به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، هماندیشی علمی «از نظریه تا گفتمان؛ یک گام عملی برای علوم انسانی ـ اسلامی»، ۱۴ دیماه به مناسبت سالگرد ارتحال آیت الله مصباح یزدی(ره)، با حضور جمعی از استادان و پژوهشگران دانشگاه باقرالعلوم(ع) در قم برگزار شد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمدحسین هاشمیان رئیس میز اسلامیسازی علوم انسانی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، در سخنانی با اشاره به موانع تحقق کاربردسازی علوم انسانی اسلامی، اظهار کرد: طرح بحث مسئلهمحوری در حقیقت هشداری است که نشان میدهد جریان اسلامیسازی علوم انسانی در حوزه مبانی و چارچوبهای نظری متوقف مانده و کمتر در خدمت جامعه و حل مسائل عینی و مورد نیاز روز قرار گرفته است.
وی با بیان اینکه یکی از حلقههای مفقوده در این مسیر، نبود نگاه درجه دوم به ساحت مدیریت علوم انسانی است، افزود: اگر بخواهیم چرخه تولید تا کاربست علم را ترسیم کنیم، نیازمند طراحی گامهای مشخص هستیم، اما متأسفانه تاکنون نتوانستهایم این چرخه را بهصورت کامل و منسجم طراحی و عملیاتی کنیم.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمیان در تبیین گام نخست این چرخه گفت: در گام اول باید دانشی را که تولید میکنیم ثبت کنیم و در کنار آن به ترجمه آثار دیگران نیز بپردازیم، اما هم در انتقال آثار جریانساز علوم انسانی غرب، آن هم در راستای فکری خودمان، و هم در تولید آثار بومی، چندان موفق نبودهایم. بهعنوان نمونه، هابرماس در ایران بسیار شناختهشدهتر از برخی فلاسفه غربی با رویکردهای دینی است.
رئیس میز اسلامیسازی علوم انسانی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه قم با اشاره به ضعف ارتباط میان مراکز علمی کشور تصریح کرد: ما دانشگاه داریم و در کنار آن پژوهشگاه، اما از آثار یکدیگر مطلع نیستند؛ چه برسد به دو دانشگاه یا دو پژوهشگاه که در دو شهر مختلف قرار دارند.
وی افزود: یکی دیگر از چالشهای جدی، وضعیت ترجمه آثار به زبانهای عربی و انگلیسی است که موجب شده نهادهایی که برای این منظور شکل گرفتهاند، باروری و اثربخشی لازم را نداشته باشند.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمیان با اشاره به گام دوم در چرخه کاربردسازی علوم انسانی اسلامی بیان کرد: در این مرحله باید امکان نشر و تبادل دانش فراهم شود، در حالی که ساختار نشریات علمی ـ پژوهشی ما بهگونهای است که چندان مورد مراجعه و استفاده قرار نمیگیرد. این پرسش جدی مطرح است که چقدر آثار یکدیگر را میخوانیم، چقدر از پژوهشهای هم مطلع میشویم و چه میزان کرسی نظریهپردازی، آزاداندیشی و گفتوگوی علمی برگزار میشود.
وی افزود: در این زمینه میتوان از تجربه غرب بهره گرفت و بررسی کرد که آنان شبکه علمی ـ دانشی خود را چگونه ساماندهی کردهاند.
رئیس میز اسلامیسازی علوم انسانی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه قم ادامه داد: مرحله سوم پس از تبادل دانش، مرحله «تبدیل دانش» است. این تبدیل، در گام نخست، مستلزم توسعه دانشهای میانرشتهای است؛ دانشهایی که بتوانند از مجموعه رشتههای علمی عصارهگیری کنند و این امر نیز نیازمند گفتوگوی میانرشتهای است.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمیان با اشاره به مرحله کاربست تصریح کرد: مرحله دیگر، مرحله کاربرد است. برای نمونه، در حوزه اقتصاد اسلامی و بانکداری، کارهایی انجام شده است، اما تا زمانی که وزارت اقتصاد و بانک مرکزی مجالی برای اجرای این نظریات فراهم نکنند، این تلاشها به نتیجه عملی نخواهد رسید و عملاً کاربستی صورت نمیگیرد.
وی با تأکید بر ضرورت پیوند میان نهاد علم و نهاد اجرا اظهار کرد: باید میان این دو حوزه ارتباط برقرار شود، اما جای ما در نهادهای اجرایی و حتی نهادهای واسطه خالی است. با وجود آنکه از سوی جامعه علمی شوق و آمادگی زیادی برای همکاری وجود دارد، اما از طرف این نهادها استقبالی مشاهده نمیشود.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمیان در پایان با اشاره به ایام بررسی و تدوین بودجه کشور گفت: هر سال در زمان بودجهنویسی فریاد میزنیم که یکی از پژوهشگاهها یا پژوهشکدهها بودجه را مورد نقد و بررسی قرار دهد، اما صدایی شنیده نمیشود؛ چراکه ظاهراً این مسئله به دغدغه جدی نهادهای تصمیمگیر تبدیل نشده است.
انتهای پیام
نظر شما