جمع آوری ایده‎هایی برای حکمرانی محله‌گرا

به گزارش خبرگزاری حوزه، در نشستی خبری از سند «زیست‌بوم حکمرانی محله‌گرا، مدل تاب‌آوری درون‌زا و قطع وابستگی اقتصادی محلات» رونمایی شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی‌فر، در نشست خبری با حضور اصحاب رسانه که در محل جلسات ساختمان مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه های علمیه برگزار شد، به تشریح جزئیات این طرح پرداخت.

وی با بیان اینکه این گزارش مجموعه‌ای از ایده‌های مردمی است که توسط خود مردم ارائه شده، اظهار داشت: مردم امروز خود را واحدهای مستقل و تأثیرگذار در کنار احزاب و دولت تلقی می‌کنند و انتظارشان از خود فراتر از کنشگری فعلی است. آن‌ها مایلند به کانون تاب‌آوری اجتماعی و اقتصادی محلات خود تبدیل شوند، در فرآیند کشف مسائل حضور داشته باشند، راه‌حل ارائه دهند و در سازماندهی بسیج عمومی نقش ایفا کنند.

پژوهشگر بنیاد شیخ انصاری افزود: حدود ۴۰ ایده دریافت شد که پس از دسته‌بندی و صورت‌بندی در دبیرخانه، ۱۶ ایده به گونه‌ای کنار هم چیده شدند که از یکدیگر پشتیبانی و هم‌افزایی داشته باشند. این ایده‌ها در سه ساختار «هسته مرکزی راهبر و رهبری کنشگران محلی»، «بازوی شبکه همیاری» و «بازوی شبکه همکاری» طبقه‌بندی شده‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی‌فر تمرکززدایی از دولت را یکی از اصول اساسی این گزارش خواند و تأکید کرد: رویکرد طرح بر این بوده که هر محله متناسب با ظرفیت‌های خود بتواند بار را از دوش دولت بردارد و در صورت ناتوانی دولت در کاهش تورم، افزایش قدرت خرید مردم و کمک به کسب‌وکارهای خرد محلی، مردم مستقلاً وارد عمل شوند.

دبیر دبیرخانه طرح حکمرانی محله‌محور خاطرنشان ساخت: هر ایده به طور مستقل قابلیت اجرا دارد و در صورت عدم امکان اجرای همه ایده‌ها، می‌توان بخشی یا مواردی از آن‌ها را عملیاتی کرد.

وی به نوآوری مفهومی این گزارش اشاره کرد و گفت: هسته‌های کنشگر محلی، ستون فقرات این گزارش هستند. محله با کنشگران محلی تعریف می‌شود نه صرفاً با مقیاس جغرافیایی، چراکه ممکن است یک هسته کنشگر در مقیاس فراتر از یک محله فعالیت کند و این انعطاف حفظ شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی‌فر به تفکیک میان فوریت و غیرفوریت در این گزارش پرداخت و اعلام کرد برای شرایط بحرانی، نظام اولویت‌بندی طراحی شده است: ۱. تشکیل هسته راهبری و رهبری محلی؛ ۲. ایجاد شریان‌های ارتباطی بین کنشگران محلی (بسیج، هیئت‌ها، مساجد، نهادهای مردمی و سرای محلات)؛ ۳. ایجاد شریان‌های تبادلی برای شرایط اختلال در بانک، برق یا اینترنت ملی (از طریق حواله و اعتبار زمانی).

وی همچنین از طراحی پلتفرم آفلاین با قابلیت پشتیبانی توسط سرورهای محلی خبر داد که به عنوان سیستم‌عامل هسته مرکزی عمل می‌کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی‌فر به ایده «پنجره واحد تاب‌آوری و تعلیق مقررات» اشاره کرد و گفت: در شرایط بحرانی، برخی مقررات دست‌وپاگیر می‌شوند و باید امکان تعلیق مقررات با محوریت و تشخیص هسته راهبر وجود داشته باشد. تصویب «نهاد توسعه پیشرفت مردمی» توسط دولت می‌تواند این امکان را در اختیار هسته‌های کنشگر محلی قرار دهد.

وی در ادامه با اشاره به ایده «بانک زمان و حواله‌های دارایی‌پایه» تصریح کرد: این ایده برای شرایطی طراحی شده که نظام بانکی و کارتخوان‌ها از کار بیفتند و با این سازوکار می‌توان ساختار تبادل اعتبار محلی ایجاد کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی‌فر در تشریح «شبکه همیاری» اظهار داشت: در این شبکه، مسئله بقا موضوعیت دارد و ایده‌هایی مانند پلتفرم اشتراک ابزار و تجهیزات مازاد، سامانه یکپارچه هم‌خرید، شبکه تهاتر محلی (کالا به کالا، کالا به خدمات)، کارگروه‌های هم‌معیشت، بازارچه‌ها و کارگاه‌های جهادی با اولویت مسجد، و صندوق پوشش ریسک محلی با اعتبار وقفی در این بخش تعریف شده‌اند.

وی در توضیح «شبکه همکاری» بیان کرد: در اینجا مسئله تبدیل بقا به ظرفیت مطرح است و ایده‌هایی مانند درآمدهای خرد خانگی، صندوق‌های خرد وقف اعتباری، فضاهای اشتراکی تولید و تعاونی‌ها، مدل سهام پویا، و اکوسیستم تولید خرد و خوشه‌های تبدیلی بومی در این فضا مطرح شده‌اند.

پژوهشگر بنیاد شیخ انصاری خاطرنشان کرد: بسیاری از این ایده‌ها یا بخشی از آن‌ها توسط نهادهای مردمی تجربه شده است، اما نکته مهم این است که تاکنون هیچ‌گاه یک پیکره واحد از ایده‌هایی که از یکدیگر پشتیبانی کنند و هم‌افزایی داشته باشند، وجود نداشته است. معمولاً ایده‌ها به صورت جزیره‌ای توسط نهادهای مختلف دنبال می‌شده‌اند، در حالی که این طرح به دنبال ایجاد یک ساختار واحد برای استفاده از ظرفیت‌های یکدیگر است.

حجت‌الاسلام والمسلمین نهاوندی‌فر در پایان تأکید کرد: معیار اصلی در غربالگری ۴۰ ایده اولیه، قابلیت اجرایی شدن، سادگی و تجربه‌پذیری (اجرای مشابه در دوران کرونا یا بحران‌های دیگر) بوده است و ایده‌های پیچیده و چندوجهی که قابلیت اجرا توسط کنشگران محلی در شرایط بحرانی را نداشتند، کنار گذاشته شدند. متن کامل گزارش و جزئیات شانزده ایده، در اختیار خبرنگاران قرار خواهد گرفت.