حجت الاسلام والمسلمین قاسمعلی نوچمنی، دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور در گفت و گو با خبرگزاری حوزه در تهران با بیان اینکه امام رضا(ع) امام هدایت و چراغ راه بشریت هستند، گفت: دهه کرامت بهترین فرصت برای تبیین و معرفی کاربردی سیره حضرت رضا (ع) است.
دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور در ادامه با بیان اینکه برای شناخت دقیق اهل بیت(ع) باید به زیارت جامعه کبیره مراجعه کرد، گفت: زیارت جامعه کبیره، زیارتی معتبر و مستند از زبان امام هادی(ع) است که در آن، ویژگیها و عظمت اهلبیت(ع) به روشنی بیان شده است؛ اگر زائران در هر مکان و برای هر امامی این زیارتنامه را با دقت بخوانند، میتوانند شناخت دقیقتری از امامان معصوم و بهویژه امام رضا(ع) پیدا کنند.
وی با اشاره به فرازهایی از زیارت جامعه کبیره «سلام بر اهل بیتی که امامان هدایتاند»، بر لزوم شناخت سیره اجتماعی امام رضا(ع) تاکید کرد و گفت: اگر جوانان، مردان، زنان و همه اقشار جامعه خود را در مسیر هدایت اهلبیت(ع) قرار دهند، راه سعادت را خواهند یافت. ایشان چراغ راه هستند و هر کسی به امام رضا(ع) متصل شود، دچار گمراهی نمیشود، معصیت نمیکند و از مسیر حق منحرف نخواهد شد؛ زیرا امام رضا(ع) پشت و پناه پناهجویان است.
امام رضا(ع) اساس عبادت را معرفت بیان کردند
حجتالاسلام والمسلمین نوچمنی با تبیین مفهوم مسئولیت اجتماعی در ادامه در اندیشه اسلامی، گفت: مسئولیت اجتماعی یعنی هر فرد نسبت به جایگاه، نقش و وظایف خود در جامعه آگاه باشد و در مسیر شناخت خدا و بندگی حرکت کند؛ در همین زمینه، امام رضا(ع) در خطبهای مفصل، به بحث معرفت و توحید الهی پرداختهاند و بیان میدارند که اساس عبادت، معرفت است.
دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور خاطرنشان کرد: حضرت رضا(ع) تأکید دارند که توحید مقدمه و اساس همه عبادات است. نباید گمان کنیم که نماز، روزه و سایر اعمال عبادی به تنهایی کافیاند، بلکه بدون توحید، هیچ عبادتی پذیرفته نمیشود. زندگی امام رضا(ع) سراسر جلوهای از بسط و تعالی توحید بود.
وی با ذکر داستانی از احتجاج امام رضا(ع) با فردی که در توحید الهی دچار تردید بود، افزود: روزی فردی نزد امام آمد و گفت اگر آنچه شما میگویید حق باشد، ما و شما هر دو اهل نماز و روزه هستیم، پس تفاوتی نیست. حضرت در پاسخ فرمودند: اگر ما بر حق باشیم ـ که هستیم ـ شما در هلاکت هستید و ما در نجات؛ این احتجاج نشان میدهد که راه اهلبیت(ع)، مسیر نجات و حقیقت است.
حجتالاسلام والمسلمین قاسمعلی نوچمنی در ادامه افزود: آن مرد در ادامه از امام رضا(ع) پرسید که خدا چگونه و در کجاست؟ امام فرمودند: وای بر تو! خداوند مکان ندارد، چگونگی ندارد، با حس و قیاس درک نمیشود و فراتر از درک انسانی است، شناخت خداوند، در گرو درک صحیح توحید ناب است.
وی با اشاره به یکی از مجالس مناظره امام رضا(ع) گفت: در یکی از مناظرات علمی، هنگام فرا رسیدن وقت نماز، امام از ادامه بحث خودداری کرده و فرمودند وقت نماز است. حاضران درخواست کردند مناظره را ادامه دهند تا شاید به حقیقت ایمان آورند. اما امام با قاطعیت اولویت را به نماز دادند و پس از اقامه نماز، به جلسه بازگشتند. این اقدام امام نشان میدهد که در سیره ایشان، عبادت خداوند در صدر همه امور قرار دارد.
کارشناس دینی تأکید کرد: اگر میخواهیم سیره اجتماعی، عبادی، اخلاقی و علمی امام رضا(ع) را بشناسیم، ابتدا باید خود ایشان را بشناسیم؛ این شناخت از راه مراجعه به منابعی چون زیارت جامعه کبیره و تأمل در خطبهها و مناظرات آن حضرت حاصل میشود.
تشریح حالات معنوی و عبادی حضرت رضا(ع)
حجتالاسلام والمسلمین نوچمنی در ادامه با اشاره به حالات معنوی و عبادی حضرت رضا(ع)، افزود: نقل شده است که ایشان اهل خواب بسیار نبودند و روزههای مستحب را ترک نمیکردند. ایشان هر ماه سه روز روزه میگرفتند؛ روز اول، وسط و آخر ماه، خود حضرت فرمودند که این سه روز معادل یک سال روزهداری است.
وی ادامه داد: این سیمای توحیدی، معنوی و عبادی امام رضا(ع) است که باید در آیینه آن خود را ببینیم. همه ما شنیدهایم که دعبل خزاعی شعری در مدح اهلبیت(ع) سرود و حضرت علاوه بر صله، سه پیراهن خود را به او هدیه دادند.
دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور در ادامه با تأکید بر لزوم شناخت صحیح نسبت به امام معصوم(ع)، خاطرنشان کرد: اگر نسبت به این روزنههای شناخت بیتوجه باشیم، نمیتوانیم امام را آنگونه که باید بشناسیم و وظایف خود را نسبت به امامت بهدرستی انجام دهیم.
مدیر سابق مدرسه علمیه حضرت حجت علیه السلام تهران با اشاره به ساحت اجتماعی سیره امام رضا(ع) بیان کرد: اگر بنا داریم سیره اجتماعی حضرت را مرور کنیم، باید سه ساحت توحیدی و خداشناسی، انسانشناسی و ساحت مسئولیتپذیری اجتماعی را، مدنظر داشته باشیم.
دیدگاه حضرت رضا(ع) به انسان، نگاهی مسئولانه است
وی با اشاره به نگاه امام رضا(ع) به انسان، گفت: نگاه حضرت، نگاهی مسئولانه و دردمندانه است. از امام پرسیدند: چه کسی بهترین و چه کسی بدترین زندگی را دارد؟ حضرت پاسخ دادند: آن کس که در زندگی دیگران شریک باشد، بهترین زندگی را دارد و آنکه دیگران در زندگی او شریک نباشند، بدترین زندگی را دارد.
حجتالاسلام والمسلمین نوچمنی افزود: شریک زندگی مردم باشیم یعنی اگر همسایه مان گرسنه است، بیتفاوت نباشیم. اگر فرزند ما با لباس نو به مدرسه میرود اما فرزند همسایه با کیف کهنه، در قبال آن مسئولیم. اگر قوم و خویش ما نیاز به جهیزیه دارد، باید کمک کنیم؛ اگر امکاناتی داریم و دیگران ندارند و کمک نمیکنیم، از نظر امام رضا بدترین انسانها هستیم.
دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور در ادامه به کرامتورزی حضرت اشاره کرد و گفت: شخصی که از محبان اهلبیت(ع) بود، در سفر به محضر امام رسید و اظهار داشت که خرج سفرش تمام شده. حضرت بدون اینکه او را خجل کند، وارد اتاق شدند، ۲۰۰ دینار از پشت در به او دادند و فرمودند: از طرف من نگویید، صدقه دادم.
حجت الاسلام والمسلمین نوچمنی افزود: اگر اهل رعایت نظم اجتماعی نیستیم، اگر در صف نانوایی نوبت را رعایت نمیکنیم، اگر در بازار کمفروشی و گرانفروشی میکنیم، اگر احتکار میکنیم، یعنی اهل مسئولیت اجتماعی نیستیم. مسئولیتپذیران، هماهنگاند، بار برمیدارند و خود را شریک زندگی مردم میدانند.
جامعیت سیره حضرت رضا(ع) در عبودیت درس آموز است
وی در ادامه با تأکید بر جامعیت سیره حضرت رضا(ع) در عبودیت، شناخت خدا، انسانمحوری و مسئولیت اجتماعی، اظهار داشت: امام رضا(ع) در اوج معرفت الهی و توحیدی، در تعامل با انسانها نیز الگویی بینظیر از دردمندی، کرامتمحوری و مسئولیتپذیری بود؛ شناخت این سه ساحت، راهی برای تقرب ما به سیره امام رضا(ع) و عمل به وظایف ما در عصر حاضر است.
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت الگوگیری از سیره اجتماعی امام هشتم(ع)، اظهار کرد: امروز اگر جامعه ما با چالشهای معیشتی، شکاف طبقاتی و ضعفهای اخلاقی و مدیریتی روبروست، دلیل آن فاصله گرفتن از سیره اهلبیت(ع) بهویژه امام رضا(ع) است؛ امامی که نگاه سازندهاش به انسان و جامعه میتواند چراغ راهی برای امروز ما باشد.
دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور با اشاره به یکی از فرازهای درسآموز از سیره رضوی گفت: فرد نیازمندی نزد امام آمد و کمک خواست. پس از دریافت کمک، رفت. وقتی برخی به حضرت عرض کردند چرا خود را از او پشت درب مخفی کردید؟ امام فرمودند: «تا شرمندگی نیاز را در چهره او نبینم.» این اوج کرامت در مواجهه با انسان است.
حجت الاسلام والمسلمین نوچمنی در ادامه با بیان اینکه خدمت به انسانها در نگاه رضوی مسیر کسب رضایت الهی و رشد انسانی است، افزود: آن حضرت در روز عرفه هر آنچه داشتند به فقرا اعطا کردند. حتی فضل بن سهل، از نزدیکان امام، این رفتار را مورد انتقاد قرار داد و گفت: «این ضرر است!» اما حضرت فرمودند: «وقتی چیزی را برای پاداش الهی دادی، از بین نمیرود؛ بخشش ضرر نیست، بلکه سود است.»
وی تأکید کرد: انفاق در نگاه رضوی برای رضای خدا صورت میگیرد، نه از روی منت یا خودنمایی. آنچه زیانبار است، هزینه کرد در مسیر گناه و امور غیرمشروع است.
فاصله گرفتن از سیره امام رضا(ع)، ریشه بسیاری از اشتباهات است
مدیر سابق مدرسه علمیه حضرت حجت علیه السلام تهران گفت: چرا باید در جامعهای که خود را پیرو امام رضا(ع) میداند، عدهای نان شب نداشته باشند و برخی در مصرفگرایی غوطهور باشند؟ این فاصله نتیجه دوری از سبک زندگی رضوی است.
وی خاطرنشان کرد: جامعهشناسی امام رضا(ع) مبتنی بر اصول و محورهای ممتازی است که از جمله آن میتوان به نهضت آزاداندیشی، مخاطب شناسی، رویکرد تربیتی در تعاملات اجتماعی، مبارزه با ویژهخواری و توجه ویژه به کانون خانواده اشاره کرد.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: امام رضا(ع) از پیشگامان گفتوگوی ادیان و مناظرات علمی است. ایشان با بزرگان ادیان مختلف نشستند، مناظره کردند و در قله ادب، منطق، احترام و انصاف با آنان گفتوگو داشتند؛ هرگز تند نشدند، عصبانی نشدند و از عدالت خارج نگشتند.
اهمیت مخاطبشناسی در سیره رضوی
دبیرکل جبهه حامیان ولایت کشور محور دیگر در سیره رضوی را مخاطبشناسی دقیق عنوان کرد و گفت: امام هشتم(ع) در تعاملات خود با اقشار مختلف جامعه، مخاطبشناسی عمیقی داشتند و رویکرد تربیتی ایشان در رفتارها نمایان بود. به تعبیر امام رضا(ع) «کونوا دعاة الناس بغیر السنتکم»؛ آن حضرت با عمل خود مردم را دعوت میکردند.
حجتالاسلام و المسلمین نوچمنی با اشاره به ویژگیهای سبک زندگی امام رضا(ع) اظهار داشت: در زیارت آن حضرت میخوانیم: «أشهد أنّک إمام هادٍ و ولی مرشد»؛ یعنی امام رضا(ع) ولی ارشادگر بود و ما نیز باید در مسیر ارشاد گام برداریم.
وی ادامه داد: علیرغم تمام مشغلههای اجتماعی، امام رضا(ع) در خانه به خانواده توجه ویژه داشتند. با فرزندانشان خلوت میکردند، سخن میگفتند و از دغدغههای اجتماعی فارغ میشدند. این نگاه، سبک زندگی اسلامی است که در سیره آن حضرت متجلی است.
حجت الاسلام نوچمنی در ادامه با اشاره به مبارزه امام رضا(ع) با ویژهخواری گفت: حتی با نزدیکترین افراد خود نیز مماشات نمیکردند. وقتی برادر امام رضا(ع)، در مدینه اقدام نادرستی کرد، حضرت فرمودند: «نسبت ما به حضرت زهرا(س) مجوزی برای تخلف نیست و من از تو حمایت نمیکنم»
وی با اشاره به شرایط سخت سیاسی دوران عباسی گفت: اکثر سیرههای ماندگار امام رضا(ع) در اوج خفقان بنیعباس بهویژه در مدینه و خراسان تحقق یافت. توطئه مأمون برای آوردن امام به مرو به نیت کنترل و محدودسازی آن حضرت بود؛ اما امام رضا(ع) این هجرت را به فرصتی تمدنساز بدل کرد و بستری برای گسترش ارزشهای اسلامی در حوزههای مختلف فراهم ساختند.
حجتالاسلام و المسلمین نوچمنی در پایان با بیان اینکه امروز بیش از هر زمان، نیازمند بازگشت به سیره رضوی هستیم و لذا باید امام رضا(ع) را بشناسیم، گفت: شرایط امروز جامعه که با نبرد حیاتی ملت ایران با استکبار جهانی همزمان است اهمیت عمل به سیره رضوی را بیشتر کرده است.
نظر شما