خبرگزاری حوزه – گفتوگویی که در تاریخ ۴ اردیبهشت ١٤٠٥ در روزنامهٔ هاآرتص منتشر شد، بار دیگر بحث بینالمللی دربارهٔ نقش صهیونیسم را شعلهور کرد و کل مسیر تاریخی و سیاسی آن را مورد نقد جدی قرار داد. شخصیت محوری این گفتوگو، عُمِر بارتوف، از معتبرترین پژوهشگران هولوکاست، در کتاب تازهٔ خود خوانشی بهشدت انتقادی ارائه میدهد و سیر تحول پروژهٔ صهیونیستی را روندی میداند که با خشونت ساختاری و طرد نظاممند گره خورده است.
بارتوف در این گفتوگو تصریح میکند که صهیونیسم در تحقق تاریخی و سیاسی خود، روندهایی آشکارا نسلکُشانه علیه مردم فلسطین ایجاد کرده است. این موضعگیری صریح، بیدرنگ جدالی تند در محافل دانشگاهی و سیاسی بینالمللی برانگیخت.
این مصاحبه همزمان با انتشار کتاب جدید اوست؛ اثری که در آن، این تاریخنگار مشهور اسرائیلی بنیانهای پروژهٔ صهیونیستی را برمیچیند و آن را مسیری توصیف میکند که با خشونت ساختاری و طرد نظاممند همراه بوده است. به باور بارتوف، مسئله نه مقطعی و نه اتفاقی، بلکه ریشه در چارچوب ایدئولوژیک و سیاسیای دارد که دههها این روند را هدایت کرده است.
عنوان منتشر شده در فضای مجازی، با بیانی تند و تأثیرگذار، به گسترش دیدگاههای او کمک کرد و ابعاد این افشاگری جسورانه را آشکارتر ساخت. در مجموع، تحلیل بارتوف نقدی بنیادین بر صهیونیسم به مثابه یک پروژهٔ سیاسی است؛ پروژهای که در نهایت به ایجاد رژیمی مستبد و مبتنی بر منطقهای قومیگرایانه، شوونیستی، طردگرایانه و سرکوبگرانه منجر شده است.
واکنشها فوری و بهشدت دو قطبی بود: از یکسو کسانی که سخنان او را افشاگری ضروری و دیرهنگام میدانند؛ افشاگری که پرده از ساختار سلطه، سرکوب و روایتهای رسمیِ تحمیلشده برمیدارد و ماهیت واقعی سیاستهای اسرائیل را آشکار میکند. در سوی دیگر، مدافعان سرسخت همان چارچوب ایدئولوژیک قرار دارند که با وجود کارنامهای مملو از تبعیض، اشغال و نقض حقوق بنیادین فلسطینیان، همچنان میکوشند آن را توجیه و بازتولید کنند. این رویارویی در فضایی جهانی رخ میدهد که از پیش آکنده از خشم و اعتراض نسبت به سیاستهای اشغالگرانه اسرائیل است؛ فضایی که در آن، زبان و مفاهیم مرتبط با اشغالگری دیگر بیچالش پذیرفته نمیشوند و به کانون نقدی صریح و بیپرده بدل شدهاند.
فارغ از هیاهوها، مصاحبهٔ بارتوف بار دیگر یک واقعیت بنیادین را برجسته میکند: پیوند مستقیم میان ایدئولوژی صهیونیستی و سازوکارهای تولید و تثبیت قدرت. او نشان میدهد که چگونه تصمیمهای سیاسی برآمده از نگاهی طردگرایانه و برتریطلب، در عمل به شکلگیری ساختاری انجامیدهاند که خشونت، تبعیض سیستماتیک، نابرابری عمیق و سلب مستمر حقوق بنیادین فلسطینیان را نهادینه کرده است؛ پیامدهایی عینی و ماندگار که نمیتوان آنها را انکار یا توجیه کرد.
نظر شما