به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجت الاسلام والمسلمین سعید صلحمیرزایی، عضو مجلس خبرگان رهبری، عصر یکشنبه ۲۸ تیرماه در همایش بینالمللی تحقق وعده انتقام که از سوی پژوهشکده فقه و نظامات اجتماعی وابسته به مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا(ع) با همکاری مراکز علمی و پژوهشی کشور در دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار شد، در سخنانی به تحلیل فقهی و قرآنی مفهوم انتقام و خونخواهی پرداخت و این فرمان رهبر معظم انقلاب را یک تکلیف شرعی برای جامعه علمی و حوزوی دانست.
وی در آغاز سخنان خود با اشاره به واژهشناسی انتقام در لغت عرب اظهار داشت: وقتی به کتب لغت مراجعه میکنیم، انتقام به معنای عیب گرفتن یا انکار کردن تعریف شده و از این جهت به مجازات، نقمت گفته میشود چون مجازاتکننده کار بد مجرم را انکار میکند.
استاد حوزه علمیه گفت: در قرآن کریم نیز واژه انتقام هم به خداوند نسبت داده شده به معنای مجازات و عقوبت، و هم درباره بشر به کار رفته است؛ مثلاً درباره فرعون نسبت به مؤمنان، یا درباره اصحاب اخدود در سوره بروج که مؤمنان را عذاب میکردند.
حجت الاسلام صلحمیرزایی با تأکید بر تفاوت مفهومی انتقام و قصاص افزود: معمولاً انتقام در بشر معنای تشفی خاطر هم در آن هست، یعنی جایی که کسی مجازات میشود در مقابل قتل یا جرحی که انجام داده. نکته مهم این است که ظاهراً واژه انتقام در مصطلحات فقهی ما نیامده و حقیقت شرعی یا متشرعیه پیدا نکرده و یک تکلیف مشخص در قالب این واژه بیان نشده است. لذا قاعدتاً باید این واژه را در عناوین دیگری مثل قصاص، اجرای حد، جهاد ابتدایی یا جهاد دفاعی جستجو کرد.
وی با تصریح بر اینکه در ادبیات دینی ما، انتقام شخصی و خارج از چارچوب عناوین مذکور خلاف شرع است، خاطرنشان کرد: حتی قصاص هم باید با مجوز حاکم شرع انجام بشود، الا مواردی که بعضاً مجوز کلی داده شده. واژه «ثأر» هم که در ادبیات دینی ما به کار رفته، به معنای خونخواهی است و معروفترین کاربردش در زیارت عاشورا خطاب به اباعبدالله(ع) است که ایشان را «ثأر الله» میدانیم. بعضی این اضافه را چنین معنا کردهاند که فاجعه عاشورا آنقدر عظیم است که باید خود خدا انتقام بگیرد و به دست امام زمان(عج) آن انتقام حقیقی رخ دهد.
حجت الاسلام صلحمیرزایی با اشاره به خطبه قدیریه و روایت بحارالانوار افزود: در این روایت، امام زمان(عج) به عنوان «المنتقم من الظالم» معرفی شده که خونخواه هر ولی از اولیاءالله است که توسط کفار عالم به قتل رسیده. همچنین در دعای ندبه نیز این مضمون آمده است. بنابراین اصل انتقام نهایی با امام زمان(عج) است، اما وظایفی هم بر عهده ماست.
وی در تشریح تفاوت خونخواهی و قصاص به دو روایت از امیرالمؤمنین(ع) اشاره کرد: نخست ماجرای عبدالله بن خباب، یار وفادار حضرت که به همراه همسر باردارش به اسارت خوارج درآمد و هر سه به فجیعترین شکل به شهادت رسیدند. حضرت از خوارج خواست قاتلین را تحویل دهند، اما همه به قتل او اقرار کردند. حضرت فرمودند: اگر من میتوانستم اهل دنیا را به خاطر این یک نفر بکشم، میکشتم.
حجت الاسلام صلحمیرزایی دومین نمونه را خطبه ۱۷۲ نهجالبلاغه خواند و تصریح کرد: حضرت درباره اهل جمل فرمودند: اگر اینها فقط یک نفر از مؤمنین را کشته بودند، همه این سپاه برای من حلال بود که به قتل برسانم؛ چون همگی در آن معرکه بودند، از آن یک نفر دفاع نکردند و قتل را انکار ننمودند. این نشان میدهد خونخواهی با قصاص فقهی تفاوت دارد و دایرهاش وسیعتر است.
عضو مجلس خبرگان رهبری در بخش اصلی سخنان خود با طرح یک دلیل بنیادین فقهی تأکید کرد: ما اصلاً اگر واژه انتقام هم نبود، در معرکه یک حرب با کفار حربی هستیم. هیچ صلحی میان ما و آمریکا از ابتدای پیروزی انقلاب تا حالا شکل نگرفته است. همه جنایتها، از ساقط کردن هواپیمای مسافربری گرفته تا جنایتهای مستقیم و غیرمستقیم، سر جای خودش هست.
وی افزود: تفاهمنامه اخیر هم عملاً کأنلمیکن شد؛ ترامپ گفت از نظر من تمام شده، معاون وزیر ما هم تصریح کرد که عملاً این تفاهمنامه تمام شده است. اصلاً آن تفاهمنامه هم به تعبیر امام انقلاب، وقف اطلاق نار بود؛ موقتی مثل آتشبسهای میان جنگ صفین قلمداد میشود.
وی با صراحت کامل تاکید کرد: ما در جنگ با کفار حربی هستیم و خون کفار حربی هدر است. هر زمانی بتوانیم و هر جایی بتوانیم آنها را دسترسی پیدا کنیم، باید حتماً این کار را انجام دهیم.
حجت الاسلام صلحمیرزایی با اشاره به تغییر ماهیت جنگ در عصر حاضر خاطرنشان کرد: امروز معرکه جنگ با گذشته خیلی متفاوت شده است. سردار باقرزاده نقل میکردند که پس از تجهیز پیکر مطهر شهید سلیمانی خدمت رهبر شهید رسیدیم و عرض کردیم خیلی برای ما سخت گذشت. ایشان فرمودند شهید سلیمانی شهید معرکه است؛ درست است آن لحظه تفنگ در اختیارش نبوده و در محل زد و خورد شهید نشده، ولی وقتی کسی وارد جبهه مقاومت میشود، همه این میدان، معرکه است. درباره خود امام شهید هم میتوان این را عرض کرد.
وی افزود: امروز آمریکاییها از خارج حریم هوایی ما حمله موشکی میکنند، اما رزمندگان ما هم اقدامات متقابل انجام میدهند. همه اینها مصداق قتال با کفار حربی است. در این جنگ جدید، حضور فیزیکی در خط مقدم معنای سابق را ندارد.
عضو مجلس خبرگان رهبری دومین دلیل را استفاده از تعلیل آیه «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ» دانست و گفت: خودِ به ترس انداختن دشمن، در کنار قتال، یک وظیفه است. اگر بتوانیم کاری کنیم که ترس در جان دشمن بیفتد، این بازدارندگی ایجاد میکند. همین پرچمهای سرخی که در تشییع امام شهید در قم و مشهد و تهران برافراشته شد، پیامش را به دشمن رساند و یکی از مقامات آنها در مصاحبهای گفت که اسم من را در فهرست ترور ایرانیها دیده است. این یعنی بازدارندگی برای جبهه اسلام و امنیتآفرینی است.
وی سومین دلیل را حفظ عمود خیمه جامعه اسلامی خواند و تصریح کرد: در همه جای جهان، کفار هم نسبت به رهبرشان و مقامهای ارشدشان حساسیت ویژهای دارند. بعضی کشورهای دارای سلاح هستهای، به صورت خودکار دستور دادهاند که به محض هدف قرار گرفتن رهبرشان، حمله اتمی انجام شود و خودِ این، بازدارندگی ایجاد کرده است. ما ولیفقیه را هم رئیس دین و هم رئیس دنیای خود در عصر غیبت میدانیم و حفظ عمود خیمه نظام اسلامی یقیناً نیازمند اعداد قوت و خونخواهی است.
حجت الاسلام صلحمیرزایی در پایان با استناد به قاعده حفظ نظام تأکید کرد: حفظ نظام اسلامی را از اوجب واجبات میدانیم. اگر حفظ نظام مترتب بر خونخواهی باشد و خونخواهی مقدمه حفظ نظام باشد، این خودش یک دلیل محکم فقهی است. یقیناً اگر امنیت از رهبر جامعه اسلامی و مردم گرفته شود و ما در شرف تضعیف نظام باشیم، خونخواهی به عنوان مقدمه حفظ نظام واجب میشود.
وی در پایان سخنان خود اظهار کرد: فرمان رهبر معظم انقلاب مبنی بر خونخواهی تمام شهدا و در رأس آنها امام شهید، کاملاً مبتنی بر ادله فقهی و قرآنی است. پرونده خونخواهی باز است، فهرست آمران و مباشران موجود است و از ائمه کفر تا فرماندهان میانی تا عاملان جزء که در شهادت امام شهید، کودکان معصوم مدرسه میناب، دانشآموزان مدرسه شجره طیبه و رزمندگان غریب باغچه دنا دست داشتند، همه باید مجازات شوند.
نظر شما