حجت الاسلام والمسلمین نصرت الله هاتفی پژوهشگر تاریخ اسلام در گفت و گو با خبرگزاری حوزه در تهران با اشاره به مطالبه خون خواهی امام شهید در مراسم بدرقه قائد امت و همچنین در اجتماعات شبانه ملت ایران، اظهار داشت: بررسی منابع تاریخی و روایی نشان از ارتباط معنادار میان انتقام خون رهبران دینی با موضوع مهدویت دارد.
پژوهشگر تاریخ اسلام با بیان اینکه مسئله مهدویت و ظهور منجی در پایان تاریخ و پیوند آن با نهضت انقلابی حضرت سیدالشهدا علیه السلام، از محورهای بنیادین و پر تاکید در روایات اسلامی است، افزود: با بررسی دقیق روایاتی که ابعاد مهدویت و هدف اصلی قیام امام عصر (عج) را تبیین میکنند، میتوان این احادیث را به دو دسته کلی تقسیم کرد که در هر دو سته به صورت آشکار نشانه های مفهوم «ثارالله» دیده می شود.
استاد سطوح عالی حوزه علمیه تهران اضافه کرد: دسته نخست، روایاتی هستند که هدف ظهور را «پر کردن جهان از عدل و داد» معرفی میکنند. مراجع بزرگ شیعه و سنی شمار فراوانی از این دست روایات را در آثار خود ثبت کردهاند که در برخی منابع بیش از صد و سی روایت در این باره شمرده شده است.
انتقام خون امام حسین(ع) از جمله اهداف تشکیل حکومت عدل مهدوی است
کارشناس مسائل سیاسی در همین راستا افزود: دسته دوم، روایاتی هستند که هدف از این قیام بزرگ را «انتقام خون اباعبدالله الحسین (ع)» یا انتقام خون پیامبران و مظلومان تاریخ میدانند و آن حضرت را خونخواه مقتول کربلا معرفی میکنند؛ تا جایی که در توصیف یاران امام عصر (عج) آمده است که شعار آنان «ای خون خواهان حسین» است.
حجت الاسلام والمسلمین هاتفی در ادامه با بیان اینکه در مواجهه با این دو دسته از روایات، این پرسش اساسی مطرح میشود که هدف واقعی قیام این عصاره هستی چیست؟ آیا هدف حضرت ابتدا برقراری قسط و عدل جهانی و سپس انتقام گرفتن از دشمنان اهلبیت است، یا اینکه این حرکت عظیم تنها یک هدف را دنبال میکند؟، بیان کرد: واقعیت این است که آن یگانه عصر در هدف خود نیز یگانه است؛ به این معنا که هدف او یک چیز بیشتر نیست و آن هم انتقام خون امام حسین (ع) است که این انتقام، خود عین برقراری قسط و عدل جهانی است. برای درک چگونگی این همپوشانی و یگانگی، باید مقدمات و ارکان مختلف نظام عادلانه اسلامی را بررسی کرد.
برقراری قسط و عدل از اهداف بعثت پیامبران است
وی خاطرنشان کرد: برقراری قسط و عدل، هدف زمینی ارسال پیامبران و نزول کتابهای آسمانی است. در پرتو این عدالت است که کمالات انسانی به غایت خود میرسد و انسان به حقیقت عبودیت و قرب الهی دست مییابد.
پژوهشگر تاریخ اسلام افزود: روشن است که برقراری قسط و عدل تنها در بعد اقتصادی یا سیاسی و اجتماعی خلاصه نمیشود، بلکه پیامبران الهی توجهی همهجانبه به عدالت داشته و عدل جامع را طلب میکردند؛ چرا که آنان هم مبعوث برای اتمام مکارم اخلاق (عدل اخلاقی) بودهاند و هم مبعوث برای قیام به قسط (عدل اقتصادی و سیاسی).
حجت الاسلام والمسلمین هاتفی خاطرنشان کرد: میان اعتدال اخلاقی و عدل اقتصادی و سیاسی رابطه تنگاتنگی وجود دارد. اقامه قسط و عدل اجتماعی و اقتصادی از سوی یک کارگزار ظالم و فاقد اخلاق محال است. برقراری عدل در جامعه نیازمند وجود اعتدال اخلاقی و بینشی در متولیان آن است.
مبلغ دینی ادامه داد: از سوی دیگر، در جامعهای که زیر یوغ فرعونها و قارون ها، عدل سیاسی و اقتصادی از بین رفته باشد، توده مردم به استثمار کشیده میشوند، از اعتدال اخلاقی دور میگردند و به عبادت غیر خدا روی میآورند. از همین رو، مبارزه با مفسدان اقتصادی و سیاسی همواره در راستای برنامههای انبیا بوده است.
وی در ادامه با بیان اینکه با این حال، در جامعه اسلامی زیربنای همه عدل ها، عدل اخلاقی است و عدل اقتصادی و سیاسی به دلیل نقشی که در تحقق عدل اخلاقی دارند، مورد توجه قرار میگیرند، زیرا عدل اخلاقی بیش از سایر ابعاد عدالت با اهداف عالی خلقت و قرب الهی سنخیت دارد، اضافه کرد: گرچه برقراری عدل اقتصادی، سیاسی و اخلاقی همگی مقدمه رسیدن به کمال هستند، اما چون قرب الهی با اعتدال اخلاقی هم سنخ تر است، عدل اخلاقی اصل به شمار میرود و ابعاد دیگر در مرتبه بعدی قرار میگیرند؛ به طوری که اگر در مقطعی از زمان، عدل اخلاقی با عدل اقتصادی یا اجتماعی معارض شود، حق نداریم عدل اخلاقی را قربانی کنیم. بنابراین، نظام عدالت اقتصادی و سیاسی باید بر اساس مبانی عدل اخلاقی تنظیم شود تا موجب کمال جامعه گردد.
نظام اسلامی تبلور نظام امامت عدل است
پژوهشگر تاریخ اسلام ادامه داد: تحقق این عدل جامع علاوه بر قوانین الهی و شرایع آسمانی، نیازمند یک الگوی عینی و قائم به قسط است که همان مقام امامت است. نظام اسلامی تبلور نظام امامت عدل است، نه صرفاً امام عادل.
کارشناس دینی در همین راستا افزود: بدین معنی که برای تحقق نظام اسلامی، تنها قرار گرفتن یک امام معصوم یا عادل در راس هرم قدرت کافی نیست، بلکه باید تمام مخروط قدرت از بالا تا پایین دارای شایستگی و تقوا باشند و عنصر عدالت در همه سطوح حکومت جاری باشد. در چنین نظامی، وزیر، مدیر و استاندار نیز باید بسان یک پیشوای دینی دارای عدالت اخلاقی و بینشی باشند تا بتوانند حرکت جامعه را بر محور عدل همه جانبه پیش ببرند.
حجت الاسلام والمسلمین هاتفی با بیان اینکه این تصور که کارگزاران و مسئولان اجرایی لزومی ندارد دارای عدالت اخلاقی و تقوا باشند و همین که قوانین را اجرا کنند کافی است، تصوری باطل است، افزود: نگاه به تاریخ نشان میدهد که مخروط امامت و حاکمیت بسان یک پیکر واحد است که وجود فساد در بخشی از آن، به مرور کل سیستم را به سوی انحراف و مصلحت اندیشی های شخصی و حزبی میل میدهد.
مسئول مدرسه علمیه سجادیه تهران گفت: در جامعهای که قرار است مردم به سوی کمال هدایت شوند، ادارهکنندگان آن باید خود عادل و باایمان باشند، زیرا در غیر این صورت، امور جامعه ناخودآگاه بر محور غیر عدل خواهد چرخید و لذا مسئولان قوای سه گانه و دستگاه های مختلف نظام جمهوری اسلامی به ویژه شخص رییس جمهور، رییس قوه قضاییه و رییس مجلس شورای اسلامی باید همه روزه نسبت به رعایت تقوای فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در خود و همکاران شان محاسبه و دقت کنند.
نظر شما