حجتالاسلام و المسلمین سید محمدعلی فقیهی، از اساتید حوزه علمیه قم، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، به بررسی «گوشه ای از فضایل امیرالمؤمنین علی(ع)» پرداخت.
وی با استناد به منابع حدیثی و تاریخی، به بیان ویژگیهای رزمی و شجاعت بی مانند امام علی (ع) پرداخت و گفت: در کتاب «المعجم الاوسط» آمده است که حضرت امیرالمؤمنین (ع) در هیچ جنگی شرکت نکرد، مگر آنکه پیروزمندانه بازگشت. (المعجم الاوسط، ج ۳، ص ۸۷)
استاد حوزه افزود: پیامبر اکرم (ص) درباره ایشان فرمودند: «عَلی أَشْجَعُ النَّاسِ قَلْباً؛ علی (ع) قویدلترین مردم است.» (مناقب علی بن ابیطالب، ص ۱۴۳)
حجتالاسلام و المسلمین فقیهی ادامه داد: امام علی (ع) در میدان نبرد، حریف را با یک ضربت از پای درمیآورد. در منابع تاریخی نقل شده است: «کانَتْ ضَرَباتُهُ وَتْراً؛ ضربات شمشیر او همیشه تکضرب بود.» (شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید، ج ۱، ص ۲۰)
وی با اشاره به حدیثی از پیامبر (ص) تأکید کرد: ایشان فرمودند: «عَلِیٌّ سَیْفُ اللَّهِ عَلَی أَعْدَائِهِ؛ علی(ع) شمشیر الهی بر دشمنان خداست.» (الأمالی، ص۶۱)
استاد درس خارج حوزه در توضیح سبک جنگاوری امام علی (ع) گفت: امام (ع) معمولاً پیاده میجنگید و چندان تمایلی به استفاده از اسب نداشت. وقتی علت را پرسیدند، فرمودند: اسب یا برای تعقیب فراریهاست یا برای فرار خود جنگجو؛ و من نه فراری را تعقیب میکنم و نه هرگز از میدان میگریزم. (مناقب آل ابیطالب، ج ۳، ص ۲۹۸)
حجتالاسلام و المسلمین فقیهی با اشاره به تفاوت رویکرد امام (ع) در جنگهای جمل و صفین توضیح داد: در جنگ جمل، پس از کشته یا اسیر شدن فرماندهان اصلی دشمن، امام (ع) باقیمانده سپاه را تعقیب نکرد و کشتن زخمیها را روا نداشت. اما در صفین، با زنده ماندن فرماندهان دشمن تا پایان نبرد، امکان سازماندهی مجدد آنان وجود داشت؛ ازاینرو امام (ع) با قاطعیت بیشتری عمل کرد. این دو رویکرد نه متضاد، بلکه ناشی تفاوت شرایط بود.
وی به ویژگی زره امام علی (ع) اشاره کرد و گفت: زره ایشان فقط سینه را میپوشاند و پشت نداشت. وقتی پرسیدند: «آیا نمیترسی کسی از پشت به تو ضربه بزند؟» فرمودند: «من هرگز به دشمن پشت نمیکنم و خداوند چنین روزی را نخواهد آورد.» (الأخبار الموفقیات، ص۳۴۳)
استاد حوزه افزود: شجاعت امام (ع) چنان بود که مشرکان با دیدن او در میدان، گویی مرگ را با چشم خود میدیدند و به یکدیگر وصیت میکردند. (ربیع الأبرار، ج ۳، ص ۳۱۹)
وی ادامه داد: در میدانهای نبرد، مردم میگفتند: «ملکالموت در همان صفی است که علی (ع) حضور دارد.» (المحاضرات، راغب اصفهانی)
حجتالاسلام و المسلمین فقیهی به روایتی دیگر اشاره کرد و گفت: روزی یکی از سرداران سپاه پرسید: «اگر صفوف از هم گسیخت، کجا تو را بیابیم؟» امام (ع) فرمودند: «همانجا که از من دور شدید.» (المستطرف، ج۱، ص۱۷۷)
وی در بخش دیگری از سخنان خود به وصیت امام علی (ع) به فرزندش محمد حنفیه در جنگ جمل اشاره کرد: امام (ع) هنگام دادن پرچم به او فرمودند: «اگر کوهها متزلزل شوند، تو ثابت باش؛ دندانها را به هم بفشار؛ کاسه سرت را به خدا بسپار؛ پاهایت را چون میخ به زمین بدوز؛ به انتهای سپاه دشمن بنگر و مرعوب نشو؛ و بدان که پیروزی تنها از جانب خداست.» (نهجالبلاغه، خطبه ۱۱)
استاد حوزه به سادهزیستی امام علی (ع) در امور معیشتی اشاره کرد و گفت: امام (ع) به نان جو قناعت میکرد و برخی میپرسیدند: «با این خوراک اندک، چگونه در نبردها پهلوانان را شکست میدهی؟» ایشان در پاسخ فرمودند: «درخت بیابانی که آب کمتری میگیرد، چوبش سختتر است و گیاهان بیابانی آتشی فروزانتر دارند.» (نهجالبلاغه، نامه ۴۵)
حجتالاسلام و المسلمین فقیهی تأکید کرد: امام(ع) میفرمود: «به خدا سوگند اگر تمام عرب بر جنگ با من همپیمان شوند، هرگز از نبرد بازنخواهم گشت.» (نهجالبلاغه، نامه ۴۵)
وی با اشاره به روایتی از امام صادق (ع) درباره علت ظاهر نشدن کامل پیروزی امام علی (ع) در برخی نبردها گفت: امام صادق (ع) فرمودند: «آیه «لَوْ تَزَیَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِیمًا» مانع ایشان بود؛ زیرا مؤمنانی در صلب کافران وجود داشتند و امام (ع) نمیتوانست پدران را بکشد تا آن امانتهای الهی ظهور یابند. همین امر درباره قائم آل محمد(عج) نیز صادق است.» (علل الشرائع، ج۱، ص۱۴۷)
نظر شما