خبرگزاری حوزه| وقتی در شرایطی زندگی استرس و اضطراب پررنگ میشود، نقش مادران به عنوان «ستونهای اصلی آرامش خانواده» و «اولین مربیان نسل آینده» دوچندان میشود. مادر ایرانی با تکیه بر فرهنگ غنی اسلامی-ایرانی و الگوگیری از سیره اهلبیت (ع)، میتواند این چالش بزرگ را به فرصتی برای رشد معنوی و تقویت روحیه جهادی در فرزندان تبدیل کند؛ اما باید به خاطر داشت که فراگیری این مهارتها منحصر به زمان های بحرانی نیست بلکه هم مادران باید این مهارت ها را در شرایط عادی فرا بگیرند و هم آموزش این مهارت ها باید از زمانی شروع شود که بحرانی وجود ندارد؛ زیرا در این صورت می توان به خوبی آنچه فرا گرفته شده است را در شرایط سخت عملیاتی کرد.
تحلیل این موضوع در دو بُعد تبیین برای نوجوانان و ایجاد آرامش در محیط خانه به شرح زیر است:
۱. هنر تبیین برای نوجوان: تبدیل «ترس» به «مسئولیت»
نوجوانان در دوران بلوغ، پرسشگر و حساس هستند. صرفاً دستور دادن یا ایجاد فضای هراسآور، نتیجه عکس دارد. تبیین صحیح باید مبتنی بر منطق، احساس افتخار و باورهای دینی باشد:
بجهاد تبیینی و دشمن شناسی: مادر باید به زبان ساده برخی مفاهیم را برای نوجوان توضیح دهد و دشمن را نه به عنوان یک موجودیت ترسناک، بلکه به عنوان عاملی که میخواهد استقلال و فرهنگ ما را بگیرد، معرفی کرد. استفاده از ادبیات دفاع مقدس و روایتگری رشادتهای شهدا به نوجوان نشان میدهد که «ما ملتیم که در برابر زورگویی سر خم نمیکنیم».
معنای «قوی بودن» در اسلام: با استناد به آیه شریفه «وَأَعِدُّوا لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ»، باید توضیح داد که داشتن قدرت دفاعی یک وظیفه شرعی و عقلانی است. نوجوان باید درک کند که آرامش امروز ما مدیون آمادگی دیروز و امروز مردان و زنان این مرز و بوم است. این حساسسازی باعث میشود نوجوان خود را بخشی از یک پیکر واحد (امت اسلامی) بداند و مسئولیتپذیری اجتماعیاش بالاتر برود.
امید به آینده و توکل بر خدا: تبیین نباید همراه با یأس باشد. مادر با یادآوری اینکه «نصرت الهی» با مؤمنین است، به نوجوان القا میکند که حتی در سختترین شرایط، پیروزی با کسانی است که ایمان و عمل صالح دارند. این دیدگاه، نوجوان را از حالت انفعال خارج کرده و به سمت فعال بودن در عرصههای علمی، معنوی و حتی آمادگی جسمانی سوق میدهد.
۲. ایجاد آرامش در محیط خانه: مدیریت «فضای روانی» خانواده
خانه باید پناهگاه امن اعضای خانواده باشد، حتی اگر بیرون از خانه طوفان در بگیرد. مادر به عنوان مدیر فضای خانه، با چند راهکار میتواند توازن را برقرار کند:
مدیریت اخبار و جلوگیری از هیجانزدگی: در زمان بحران و آمادگی، شایعات و اخبار ضد و نقیض زیاد است. مادر باید با هوشیاری، ورود اخبار به خانه را فیلتر کند. گوش دادن مداوم به اخبار و اضطرابزدگی والدین، مستقیماً به فرزندان منتقل میشود. قانون «اخبار را فقط از منابع رسمی و در زمانهای مشخص دریافت کنید» را باید در خانه حاکم کند.
حفظ روال عادی زندگی (نظم): یکی از بزرگترین عوامل ایجاد اضطراب، بهمریختگی برنامههای روزمره است. مادر باید با ثبات قدم، برنامههای غذایی، درسی و تفریحی را دقیقاً اجرا کند. این نظم به اعضای خانواده (بهویژه کودکان و نوجوانان) پیام میدهد که «همه چیز تحت کنترل است و ما آمادهایم».
نقش معنویت و دعا: در فرهنگ ایرانی-اسلامی، «دعا» و «توکل» بهترین داروی برای اضطراب است. برپایی نماز جماعت، خواندن دعا و قرائت قرآن در خانه، یک «سپر دفاعی معنوی» ایجاد میکند که هم آرامشبخش است و هم همبستگی خانوادگی را افزایش میدهد. وقتی خانواده ببیند که مادر با توکل و اطمینان خدا مدیریت امور را در دست دارد، ترس از آینده جای خود را به اعتماد به نفس میدهد.
گفتوگوی عاطفی و صمیمیت: در شرایط تنش، نیاز عاطفی فرزندان بیشتر میشود. مادر با شنیدن دغدغههای نوجوان و پاسخ دادن منطقی و محبتآمیز به آنها، مانع از انزوا و افسردگی میشود. ایجاد فضایی برای شوخی و خنده در کنار جدیتِ شرایط، نشانه سلامت روان و قدرت روحیه خانواده است.
مادر ایرانی در مدیریت بحران، یک «فرمانده لطیف» در خانه است. او با تبیین هوشمندانه برای نوجوان، نسل آینده را به سمت مسئولیتپذیری و بصیرت سوق میدهد و با مدیریت فضای روانی خانه، باوری را در دل خانواده نهادینه میکند که: «ماهمیشه برای دفاع از اسلام و جانفشانی آمادهایم، چون به خدا توکل داریم و از دفاع از خاکمان نمیهراسیم و حتی اگر به شهادت بیانجامد با افتخار تا آخرین قطره خون مان سربلند ایستادگی می کنیم وتن به ذلت نمی دهیم». این رویکرد، تضمینکننده پایداری در عرصه ملی و سلامت در عرصه خانوادگی است.
مریم فلاحی
انتهای پیام
نظر شما