حجت الاسلام والمسلمین محمد صبوری، استاد حوزه علمیه تهران در گفت وگو با خبرگزاری حوزه در تهران با بیان اینکه استقامت ملت ایران در جنگ رمضان دلایل و عوامل مختلفی دارد که نقش کلیدی روحانیون و طلاب در این زمینه بسیار مهم است، اظهار داشت: بالندگی حوزه های علمیه در شرایط امروز جامعه را باید در نگاه دقیق، آینده نگر و جامعه رهبر شهید انقلاب اسلامی جست و جو کرد.
حجت الاسلام والمسلمین صبوری گفت: اصرار شهید حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای درباره لزوم تحول و روزآمدی حوزه های علمیه برای چنین روزهایی بود که قرار است روحانیت نقش راهبری مردم در کف خیابان را ایفا کنند.
کارشناس دینی در رابطه با الزامات تحول در حوزه های علمیه با اشاره به سبقه و سابقه این موضوع و تاکیدات رهبر شهید بر این مسئله از سال ها قبل، اظهارداشت: رهبر شهید ما قریب به سه دهه درباره ضرورت تحول در حوزه های علمیه رهنمودهایی فرمودند که همان زمان بزرگان حوزه پیرو فرمایشات ایشان اقداماتی انجام و برنامه ریزی هایی را سامان دادند و مقداری هم پیش رفت.
وی خاطرنشان کرد: همان اوایل انقلاب موضوع تحول در کتب حوزه به عنوان یک رویکرد و مصداقی از تحول، مطرح شد و محل بحث بسیاری قرار گرفت. تغییرات جزئی هم پیدا کرد اما در کلان همان کتب درسی که در نیم قرن اخیر در حوزه های نجف و ایران و... جا افتاده بود دوباره تداوم یافت.
ضرورت ورود جدی حوزه های علمیه در عرصه بومی سازی و اسلامی سازی
وی تصریح کرد: پس از فرمایشات اولیه رهبری شهیدمان، عمده تحولات معطوف بر این شد که ما بتوانیم با توجه به پیشرفت هایی که در زمینه متون و منابع دینی و روش های ترویج دین وجود دارد و با توجه به پیشرفت های علمی و مباحثی که در حوزه های مشترک علم و دین مطرح شده همچنین با عنایت به آنچه که در دنیای مسیحیت یا سایر ادیان وجود دارد، نگاهی هم به آنها داشته و جنبه های مثبت آنها با بومی سازی و اسلامی سازی مورد استفاده قرار گیرد.
استاد حوزه علمیه تهران در ادامه، اجرایی کردن منویات رهبر شهید را نیازمند نگاهی وسیع تر از گذشته و معطوف به اوضاع و احوال زمانه دانست و گفت: برای نمونه، جامعه الزهرا (سلام الله علیها) قبل از انقلاب موسسه کوچکی بود و تحت عنوان مکتب توحید فعالیت می کرد و به برکت انقلاب اسلامی توسعه یافت علاوه بر آن حوزه های علمیه خواهران نیز تبدیل به یک موضوع در سطح ملی و کشوری شد.
کارشناس دینی در ادامه، تحول، تغییر و پیشرفت در حوزه را با تغییرات جزئی متفاوت دانست و افزود: تحول زمانی به کار می رود که تغییرات کلانی به لحاظ کمی و کیفی صورت می گیرد وگرنه تغییرات جزئی که همیشه و همواره در جریان است.
اهمیت تحول حوزه های علمیه در شرایط امروز کشور و جهان
حجتالاسلام والمسلمین صبوری خاطرنشان کرد: حوزه های علمیه در ایران ساختار متمرکزی دارد این مسئله در عین اینکه جنبه های مثبتی دارد در مواردی هم می تواند مورد بازبینی قرار گیرد. از جمله جنبه های مثبت ماجرا آن است هم به لحاظ اساتید، هم برنامه های آموزشی، هم پذیرش طلاب برای ورود به حوزه و مراحل آموزشی و ... از معیارها و شاخص های یکسان و مدیریت شده ای استفاده می شود. در نتیجه یک نوع همسان سازی در برنامه های آموزشی، اساتید و در مراحل آموزشی وجود دارد که می تواند فارغ التحصیلان را از توانمندی های مشابه برخوردار سازد.
وی ادامه داد: در نقطه مقابل اگر هر استانی به لحاظ استاد، کتب درسی، اهداف، واحدهای درسی و ...برای خود برنامه آموزشی جداگانه داشته باشد، یک آشفتگی ایجاد می شود و فارغ التحصیلان توانمندی های نامتوازن خواهند داشت. در نتیجه میزان کارآیی آنها برای جامعه قابل ارزیابی نیست.
اهمیت کارآمدی و نقش آفرینی دین در جوامع مورد اهتمام باشد
امام جماعت مسجد هفتاد و دو تن شهرک رضویه منطقه مشیریه تهران در ادامه با اشاره به یکی دیگر از ابعاد مثبت ساختار متمرکز حوزه علمیه، تصریح کرد: اگر آموزش هایی که امروز در حوزه وجود دارد را یک سو قرار دهیم و نیازهای داخلی و بین المللی را در یک سوی دیگر - همان موضوع عرضه و تقاضا - در یک سو با این سوال مواجه هستیم که چه تقاضایی از حوزه در رابطه با «کارآمدی دین»، «اثرگذاری دین» و «نقش آفرینی دین در جوامع» مورد انتظار است و در طرف دیگر با عرضه ای که حوزه های علمیه دارند و تحت عنوان استاد و عالم دینی و طلبه به جامعه تحویل می دهند.
کارشناس دینی در همین راستا افزود: برای ارزیابی تعادل بین عرضه و تقاضا و دانستن این که آیا این تعادل وجود دارد یا نه؟ بحث تمرکزگرایی می تواند یاریگر ما باشد.
کارشناس دینی ادامه داد: برای اینکه در درجه اول تنوع تقاضا (هم به لحاظ کمی و هم به لحاظ کیفی) و تنوع عرضه کمی و کیفی ارزیابی و حفظ شود، مدیریت واحد به ما کمک می کند. به عبارت دیگر مدیریت واحد است که می تواند این تعادل عرضه و تقاضا را در میان مدت و بلند مدت مورد سنجش قرار داده و از آن غفلت نکند.
استاد حوزه علمیه تهران در ادامه، یکی از شاخص های تحول در حوزه را ناظر بر همین مسئله برشمرد و گفت: یکی از شاخص های تحول این است که تعادل عرضه و تقاضا، هم به لحاظ منطقه ای و هم بین المللی یعنی هم در جهان اهل سنت و هم میان پیروان اهل بیت(ع) همواره حفظ شود به خصوص برای بلندمدت.
وی در پایان خاطرنشان کرد: تحول حوزه های علمیه بر مبنای بیانیه پیشرو و سرآمد باید مورد اهتمام جدی علما و استادان باشد تا انقلاب اسلامی پاسخگوی نیازهای روز جامعه باشد.
نظر شما