دکتر محسن حبیبی، استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران با تأکید بر جایگاه الگو در فرهنگ دینی، اظهار کرد: در فرهنگ دینی ما، وجود الگوهای کامل یکی از اصول اساسی تربیت انسان است. مراجعه به قرآن کریم نشان میدهد که دین الهی همواره مفاهیم خود را در قالب الگوهای عینی و انسانی ارائه کرده است؛ از حضرت آدم(ع) تا پیامبر خاتم(ص)، و از حضرت ابراهیم(ع) و حضرت موسی(ع) تا حضرت یوسف(ع)، همگی بهعنوان الگوهایی برای زنان، مردان، کودکان و نوجوانان معرفی شدهاند.
وی افزود: این الگوها یک شبکه مفهومی میسازند تا انسان بتواند نمونهای واقعی برای عمل در اختیار داشته باشد. تربیت بدون الگو اساساً کارآمد نیست و این مساله محدود به اسلام هم نیست، بلکه در همه ادیان الهی تلاش شده الگوهایی برای هدایت انسان معرفی شود.
این استاد دانشگاه با اشاره به جایگاه منجی در ادیان مختلف گفت: در ذیل سنت پیامبر گرامی اسلام(ص)، چه در میان شیعه و چه اهل سنت، اصل باور به ظهور منجی وجود دارد. مهدویت موضوعی مختص شیعه نیست، بلکه همه مسلمانان به اصل ظهور حضرت مهدی(عج) باور دارند. حتی در مناطق دورتر جهان اسلام، از جمله شمال آفریقا، این باور بسیار پررنگ است. بهعنوان نمونه، در تاریخ شمال آفریقا، ابنتومرت با ادعای مهدویت، جریان موحدون را شکل داد که در ذیل آن، چهرههای بزرگی چون ابنرشد و ابنعربی ظهور کردند.
دکتر حبیبی ادامه داد: تفاوت نگاه شیعه در این است که ما حضرت مهدی(عج) را با نسب مشخص، هویت روشن و بهعنوان انسانی زنده و حاضر میشناسیم؛ هرچند از دیدگان غایب است، اما در حیات معنوی جامعه شیعه حضور دارد. این نگاه، مذهب شیعه را به مذهبی زنده، پویا و آیندهساز تبدیل میکند؛ مذهبی که آرمان آن، دستنیافتنی نیست، بلکه آرمانی حاضر و قابل الگوگیری است.
وی با تأکید بر نقش تربیتی مهدویت خاطرنشان کرد: زندگی مهدوی یعنی زندگی مؤمنانه، عفیفانه و اخلاقی. اگر نوجوانان و جوانان با الگوهای دینی، پیامبران و ائمه معصومین(ع) آشنا شوند و این الگوها در سبک زندگی آنان جاری شود، بهطور طبیعی در مسیر یک زندگی مهدوی قرار میگیرند. در این میان، نقش مبلغان دینی، معلمان، والدین و اصحاب رسانه بسیار تعیینکننده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به روحیه آرمانگرای نوجوانان و جوانان تصریح کرد: جوان ذاتاً آرمانگرا و امیدوار به تغییر است. مهدویت سرشار از امید است و انتظارِ درست، انتظاری همراه با امید به تحقق است، نه ناامیدی. اگر امام زمان(عج) بهعنوان شخصیتی مهربان، انسانی و امیدبخش معرفی شود، نوجوان میتواند ارتباطی پایدار و عمیق با آن حضرت برقرار کند؛ ارتباطی که در آن، امام با خوشی انسان شاد و با رنج او اندوهگین است.
وی افزود: متأسفانه در برخی روایتهای نادرست، امام زمان(عج) چهرهای خشن و ویرانگر معرفی شده، در حالی که حقیقت این است که حضرت برای تأسیس جامعهای انسانی، عادلانه و فطری ظهور میکند. این نگاه امیدبخش، کاملاً با فطرت پاک نوجوانان سازگار است.
دکتر حبیبی با اشاره به فرمایش پیامبر اکرم(ص) «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة»، اظهار داشت: امامشناسی انسان را از جاهلیت نجات میدهد؛ جاهلیتی که در آن عقل، فطرت و ایمان حاکم نیست. امامشناسی انسان را در مسیر یک زندگی عاقلانه، فطری و عالمانه قرار میدهد.
وی همچنین با اشاره به روایت «لولا الحجة لساخت الارض بأهلها» اظهار کرد: این روایت علاوه بر معنای اجتماعی و تاریخی، معنایی درونی نیز دارد. اگر حجت الهی در وجود انسان زنده نباشد، انسان زمینی میشود و در زمین فرو میرود. انتظار حقیقی زمانی محقق میشود که ظهور درونی در انسان شکل گرفته باشد.
این استاد فلسفه افزود: ما دو نوع ظهور و غیبت داریم؛ یکی ظهور تاریخی و اجتماعی حضرت مهدی(عج) و دیگری ظهور نفسانی. کسی میتواند منتظر جامعه آرمانی باشد که پیش از آن، ظهور را در وجود خود محقق کرده باشد. شهدای ما نمونههای روشن این حقیقتاند؛ جوانانی که با خودسازی، به مراتبی رسیدند که نوشتههایشان رنگ عرفان داشت.
وی تأکید کرد: اگر هر فرد ابتدا در وجود خود با امام زمان(عج) پیوند برقرار کند، میتواند محیط اطراف خود، از خانواده تا محل کار و جامعه را نورانی کند. انتظار فرج، بدون آمادهسازی درونی، صرفاً لقلقه زبان است.
دکتر حبیبی در پایان با اشاره به توصیه مرحوم آیتالله مصباح یزدی گفت: حداقل کاری که هر انسان میتواند انجام دهد، این است که روزی چند بار یاد امام زمان(عج) باشد. همین یاد دائمی، آرامآرام مسیر هدایت و نجات را به انسان نشان میدهد. اگر همه ما با امام زمان گره بخوریم، این نخستین و اساسیترین گام در مسیر انتظار حقیقی است.
انتهای پیام/
نظر شما