نابکاران سودجو اذهان عوام از ان بشیوع بهره می برند و مسولیت افشای ان بر عهده امثال ایشان است. نقد گفتار باید در همین چهار چوب صورت میگرفت نه فلسفه پراگماتیسم.(از ظن خود شد...) 7=نقد بر اظهارات ایشان جایز اما نه درسرزمین نقاد.
  • IR ۱۴:۲۷ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۳
    3 0
    سلام خدمت آقای دکتر از شما تعجب است که بجای پاسخ به توجیهه پرداخته وبجای ریشه و شاخه پرداخته کجای مطلب استاد حیدری درباره اصل دین و قرآن بوده که شما ان را به اصل دین و قرآن نسبت داده اید آیا از نظر شما برداشت های حوزه دین و قرآن محسوب میشود آیا حوزه از نظر شما مساوی با دین و قرآن هست اگر نیست پس چرا شما انطباق برداشت های جوری را در جوابتان بحای اصل دین جای رده اید ثانیا در کجای مطلب ایشان سخن از نفی توسل و دعا در برابر علم بوده آیا اینکه هرچیزی را بحای خود قرار داده و در مکان خود استفاده کردن نشان از تقابل و یا برتری هست آیا اینکه تفکر حاکم بر فرهنگ غرب نشات گرفته از غرور هست را شما با تعدادی از اهل علم یکی می دانید که در غرب بر این اندیشه نبوده از شما خیلی تعجب آور است که بجای پاسخ منطقی با ادله رو به توجیهه و فرافکنی آورده اید البته شاید بخاطر ان این که جواب درباب اصل مطالب نباشد و یک واقعیت تلخ هست که پذیرش از منظر بزرگوارانی که باور وواعتقادسان این است که برداشت و اندیشه حوزه برابر با دین هست امکان پذیرش آن برایشان سخت باشد و هر مخالف با اندیشه و برداشت حوزه وی را در تقابل و مخالفت با اصل دینی میداند امید که ما به این باور برسیم آنچه که گفته و می گویند همه برداشت ها دینی هست نه اصل دین
  • اکبری IR ۲۰:۲۷ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۳
    1 0
    با سلام ۱-از اولیات نقد، عدم پیش داوری و انگاره از شخص مورد نقد است. از مقدمه و متن پیداست که این نکته مغفول مانده است. ۲-کاش جناب استاد با حوصله و دقت و بدون تعصب، مباحث و نظرات علامه حیدری -حداقل حول مباحث مطرح شده در متن- را مورد مطالعه قرار می دادند و سپس به نقد مطلب می پرداختند.
  • ناصر IR ۲۱:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۳
    0 1
    باسلام بسیار گویا و مشخص سخنان آقای حیدری را نقد نموده اند. خواندن و دقت در این متن را توصیه می کنم. متن آموزشی است.
  • IR ۰۷:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۴
    0 0
    رابطه مسائل دنیایی رابطه علت و معلولی است . یعنی باید اقدام عملی کرد تا نتیجه حاصل شود .اما دین و دعا ماهیت و نقشش مادی نیست که ما نتیجه مادی از آن طلب کنیم . اگر چنین کنیم خلط مبحث و به خطا رفته ایم .
  • IR ۰۸:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۴
    1 0
    بسم الله الرحمن الرحیم یک سنت سیئه ای در بین نقادین مباحث علمی مطرح هست و آن اینکه وقتی نظر یا نظرات نهایی یک عالمی از دید آنها نادرست باشد عناوین شخص را از او سلب میکنند. به تعبیر امیرالمومنین ع: اذا اقبلت الدنیا الی رجل اعارته محاسن غیره و اذا ادبرت سلبته محاسن نفسه. برای نقدکردن و اوقع فی النفوس بودن استدلال، نیازی به تحقیر شخص نیست! شما می توانید با عنوان مجتهد و آیت الله و مرجع دینی ، سخن ایشان را نقل کنید و بعد اگر توانش را داشتید با ادله متقن آنرا رد کنید. وقتی کسی سالها پیش اجتهادش برای مجامع علمی احراز شده (ثبوتا و اثباتا) را حجت الاسلام می خوانید این تقوا هست؟! من خودم یک طلبه معمولی هستم ولی شما تقریرات قاعده لاضرر آیت الله حیدری از درس شهید صدر را ببینید که در ۲۲سالگی نوشته، شروح ایشان بر حلقات شهید صدر را ببینید انصافا در عصر حاضر که آیت الله گفتن مثل نخود کشمش زیاد شده، عرفا و اخلاقا به چنین کسی حجت الاسلام گفتن اهانت است. خداوند از قصور و تقصیر ما درگذرد. با تشکر از خبرگزاری حوزه
    • مصطفی IR ۱۲:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
      0 1
      سلام علیکم حضرت آقای حیدری نه با آیت الله گفتن بنده و شما بزرگ میشوند و نه با حجت الاسلام گفتن دیگری کوچک. آنچه از القاب در اذهان عامه مردم و فضای رسانه ای متبادر است با آنچه در میان بزرگان متداول است، کمی متفاوت است. به کار بردن تعابیر حجت الاسلام و مانند آن به افراد مجتهد در متون و نگارش ها و نامه نگاری های حوزوی بعید نیست. توجه به محتوای گفتگو به جای دقت به القاب، بهتر است تا همه ما را به آنچه حق است، رهنمون سازد. خدا همه ما را به آنچه حق است، هدایت کند.
  • IR ۰۹:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۴
    1 0
    کاش این علامه ها و اساتید حوزه ودانشگاه به جای پرداختن به این مباحث باصطلاح عالمانه،!! به نتیجه چند قرن فعالیت حوزه های علمیه و،،،می پرداختند که این علماء ومراجع کدام معضل فرهنگی واقتصادی و اجتماعی وسیاسی ملت هارا اساسی وریشه ای حل کرده اند،!!؟؟ و نظریه پردازی ها را همه روزه در جامعه ازهر باسواد وبی سوادی،!! در تاکسی واتوبوس و مترو وبازار و در رسانه های گوناگون عمدتا مساله دار،ناباورانه شاهدیم،!! و،،،توخود حجاب خودی،،،
  • جهان بخشی IR ۱۱:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۴
    0 0
    اجازه بدهید وکمک کنید تا دین را از اسرائیلیات پاک نموده و آراسته به جهانیان معرفی کنیم
  • IR ۱۱:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۴
    0 0
    آقای سید کمال حیدری اولا ادعا می کنند که حوزه و علما چنان ادعایی دارند ، و بعد به نقد تصویری که ارائه کرده است می پردازد ! حوزه و علما چه ادعایی دارند ؟ فهم ناقص برخی از عوام نسبت به بیانات حوزه و مواضعش ، غیر طبیعی نیست ، اما برداشت آقای حیدری را چگونه توجیه کنیم و ایشان را معذور بداریم ؟ حوزه طبق آموزه های دینی ، بلایا را آزمونی هماره می داند ، و مقابله با آنها به اشکال مختلف را وظیفه می شمارد ، اما توقع آن ندارد ، که حتما پاسخ ، رفع بلا ، کلا یا بعضا ، باشد . دنیا به عنوان سجن ، دار المحن و ... برای ما معرفی شده است ، و محن تنها ناخوشایندیهای ما نیستند ، بلکه خوشایندیها مخاطرات بیشتری دارند ، برای پاسخ به اشکالات کفار نسبت به ما نمی توان و نباید طبق جهان بینی غلط و آموزه های مملو از ناآگاهی های (جهل مرکبی) آنان پیش رفت . شما در باره مواجهه نظامی هم همین مساله دارید ، ما در چنین مواجهه ای حائز احدی الحسنیین هستیم ، حالا آنان بابخردانه و بر اثر گرفتاری در وابستگی شدید به عالم آزمونی دنیا ، قدرت درک این را ندارند ، آیا ما هم بایستی به تردید بیفتیم ؟! توانایی آنها در مقابله و مهار کرونا ، به جهت بکار بستن احتیاطات ارتباطی است و‌ البته تکنولوژی که رشدش مانع نداشته ، بخلاف کشور ما که مجموعه موانع خارجی و ناباوریها و ناهمکاریهای داخلی وضعیت را بدین جا رسانده ، البته با این وجود وضعیت ما سوای قلت احتیاطات ، در زمینه کمکهای مومنانه بسیار عالی است . در هر حال مشکلات کرونایی چه ایرادی را متوجه علما می کند ؟!
  • محمد نوری FR ۱۲:۲۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۴
    0 0
    ادعای اولی دین راجع به انسان سازی است نه آنکه فرمول آباد کردن دنیا را بخواهد ارا ئه دهد اگر اینطور بود چرا شخص پیامبر آنهمه جنگ و سختی متحمل شد ایشان اولی بود به اینکه با دعا و توسل مشکلاتش را حل کند اما سیره ایشان اینگونه نبود. البته اینکه برداشت ما از توسل و امثال آن چیست و آیا با منظور اسلام مطابقت دارد امر دیگری است اینها همیشه کمک کار انسان مجاهد است نه اینکه توجیه تنبلی او باشد اینها نمی گذارند سختی ها انسان را ناامید کنند و به نیهیلیسم بکشانند امن يجيب المضطر اذا دعاه و يكشف السوء مجاهدت ما وقتی ما را به اضطرار کشاند و خداوند دید که ما در ادعایمان صادقیم آن وقت دعای ما بدي را برمی گرداند در کشاکش این دادوستد معنوی است که انسانیت سر برون می آورد و هدف انبیا متحقق می شود. مثلا در نهج البلاغه هست که خداوند اگر می خواست پیامبرانش را در قصرها جای می داد و کعبه اش را در مکان سرسبز قرار می داد تا مردمان بی دغدغه به دین بپیوندند اما قاطبه پیامبرانش چوپان بودند و کعبه هم در سرزمین لم یزرع واقع شده تا انسانها در نیتهایشان و کردارشان آزمایش شوند یعنی تربیت گردند برای کسانی هم که میزان سعادت و بدبختی نزد ایشان فقط دنیا است آموزه های دینی نظیر توسل مفهوم روشنی ندارد
  • صداقت IR ۱۲:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۴
    1 0
    بنام خدا سلام؛ پاسخ استاد قابل تأمل ولیکن طولانی و دارای شاخ و برگهای اضافی است. به نظرم درباره سخنان آقای حیدری می توان چنین گفت: 1- اگر واقعا نظرشان این است که در حوزه ادعا کرده اند دعا و توسل در مقابل علم است، از هرکسی باشد پذیرفته نیست و اهل علم دین می داند که چنین تفریقی وجود ندارد. این مطلب بارها مورد بحث قرار گرفته و جای چک و چانه هم نیست. لو فرض هم کسی به اسم عالم دینی یا غیر آن، چنین چیزی بگوید، مردود است. هرچند به اذن الهی غلبه دعا و توسل بر علم ناقص بشری محال نیست ولی به هرحال این امر، سنت رایج الهی شناخته نمی شود و دعا و توسل شرافت و شأن مجزا دارد و بین آن و علم نیز منافاتی نیست. اگر هم آقای حیدری چنین منظوری نداشته که اصل بحث منتفی است. 2- دین و تعالیم آن برای انسان سازی و زندگی شرافتمندانه است. برای این است که اگر محصولی هم از طریق علم کشف شد با استفاده از آموزه های دینی بتوان برای بقای عمر و بندگی خدا و خدمت به خلق خدا آن را به کار گرفت و زندگی کریمانه ای داشت. حالا اگر از لابلای روایات و فهم معارف، قوانین علمی هم کشف شد زهی مبارک! ولی رسالت دین، این نیست. 3- بنا نیست به خاطر یک کشف علمی در حال یا آینده تفوق مکتبی بر مکتب دیگر و دینی بر دین دیگر اثبات شود. 4- ادعای یک یا چند عالم دینی که ناشی از سلیقه، فهم یا تجربیات و باور آنهاست معرف واقعی دین نیست. والله اعلم.
  • ابوالقاسم GB ۱۵:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۴
    1 0
    با سلام حقیر معتقد است که اقای سید کمال حسینی هیچ دینی را زیر سوال نبرده اند . از اقای دکتر درخواست می‌کنم که زحمت بکشند یک بار دیگر منت بگذارند و سخنان اقای حیدری گوش را کنند ، شاید تجدید نظر کردند. متشکرم
  • IR ۰۰:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
    1 0
    سلام این استاد فلسفه شما فقط معلومات خودش را به رخ کشیده که خیلی هم مهم نیست
  • سعید IR ۱۱:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
    1 0
    جناب رضایی نتوانسته جوابی بدهد وموضوع را فرافکنی کرده و بیشتر از معلومات وذهنیات خود گفته تا در خصوص مبنا و معنا ومنظور علامه
  • رضا نباتی IR ۱۹:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۸
    0 0
    سلام علیکم درود بر استاد کمال حیدری که بدون سو گیری به خوبی شبهه ای را تبدیل به مسئله کردند. انتظار این است که به همین شفافی و بی طرفی پاسخ داده شود. اغلب مطالب ارائه شده با کمال تاسف علی رغم ژست علمی بسیار عامیانه و شعار گونه و سلیقه ای است. البته اختمالا پاسخ به این مسائل از کسانی چون خود ایشان امکان پذیر است.
  • فخری کافی IR ۲۳:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۹
    0 0
    ایت الله حیدری خود جواب این سوال را بمردم بدهند دین مبین اسلام که ایشان ایت الله آن است برای چی آمده وهدف آن چیست بله باید جلو خرافات گرفته شود و مردم را به حقیقت دین آگاه کرد که ای وضیفه خود ایشان و حوزه علمیه است
  • عجب IR ۱۲:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۶/۳۱
    0 0
    این استاد فلسفه نیست بیشتر استاد ... هست..
  • دانیال IR ۱۷:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۷/۰۱
    0 0
    بنام واجب الوجود که وجودی وجودش گشت وجود، من در چند سطر بیانات آقای سید حیدری را رد میکنم، اگر قرار بود بوسیله معجزات دین و ائمه اطهار این کرونا از بین برود دیگه همه به اسلام روی میاوردند و همه درسایه دین زندگی میکردند وآن موقع نه امتحانی،نه شیطانی، نه انحرافی و....غیره بودن آن موقع آخرتی هم نبود این بحث مفصلی میخواهد که اینجا گنجانیده نمیشه
google-site-verification=0iLoQV4C04yTFqMIugB47gzW8uc7-poVtQKrLZbxcw8