به گزارش خبرگزاری حوزه، توجه به سلامت جسمی انسان همواره در کانون توجه نظامهای درمانی قرار داشته است، اما در این میان، بعد معنوی و روانی انسان که نقشی حیاتی در بهبود و تابآوری بیمار ایفا میکند، گاهی مغفول مانده است. اکنون با ابتکار عمل حجتالاسلام جواد مهدوی یگانه، مبلغ تخصصی معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی، طرحی جامع تحت عنوان «سلامت معنوی» با رویکرد تثبیت، تقویت و تعمیق باورهای دینی تدوین شده است تا روحانیت به عنوان تسکیندهندههای روانی و معنوی، در کنار تیم پزشکی قرار گیرند.
ضرورت و هدفگذاری طرح
حجتالاسلام مهدوی یگانه در تشریح اهداف این طرح گفت: همواره در محیطهای درمانی تمرکز اصلی بر «جسم و فرایندهای فیزیکی بیماری» است و نقش «روح و روان» کمتر دیده میشود. این در حالی است که بیماران، همراهان بیمار و حتی کادر درمانی، نیاز جدی به آرامش روانی، معنویت و همدلی و همراهی اخلاقی دارند. وی افزود: خلأ حضور روحانی در بیمارستانها، بهعنوان منبعی برای تسکین روانی و افزایش تابآوری بیماران، سالها احساس میشد؛ بهویژه در شرایطی که بیماران با اضطراب، ناامیدی، یا سؤالات اعتقادی و شرعی مواجهاند.
وی افزود: طرح تبلیغی گروه تخصصی سلامت معنوی با هدف پاسخ به این نیاز حیاتی، ایجاد امید، کاهش اضطراب، تغییر نگاه به زندگی و بیماری و ترویج احکام ویژه بیماران و ارتقاء معنویت در فضای درمانی طراحی شده است تا مراکز درمانی، تنها به محل ترمیم جسم محدود نمانند، بلکه به مکانی برای ارتقاء معرفتی و شفای روح نیز تبدیل شوند.
مخاطبان و رویکرد تعاملی
حجتالاسلام مهدوی یگانه اظهار داشت: این طرح با نگاهی جامع، سه گروه اصلی مخاطب را هدف قرار داده است: بیماران، کادر درمان و همراهان بیمار. بیماران که نیازمند آرامش، امید و پاسخهای معرفتی و معنوی هستند؛ پرستاران و پزشکان که در محیطی پرتنش و پراسترس مشغول فعالیت هستند و به تقویت معنویت و ارتباط انسانی برای تداوم انگیزه خود نیاز دارند؛ و همراهانی که به مشاوره و راهنماییهای اعتقادی و اخلاقی در شرایط حساس احتیاج دارند.
مجری طرح با اشاره به تنوع طیفهای اجتماعی مخاطبان بیان کرد: به دلیل حساسیت شغلی یا شرایط جسمی این افراد، روشهای غیرکلاسیک و ارتباط چهرهبهچهره برای ارتباط مؤثر با روحانیت ضروری است. حضور روحانیت و غمخواری روحانی بالینی و همدلی ایشان با بیمار، تاثیری شگرف در تغییر نگاه بیمار خواهد داشت؛ طرح با رویکردی منعطف و پاسخگو بهگونهای طراحی شده که قابلیت تعمیم به دیگر مراکز درمانی کشور را نیز دارد.
سابقه و روند تکامل
حجتالاسلام مهدوی یگانه گفت: جرقه اولیه این فعالیت به سال ۱۳۸۲ بازمیگردد؛ زمانی که یک پرستار همکار پیشنهاد داد چرا روحانیون در کنار بیماران در بیمارستانها حضور ندارند؟ این سؤال هوشمندانه، زمینهساز تأسیس «گروه تخصصی تبلیغ بالینی» شد که از سال ۱۳۸۹ با حمایت دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم در مشهد بهصورت منسجم و رسمی آغاز به کار کرد.
وی در ادامه افزود: فعالیتها در سه محور اصلی تعریف شدند: عیادت از بیماران، گفتوگو با کادر درمان، و برپایی میز مشاوره. در این مسیر، روحانیون با مجوز رسمی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای علوم پزشکی، به مراکز درمانی وارد شدند. برنامهها با همراهی روحانیون بالینی و بهره گیری از مفاهیم دعای 15 صحیفه سجادیه، هدایای متبرک و بروشورهای معرفتی و معنوی اجرا شد و در کنار عیادتها، افزایش امید به زندگی، کاستن اضطراب و استرس، تغییر نگاه به بیماری، آموزش احکام بیمار و مشاورههای اخلاقی، بخشی از ارتباط مستمر با بیماران و خانوادههایشان گردید.
این مبلغ خاطر نشان کرد: در سالهای اخیر، این طرح در دو بیمارستان اصلی قم (امام رضا و بیمارستان علی بن ابیطالب) بهصورت روزانه و ثابت اجرا شده و از قالب طرحهای مناسبتی فراتر رفته است. همچنین کتابی در دست چاپ است که خاطرات و تجربیات بیماران و روحانیون را ثبت نموده و این فعالیتها بازتابهای مثبتی در رسانههای دانشگاهی و مذهبی نیز داشتهاست.
مدل اجرایی علمی و منظم
حجتالاسلام مهدوی یگانه اظهار داشت: آنچه این طرح را از سایر اقدامات متفاوت میکند، فرایند اجرایی علمی و منظم آن است. روحانیون پیش از حضور در عرصه عملی، باید دوره آموزشی ۱۲۰ ساعته را بگذرانند. این دوره شامل سرفصلهایی همچون روانشناسی سلامت، مهارتهای ارتباطی، احکام پزشکی و بیماری، اخلاق حرفهای، آناتومی بدن، مدیریت فرهنگی محیط درمانی و مراقبت معنوی است. پس از آن، مبلغین وارد مرحله کارورزی عملی در بیمارستان میشوند.
وی گفت: حضور میدانی در محیط درمانی در هر ماه بهصورت پنجروزه و تقسیمبندی تیمی است و هر روحانی موظف است حداقل پنج ساعت در روز حضور فعال داشته باشد؛ فعالیتها عمدتاً در نوبت صبح که نیاز بیماران بیشتر است، انجام میشود. ابزارهای تبلیغی این طرح نیز شامل دعای 15 صحیفه سجادیه، بستههای هدیه معنوی و متبرک، بروشور، کتابچه، میز مشاوره و تابلوهای اطلاعرسانی است. کیفیت رفتار، پوشش، آراستگی و اخلاق مبلغین، از الزامات اصلی این مدل محسوب میشود.
آیندهنگری
مجری طرح در بخشی از صحبتهای خود به چالشهای موجود نیز اشاره کرد و گفت: محدودیت مجوز در برخی بیمارستانها، کمبود نیروی آموزشدیده، نبود حمایت مالی منسجم بدلیل فقدان قوانین مصوب حمایتی، و دخالتهای غیرتخصصی برخی گروههای دیگر از موانع راه است. همچنین در مواردی برخوردهای منفی از سوی برخی پرسنل به دلیل فقدان ساختار قانونی حمایتی، اجرای طرح را دشوار کرده است.
حجتالاسلام مهدوی یگانه با خوشبینی به آینده این طرح تأکید کرد: در صورت تحقق کامل این مدل، میتوان انتظار داشت که بیمارستانها به مراکزی برای تسکین همزمان جسم و جان تبدیل شوند. روحانیون آموزشدیده در فضای درمانی، نهتنها بیماران را آرام میکنند، بلکه ارتباط میان دین و درمان را تقویت کرده و جایگاه اجتماعی روحانیت را نیز ارتقا میدهند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: سنجش اثربخشی این مدل از طریق شاخصهایی همچون کاهش اضطراب بیماران، کاهش مصرف داروهای آرامبخش، افزایش رضایت کادر درمان و استقبال گسترده بیماران قابل انجام است و امید است با حمایت مسئولین ذیربط، و تصویب قوانین حمایتی ساختارمند، این الگو در سطح کشور گسترش یابد.
گفتنی است علاقه مندان به این طرح می توانند از طریق شماره تماس 09100771885 با حجت الاسلام مهدوی یگانه ارتباط برقرار کنند.
نظر شما