معصومه احمدیان علیآبادی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه عنوان کرد: در جهانبینی اسلامی، زن یک شیء و حتی یک شهروند درجه دو نیست، بلکه انسانی است که میتواند و باید تجلیگاه اسمای الهی باشد. امام علی علیهالسلام در حدیثی ژرف و پرمعنا میفرمایند: «المرأة الصَّالِحَةُ لَیْسَتْ مِنَ الدُّنْیَا، إِنَّمَا هِیَ مِنَ الآخِرَةِ؛ لِأَنَّهَا تُقَرِّغُکَ لَهَا؛ زن شایسته، از دنیا نیست؛ همانا او از آخرت است؛ زیرا تو را برای آخرت فراغت میبخشد.» این سخن، فراتر از یک توصیف اخلاقی است و یک نظریه اجتماعی و تمدنی را در خود نهفته است.
وی بیان کرد: با بهرهگیری از فرمایشات رهبر معظم انقلاب و با رویکردی تمدنی، در مییابیم که یک زن با «فراغتبخشی» به همسر خود، نه فقط یک نقش فردی، که یک رسالت تاریخی در ساختن تمدن اسلامی ایفا میکند.
استاد حوزه علمیه خواهران گفت: در نگاه نخست، عبارت «لَیْسَتْ مِنَ الدُنْیَا» به معنای بیارزششمردن زن یا خارج کردن او از متن زندگی نیست؛ بلکه این تعبیر زیبا، زن صالحه را به مثابه پل یا آیینهای معرفی میکند که مخاطب (اعم از همسر و فرزندان) را از دل مشغولیهای صرفاً مادی به سوی تعالی و کمال رهنمون میسازد. او «از آخرت است»؛ یعنی تجسم ارزشهای والایی است که انسان را به یاد معاد و هدف نهایی خلقت میاندازد.
وی ادامه داد: کلمه کلیدی در این حدیث، «تُقَرِّغُکَ؛ فراغت میبخشد» است. فراغت فقط به معنای وقت خالی نیست؛ بلکه به معنای آزادسازی انرژی و ایجاد امنیت خاطر برای پرداختن به امور اساسیتر است.
احمدیان علیآبادی تاکید کرد: زن صالحه با مدیریت عاطفی و تدبیر منزل، چنان آرامش و ثباتی را در کانون خانواده ایجاد میکند که همسر و فرزندانش میتوانند با خیالی آسوده به وظایف خود در قبال جامعه و تاریخ عمل کنند. در اینجا نقش زن از یک کنشگر فردی به یک عنصر تمدنساز تبدیل میشود.
وی گفت: رهبر معظم انقلاب بارها بر این نکته تأکید کردهاند که خانواده، سلول اصلی و بنیادین جامعه و تمدن اسلامی است. اگر این سلول، بیمار و آشفته باشد، تمدن سالم شکل نخواهد گرفت. ایشان در تبیین آیه شریفه «لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا» میفرمایند: مهمترین نیاز بشر، آرامش است و این آرامش در خانواده و در کنار همسر مهربان و امین حاصل میشود. در این معادله، زن با ایجاد «مودت و رحمت» در خانه، نه فقط یک وظیفه شخصی، که یک کارویژه تمدنی انجام میدهد؛ او دارد زیرساخت روانی و عاطفی جامعه را میسازد.
پژوهشگر حوزوی اضافه کرد: در وسائل شیعه در روایتی از پیامبر (ص) با همین مضمون آمده است. بر اساس این روایت «مردی خدمت رسول خدا (ص) آمد و گفت: همسری دارم که هرگاه وارد خانه میشوم به استقبالم میآید و چون از خانه بیرون میروم بدرقهام میکند و زمانی که مرا اندوهگین میبیند میگوید: اگر برای رزق و روزی [و مخارج زندگی] غصه میخوری، بدان که خداوند آن را به عهده گرفته است و اگر برای آخرت خود غصه میخوری، خدا اندوهت را زیاد کند؛ او بیشتر به فکر آخرت باشی.[رسول خدا صلیالله علیه و آله فرمودند:] برای خدا کارگزارانی [در روی زمین] است و این زن یکی از کارگزاران خداست که پاداش او برابر با نیمی از پاداش شهید است.» (ج۱۴، ص۱۷)
وی یادآور شد: نقش فراغتبخشی زن در اینجا معنا مییابد. زن با ایجاد محیطی امن و با تربیت نسلی متعهد، مردان و فرزندان را از دغدغههای حاشیهای رها کرده و آنها را برای جهاد اکبر و تلاش برای آبادانی زمین آماده میکند. مقام معظم رهبری در این زمینه میفرمایند: «نقش مادری در خانواده از راهبردیترین نقشهایی است که در جامعه باید به آن توجه کرد... این فرد انسانی است که در هر سه حوزه پیشرفت و تحول، عاملیت گروههای انسانی و مناسبات انسانی، تمدنساز است».
معاون فرهنگی مدرسه علمیه فاطمه الزهرا (س) افزود: نگاه تمدنی به زن، او را به خانه محدود نمیکند؛ بلکه خانه را به مثابه پایگاه اصلی او برای تأثیرگذاری بر جهان تعریف میکند. زن صالحه در عین حال که کانون خانواده را حفظ میکند، میتواند و باید در عرصههای علمی، اجتماعی و سیاسی نیز حضور فعال داشته باشد. رهبر معظم انقلاب با تبیین الگوی سوم زن مسلمان، میفرمایند: «در عرصه فعالیتهای اجتماعی، سیاسی، علمی و... برای او میدانها باز است. به شرط رعایت عفّت و عفاف و عدم اختلاط و امتزاج زن و مرد.»
وی اظهار کرد: بنابراین، فراغتبخشی به همسر، به معنای خانهنشینی مطلق زن نیست؛ بلکه به معنای مدیریت هوشمندانهای است که او هم به نقش خود در خانه به عنوان «مدیر و فرمانده قلبها» عمل کند و هم در صورت لزوم، در صحنههای اجتماعی به عنوان یک عنصر تأثیرگذار حاضر شود. همانطور که قرآن کریم، آسیه همسر فرعون را به عنوان الگویی برای همه مؤمنان (اعم از زن و مرد) معرفی میکند، زن تمدنساز نیز میتواند در عین حفظ حریم خانواده، در برابر ظلم و طاغوت زمان خود بایستد.
احمدیان علیآبادی ادامه داد: برای فهم بهتر این حدیث در عصر حاضر، میتوان به دو نمونه اشاره کرد. الگوی اول مادران شهدا به عنوان نماد زنان تمدنساز هستند. مادرانی که در دوران دفاع مقدس و پس از آن، فرزندان خود را اینگونه تربیت کردند که در راه آرمانهای اسلامی از جان خود گذشتند، مصداق کامل این حدیث هستند.
وی تصریح کرد: این مادران با صبر و استقامت، چنان فضایی از ایمان و ایثار در خانه ایجاد کردند که همسر و فرزندانشان از دلبستگیهای دنیوی رها شده و به تعالی اخروی و دفاع از کیان اسلام پرداختند. آنان نه فقط از آخرت بودند؛ بلکه آخرت را به خانههای خود و سپس به جامعه آوردند.
استاد حوزه علمیه خواهران ادامه افزود: نمونه دیگر، دختر دانشجوی امروز است؛ یک دختر دانشجوی مسلمان که با حفظ حجاب و عفت خود در دانشگاه حاضر میشود، در عین حال که به تحصیل علم مشغول است، با رفتار متین خود برای دیگران ایجاد امنیت روانی میکند. او با انتخاب این سبک زندگی، به پدر، برادر و همسر آینده خود این پیام را میدهد که دغدغه حرمت و آبرو نداشته باشند و بتوانند با فراغت خاطر به وظایف اجتماعی خود بپردازند. چنین دختری، بعدها در نقش همسر و مادر، میتواند با همان روحیه، فرزندانی تربیت کند که به دنبال کشف قلههای علم و معنویت باشند.
وی یادآور شد: بنابراین حدیث شریف امیرالمؤمنین امام علی علیهالسلام درباره زن صالحه، یک فراخوان تمدنی است. زن در این نگاه، نه یک موجود منفعل و حاشیهای، که کانون تمدنسازی است. او با ایجاد آرامش در خانواده، انرژی اعضای خود را برای تلاش در مسیر تعالی فردی و اجتماعی آزاد میکند.
پژوهشگر حوزوی گفت: مقام معظم رهبری با طرح نظریه زن، کرامت و آزادی مسئولانه، دقیقاً بر همین نقش محوری تأکید میکنند. ساختن تمدن نوین اسلامی بدون بازتعریف نقش زن به عنوان «عنصری که او را از دنیا برای آخرت فراغت میبخشد»، ممکن نیست. این بینش، هم زن را از قفس مادیگرایی غرب نجات میدهد و هم او را به جایگاه رفیع خود در تاریخ بازمیگرداند.
انتهای پیام
نظر شما