سه‌شنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۲:۲۶
تربیت مهدوی کلید دستیابی به رضایت الهی و استقلال فکری است

حوزه/ فعال فرهنگی با بیان اینکه تربیت مهدوی باید بر پایه بصیرت، استقلال فکری و پرهیز از دنباله‌روی‌های جاهلانه استوار باشد، گفت: از جمله کلیدی‌ترین ویژگی‌های تربیت مهدوی آن است که در آن، رضایت هیچ‌کسی جز خدای متعال معیار قرار نگیرد؛ زیرا تربیتی که به دنبال جلب توجه هواپرستان یا مطرح‌سازی افراد در جامعه باشد، از مسیر الهی فاصله گرفته است.

مرضیه پزشگیان در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، در رابطه با ویژگی های عصر مهدویت عنوان کرد: امام زمان (عج) حجت الهی و داعیه‌دار دین اسلام‌ هستند؛ دینی که ماهیتی جهانی دارد، کتاب آسمانی آن یعنی قرآن برای همه اعصار و همه انسان‌ها نازل شده است و پیامبر آن صلی‌الله‌علیه‌وآله به عنوان «رحمةً للعالمین» برای هدایت جهانیان مبعوث شده است. بنابراین نه اسلام، دینی انحصارپذیر است، نه قرآن، کتابی محدود به جغرافیا و زمان خاص، و نه مهدویتی که از آن سخن گفته می‌شود، پروژه‌ای محدود و بسته است.

وی ادامه داد: بر همین اساس، مسلمانان، به‌ویژه شیعیان که انتساب ویژه‌ای به فرهنگ مهدویت دارند نباید دچار تفوق‌جویی و خودبرتربینی شوند. هرچند مسلمان بودن نعمتی بزرگ است، اما قرآن کریم بارها با خطاب «وَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» مسلمانان را مورد تذکر قرار می‌دهد؛ هشداری که نشان می‌دهد صرفِ انتساب ظاهری به اسلام، تضمین‌کننده حقیقت مسلمانی نیست. تاریخ نیز گواه آن است که گاه کسانی که نام مسلمان داشتند، در بزنگاه‌های انتخاب از مسیر حق بازماندند؛ در حالی که افرادی چون وهبِ ترسا در ظهر عاشورا حقیقت تسلیم در برابر ولیّ خدا را تشخیص دادند. این واقعیت، هشداری جدی برای روزگار ماست تا مسلمانی در وجود ما اشراب شود و به حقیقتی درونی بدل گردد، نه فقط عنوانی بیرونی.

فعال فرهنگی گفت: نکته مهم دیگر، ضرورت شناخت عمیق امام عصر عجل‌الله تعالی فرجه الشریف است. سخن گفتن فراوان درباره مهدویت، مادامی که به ساحت عمل و اصلاح رفتاری و اجتماعی منجر نمی شود، نه به شناخت حقیقی امام می‌انجامد و نه به زمینه‌سازی ظهور کمک می‌کند. در سال‌های اخیر، گرچه مباحثی همچون «دکترین مهدویت» بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته، اما همزمان با گسترش اطلاعات، جهالت‌ها نیز فزونی یافته است. این فاصله نشان می‌دهد که آگاهی‌بخشی‌ها باید سودمندتر، کارآمدتر و ناظر به نیازهای واقعی جامعه باشند تا در موازنه میان دانایی و نادانی، این آگاهی باشد که میدان‌دار شود.

وی با بیان اینکه در این شرایط حضور زن الگو سوم در عصر مهدویت پررنگ می‌شود، تصریح کرد: الگوی سوم اشاره به عبور از دو تصویر افراطی از زن دارد: از یک سو نگاهی که زن را در حصار خانه محصور می‌کند و از نقش اجتماعی بازمی‌دارد، از سوی دیگر رویکردی که با اصالت‌بخشی افراطی به حضور اجتماعی، خانواده و مادری را به حاشیه می‌راند. الگوی سوم، راهی میانه و متعادل است؛ زنی که نه منزوی و حذف‌شده و نه مستحیل در الگوهای فردگرایانه مدرن است، بلکه شخصیتی هویت‌مند، توحیدمحور و تمدن‌ساز دارد که نقش خانوادگی و مسئولیت اجتماعی او در یک منظومه‌ هماهنگ تعریف می‌شود.

فعال زن و خانواده بیان کرد: باتوجه به اینکه جامعه ما جامعه‌ای دینی است و آموزه‌های اسلامی در حیات روزمره آن جاری است، آگاهی‌بخشی‌های دقیق و کاربردی ضرورتی مضاعف می‌یابد. اگر انتظار داریم زن، به عنوان نیمی از جامعه انسانی و بخش مهمی از نیروی مولد آن، در پیاده‌سازی مناسبات متناسب با فرهنگ عصر مهدویت نقش‌آفرین باشد و نسلی در تراز آن تربیت کند، این امر مستلزم هدایت و تربیت صحیح است.

وی یادآور شد: تربیت، فقط به معنای پرورش دیگری نیست؛ بخش مهمی از آن «خودتربیتی» است. انسان پیش از آنکه مربی دیگران باشد، مربی خویش است و رشد حقیقی از همین خودسازی آغاز می‌شود. در این میان، جامعه زنان حوزوی که داعیه‌دار نشر آموزه‌های اسلامی‌ هستند، نقش ویژه‌ای دارند.

وی با اشاره به لزوم توجه و تولید محتوای کارآمد و متناسب با نیازهای خاص بانوان در منابع تحصیلی حوزه‌های علمیه خواهران در این عرصه افزود: فقه و اصول از محاسن نظام آموزشی حوزه است، اما شایسته است بانوان علاوه بر تحصیل عمومی این علوم، فقهی را نیز بیاموزند که با ویژگی‌ها، وظایف و مسئولیت‌های فردی و اجتماعی آنان همخوانی بیشتری داشته باشد. همچنین دیگر منابع مطالعاتی نیز باید به گونه‌ای تنظیم شود که توانمندی بانوان را در ایفای نقش تربیتی در خانواده و جامعه، اعم از زنان و مردان افزایش دهد. در عین حال، شکل‌گیری رشته‌هایی چون مشاوره خانواده در میان‌ِ رشته‌های حوزوی بانوان، گامی ارزشمند در جهت اصلاح و کارآمدسازی این منابع به شمار می‌آید.

پزشگیان اضافه کرد: از جمله کلیدی‌ترین ویژگی‌های تربیت مهدوی آن است که در آن، رضایت هیچ‌کسی جز خدای متعال معیار قرار نگیرد؛ زیرا تربیتی که به دنبال جلب توجه هواپرستان یا مطرح‌سازی افراد در جامعه باشد، از مسیر الهی فاصله گرفته است.

وی گفت: قرآن کریم در آیه ۱۶ سوره طه هشدار می‌دهد: «فَلَا یَصُدَّنَّکَ عَنْهَا مَنْ لَا یُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَتَرْدَیٰ؛ پس مبادا آنکه از هوای نفسش پیروی کرده و [به این سبب] به قیامت ایمان ندارد، تو را [از توجه به آن] باز دارد که هلاک می شوی» و نیز در آیه ۶۷ سوره احزاب از تقلید کورکورانه از بزرگان و سردمدارانی (داعیه دارانی) که انسان را به گمراهی می‌کشانند، برحذر می‌دارد و می فرماید: «رَبَّنَا إِنَّا أَطَعْنَا سَادَتَنَا وَکُبَرَاءَنَا فَأَضَلُّونَا السَّبِیلَا؛ می گویند: پروردگارا! همانا ما از فرمانروایان و بزرگانمان اطاعت کردیم، در نتیجه گمراهمان کردند» بنابراین، تربیت مهدوی باید بر پایه بصیرت، استقلال فکری و پرهیز از دنباله‌روی‌های جاهلانه استوار باشد.

فعال فرهنگی تاکید کرد: جهانی بودن اسلام اقتضا می‌کند که مسلمانان در عصر اطلاعات، دیدگاهی واقع‌بینانه‌تر و دقیق‌تر نسبت به جایگاه خود در جهان داشته باشند. شناخت درست خویشتن، تشخیص موقعیت در جهان معاصر و وظیفه‌ای که فرد در برابر خود، خانواده، جامعه و حتی فراتر از آن دارد، از لوازم این بصیرت است.

وی عنوان کرد: به طور کلی می توان گفت که زنِ الگوی سوم در چنین چارچوبی تعریف می‌شود: زنی که با محور قرار دادن توحید در تمامیِ تعاملاتش، کنشگری متوازن داشته و با تلاشی هم راستا با هویت فطریش، الگوهای الهی را سرلوحه‌ آرمان‌گرایی عمل‌گرایی خویش قرار داده و با پیاده سازی یافته های موثقی که از آموزه های اسلامی دریافته، در خانواده‌، نه تنها در بهبودِ امورِ اعضاء در رکن خانواده کمک می کند، بلکه جامعه‌ساز خواهد بود؛ یعنی زنی که در چنین مکتبی رشد یافته، یارای این را دارد که هم خود را ساخته و هم دیگران را در مسیر ساختن جامعه‌ای مهدوی یاری کند.

پزشگیان بیان کرد: در نهایت، اگر خواهان نسلی با هویت صحیح دینی و مهدوی هستیم، چاره‌ای جز توجه جدی به الگوی سوم زن مسلمان، اصلاح و تعمیق تربیت مهدوی در خانواده و به تبعِ آن در جامعه نداریم. زن مهدوی، اگر به‌عنوان الگویی واقعی، امیدآفرین و دست‌یافتنی معرفی شود، می‌تواند الهام‌بخش نسلی باشد که در پرتو آگاهی، بصیرت و تعهد، گام در مسیر زمینه‌سازی ظهور حضرتش عج می‌نهد تا جامعه‌ای در شأن آرمان مهدوی، با سرعتی بیشتر و به گونه ای صحیح تر، بنا می‌شود.

انتهای پیام

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha