علم بدون تزکیه می‌تواند علیه بشر به کار گرفته شود

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی، قائم‌ مقام مدیر حوزه‌های علمیه قم، روز دوشنبه در سومین جلسه برنامه تلویزیونی «آفتاب شرقی» با اشاره به مفهوم علم و ضرورت همراهی آن با تزکیه و اخلاق اظهار داشت: علم به معنای مطلق، روشنایی و کشف حقایق است؛ چه این حقایق، حقایق معنوی باشند و چه حقایق طبیعی و مربوط به عالم طبیعت. خدای سبحان این استعداد را به انسان داده است که بتواند حقایق هستی را بشکافد و هرچه بیشتر پرده‌های حجاب کنار زده شود، نور بیشتری به زندگی بشر می‌تابد.

وی افزود: حال اگر این نور در اختیار کسی باشد که بخواهد از آن برای کور کردن انسان‌ها استفاده کند، نور وجود دارد، اما در دست کسی قرار گرفته که می‌تواند از آن استفاده نادرست کند؛ مانند همان تعبیر معروف که اگر چاقو در دست انسان مست باشد، خطرآفرین خواهد بود و همان‌گونه که گفته‌اند اگر دزد با چراغ آید، گزیده‌تر کالا برد.

قائم ‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه قم با تأکید بر اینکه علم باید همراه با تزکیه باشد، گفت: اگر تزکیه نباشد، علم می‌تواند در مسیر نادرست به کار گرفته شود. البته تزکیه در اینجا معنای عام دارد. یک نوع تزکیه داریم که نسبت به انبیا، صالحان و علما مطرح است و بسیار عمیق‌تر و دقیق‌تر است، اما یک تزکیه عرفی نیز داریم که همان اخلاق عرفی، اخلاق عمومی، اخلاق انسانی و اخلاق حکمایی است، نه اخلاق انبیایی؛ تعبیری که علامه طباطبایی در تفسیر المیزان خود به آن پرداخته است.

وی ادامه داد: انسان باید علم را در خدمت بشر قرار دهد، نه اینکه آن را علیه بشر به کار ببرد. برای مثال، اگر کسی هسته را می‌شکافد، علوم هسته‌ای فواید بسیار زیادی در حوزه دارو، درمان و مسائل مختلف دارد؛ اما اگر کسی از همین دانش برای ساخت اتم و نابودی بشر استفاده کند، این همان مسئله‌ای است که نشان می‌دهد علم بدون تزکیه می‌تواند در مسیر نابودی انسان قرار گیرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی گفت. اگر انسان از انسانیت فاصله بگیرد، بشر از علم آسیب‌های بسیار زیادی خواهد دید. همین مواد اعتیادآور نیز از طریق ترکیبات شیمیایی ساخته می‌شوند؛ یعنی سازندگان آنها به علم شیمی آگاهی دارند، اما محصولی تولید می‌کنند که انسان را به تدریج نابود می‌کند؛ گاهی این نابودی در طول دو یا سه سال اتفاق می‌افتد.

وی در ادامه با اشاره به موضوع استفاده صلح‌آمیز از دانش هسته‌ای گفت: فتوای رهبر شهید این است که ما بمب اتم نمی‌سازیم، نیازی نداریم و اصلاً با اعتقادات ما سازگار نیست چراکه ایرانی‌ها اخلاقی، نجیب و عزیز هستند.

قائم ‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه قم افزود: ممکن است کسی بگوید از باب بازدارندگی می‌توان این کار را انجام داد که اگر سلاحی داشته باشی، کسی به تو حمله نکند. از این باب ممکن است کسی فتوایی بدهد، اما امام شهید آن‌قدر انسان را دوست دارد که حتی در ذهنش نمی‌گنجد که ما بخواهیم علم و دانش را علیه بشر به کار بگیریم.

وی با اشاره به ضرورت رعایت اخلاق در استفاده از قدرت و فناوری گفت: ما موشک می‌سازیم که نقطه‌زنی می‌کند؛ یعنی فقط همان جایی را که باید بزند، هدف قرار می‌دهد و مردم نباید آسیب ببینند. اخلاق در جنگ را باید از رفتار و سیره پیامبر اسلام(ص) ببینیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی ادامه داد: وقتی وارد جنگ می‌شوید، نباید با کشاورز و کشاورزان کاری داشته باشید، نباید با دامدار و دامداران کاری داشته باشید و نباید درخت و باغ را از بین ببرید. شما حق ندارید درختی را قطع کنید، گوسفندی را بکشید یا کشاورزی را نابود کنید. شما باید کسی را که با شما دشمنی می‌کند، هدف قرار دهید. این نشان می‌دهد که اسلام چقدر عزیز و زیباست.

وی تصریح کرد: اگر واقعاً اسلام را آن‌گونه که هست به جامعه جهانی عرضه کنیم، مردم جهان به آن گرایش پیدا خواهند کرد. امام رضا(ع) فرمودند: «الناس لو علموا محاسن کلامنا لاتبعونا».

قائم ‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه قم در ادامه بیان کرد: دستورات قرآن بر اساس فطرت بشری است. فطرت انسان به او اجازه نمی‌دهد که از علم علیه علم و علیه بشر استفاده کند. بنابراین مسئله تزکیه، مسئله اخلاق انسانی، احترام به انسان، تکریم انسان و توجه به عظمت انسان، به دانشمند اجازه نمی‌دهد که علم خود را در خدمت استکبار قرار دهد.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی تصریح کرد: البته استکبار هم کار خودش را بلد است؛ دانشمندان و نخبگان را در سراسر دنیا شناسایی می‌کند و آنها را به خدمت می‌گیرد. اما دانشمندانی مانند شهید چمران حاضر نشدند در خدمت استکبار قرار بگیرند. او از آن سیطره استکبار بلند شد و حرکت کرد و به بیروت آمد و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به ایران آمد تا با علم و دانش خود حماسه بیافریند و مردم را از یوغ استکبار نجات دهد.

وی با تأکید بر اینکه شهید چمران نمونه‌ای از دانشمند متعهد بود، گفت: شهید چمران طلبه نبود، بلکه دانشمند بود؛ اما دانشمندی منصف، متخلق و دارای تهذیب نفس بود و وجدانش بیدار بود.

قائم ‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه قم افزود: ما از این دانشمندان در ایران بسیار داریم؛ احمدی روشن‌ها، حاجی‌زاده‌ها، فخری‌زاده‌ها و قاسم سلیمانی‌ها. واقعاً اینها انسان‌های بزرگی بودند که به نسل ایرانی و غیرایرانی درس زندگی دادند.

وی با اشاره به جایگاه علمی امام خمینی(ره) گفت: امام راحل، دانشمند، فیلسوف، فقیه و مفسر بود و چنین شخصیتی داشت. در مقابل، شیطان هم عالم است. شیطان همه انبیا را تجربه کرده و سینه‌اش پر از علم و دانش است، اما از علم و دانش خود علیه بشر استفاده می‌کند و می‌گوید من همه انسان‌ها را اغوا و گمراه می‌کنم.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی با اشاره به آیه «إِنَّ الَّذِینَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّیْطَانِ تَذَکَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ»، گفت: انسان‌های باتقوا، با تقوا یک نورافکنی پیدا می‌کنند و همین که شیطان به آنها نزدیک می‌شود، متوجه می‌شوند و او را از خود دور می‌کنند.

انتهای پیام/