خانم بیخسته، مدیر مدرسه علمیه فاطمهالزهرا البتول(س) کشکوئیه، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در کرمان، با اشاره به الگوی حضرت زینب(س) در کوفه و شام، این الگو را فراتر از یک سوگواری صرف دانست و گفت: الگوی حضرت زینب(س) در کوفه و شام، یک استراتژی رسانهای و تبیینی دقیق بود. ایشان در شرایطی که دشمن با تمام ابزار، از تبلیغات مسموم و ارعاب گرفته تا کنترل روایت، تلاش میکرد حقیقت کربلا را وارونه جلوه دهد، با هوشمندی توانست روایت صحیح را تثبیت کند.
وی با بیان اینکه این مدل زینبی(س) برای بانوان حاضر در پیادهروی اربعین نیز راهکارهای عملیاتی روشنی ارائه میدهد، افزود: حضرت زینب(س) در کوفه و شام منتظر نماند تا روایت دشمن تثبیت شود، بلکه در سختترین شرایط و در اوج اسارت، با سخنرانیهای آتشین، سکوت معنادار مردم را شکست. بر همین اساس، بانوان نیز نباید منتظر دعوت رسمی برای تبیین باشند. در هر جمعی، از موکبها و اتوبوسها تا مسیر پیادهروی، اگر شبههای شنیدند یا فضایی برای گفتوگو دیدند، باید با کلام منطقی و مستدل، روایت صحیح را آغاز کنند؛ چراکه روایت اول از آنِ کسی است که سکوت را میشکند.
مدیر مدرسه علمیه فاطمهالزهرا البتول(س) کشکوئیه، دومین درس مکتب زینبی را «هنر استدلال در برابر هیجان کاذب دشمن» عنوان کرد و گفت: دشمن در کوفه و شام از هیجان پیروزی و ارعاب برای گمراه کردن مردم استفاده میکرد، اما حضرت زینب(س) با آیات قرآن و استدلالهای عقلی، این فضای کاذب را فرو نشاند. امروز هم بانوان باید در کنار احساس و عاطفه، به منطق قیام مسلح باشند. مطالعه تاریخ و آمادگی برای پاسخ به شبهاتی مانند چرایی قیام، یا علت همراهی کودکان با کاروان حسینی، ابزار اصلی بانوان در مسیر اربعین است. تبیین باید خردمندانه باشد تا در برابر روایتهای سرد و تحلیلی رسانههای غربی، پیروز شود.
وی با تأکید بر اینکه حضرت زینب(س) از عاطفه نیز بهعنوان ابزاری برای نفوذ در قلبها بهره برد، اظهار داشت: ایشان با خطبههای خود وجدانهای خفته را بیدار کرد. در اربعین نیز مواسات و ایثار، بزرگترین زبان مشترک است. بانوان با خدمترسانی عاشقانه، تکریم زائران، رسیدگی به کودکان و پذیرایی با روی گشاده، دلها را برای شنیدن پیام اصلی اربعین آماده میکنند. وقتی مخاطب غیرایرانی یا غیرمسلمان، مهربانی بیپاداش یک بانو را میبیند، ذهن او برای شنیدن روایت حماسه باز میشود.
بیخسته، حفظ هویت در عین حضور را از دیگر محورهای مهم سیره حضرت زینب(س) برشمرد و گفت: حضرت زینب(س) در تمام مسیر اسارت، هویت ایمانی و وقار خود را حفظ کرد و همین وقار، اقتدار دشمن را در کاخ یزید فرو ریخت. امروز نیز عفاف و وقار بانوان در مسیر پیادهروی، نوعی جهاد تبیین بصری است. روایت زن تراز اسلامی که هم کنشگر اجتماعی است و هم پایبند به ارزشها، در دنیایی که میخواهد زن را یا ابزاری و یا حاشیهنشین نشان دهد، خود یک روایت قدرتمند است.
وی در ادامه با اشاره به پیوند میان رویداد اربعین و هدف تمدنی آن، تصریح کرد: حضرت زینب(س) هرگز حادثه کربلا را یک اتفاق محدود ندید، بلکه آن را به عدالتخواهی تاریخی پیوند زد. بانوان در اربعین نیز باید میان پیادهروی امروز و ظهور حضرت حجت(عج) پیوند برقرار کنند. روایت زینبی، روایتی است که مخاطب را از حال به آینده میبرد. گفتوگو درباره اینکه اربعین تمرین مدینه فاضله و آمادگی برای تمدن نوین اسلامی است، از قدرتمندترین روایتها در برابر پوچگرایی و یأس حاکم بر روایتهای غربی به شمار میرود.
مدیر مدرسه علمیه فاطمهالزهرا البتول(س) کشکوئیه همچنین بر ضرورت تداوم روایتگری تأکید کرد و گفت: حضرت زینب(س) تا آخرین لحظه، حتی در مدینه، روایتگری را رها نکرد. جهاد تبیین هم نباید با پایان پیادهروی اربعین متوقف شود. بانوان باید این مسیر را با مستندسازی و تداوم ارتباط با زائران ادامه دهند. تشکیل گروههای مجازی برای حفظ ارتباط با زائران داخلی و خارجی که در مسیر با آنان آشنا شدهاند، میتواند یک گام بزرگ زینبی باشد.
وی در جمعبندی این بخش از سخنان خود خاطرنشان کرد: حضرت زینب(س) به ما آموخت که عقلانیت، صراحت در بیان حق و وقار در رفتار، سه ضلع اصلی موفقیت در جهاد تبیین است. اگر بانوان دغدغهمند بتوانند در مسیر اربعین، آرامش زینبی را با تبیین استدلالی ترکیب کنند، بدون شک روایت آنان، روایت غالب خواهد بود.
بیخسته در پاسخ به پرسشی درباره ظرفیت بانوان طلبه و فعال فرهنگی برای برقراری ارتباط و انتقال پیامهای معرفتی به زائران ایرانی و غیرایرانی نیز گفت: ظرفیت بانوان طلبه و فعالان فرهنگی در اربعین، به دلیل ترکیب دانش دینی و ظرافتهای زنانه، یک قابلیت استراتژیک است. این گروه میتوانند نقش سفیران اندیشه را ایفا کنند.
وی افزود: بسیاری از زائران، بهویژه نسل جوان و زائران غیرایرانی، در مسیر اربعین با سؤالات عمیق اعتقادی روبهرو هستند. یک بانوی طلبه برخلاف یک مبلغ عمومی، توانایی استخراج پاسخهای عمیق از منابع اصلی همچون قرآن و نهجالبلاغه را دارد. همین پشتوانه علمی سبب میشود مخاطب در گفتوگوهای میانفرهنگی احساس کند با فردی صاحبنظر مواجه است، نه با یک مبلغ صرفاً هیجانی. همچنین طلبهها میتوانند پرسشهای ساده زائران را به سؤالات بنیادینی مانند فلسفه رنج، جایگاه منجی و عدالتخواهی در اسلام ارتقا دهند.
وی با اشاره به ظرفیت «زبان مشترک و دیپلماسی عاطفی» بانوان طلبه تصریح کرد: بانوان طلبه به دلیل گذراندن دورههای اخلاق و تربیت، در مدیریت روابط انسانی تواناترند. زائران غیرایرانی از اروپا، آفریقا و شرق آسیا، گاه با پیشفرضهای منفی رسانهای وارد عراق میشوند. دیدن بانویی که همزمان محجبه، آگاه و پذیراست، بسیاری از کلیشهها را میشکند. بانوان طلبه میتوانند با مهارت گوش دادن فعال، پلی میان حقیقت اسلام و ذهن پرسشگر زائر خارجی باشند.
مدیر مدرسه علمیه فاطمهالزهرا البتول(س) کشکوئیه ادامه داد: برای زائران زن غیرایرانی که ممکن است در محیطی کاملاً مردانه احساس غربت کنند، حضور یک بانوی طلبه بهعنوان نقطه اتکا و مرجع آرامش، بسیار راهگشاست. همچنین چون اربعین فضایی خانوادهمحور است، خواهران طلبه در فضاهای زنانه و کودکانه ظرفیت ویژهای برای مدیریت روایت دارند. حضور آنان در مواکب خانواده، فرصت بینظیری برای الگوسازی از زن مسلمان کنشگر فراهم میکند و این پیام را بهصورت عملی منتقل میسازد که حجاب، مانع حضور فعال اجتماعی نیست.
وی همچنین به نقش بانوان در تربیت مهدوی کودکان اشاره کرد و گفت: بانوان طلبه میتوانند با ابزارهای هنری مانند قصهگویی، بازی و کاردستی، مفاهیم بلند عاشورایی را برای کودکان زائر تبیین کنند و اینگونه نسل بعدی را با اربعین پیوند بزنند.
خانم بیخسته در بخش دیگری از این گفتوگو، درباره نحوه نمایش سبک زندگی اسلامی برگرفته از مکتب زینبی(س) در مسیر پیادهروی اربعین اظهار داشت: نمایش سبک زندگی اسلامی در پیادهروی اربعین، فراتر از ظاهر و پوشش، به منش و کنش بانوان بازمیگردد. در مکتب زینبی(س)، الگوی زن، زنی است که در عین حفظ حیا و حریم، در میدان عمل اجتماعی، عنصری پیشبرنده و مدیریتکننده است.
وی افزود: یکی از مهمترین محورهای این سبک زندگی، وقار کنشگر یا همان تلفیق حیا و پویایی است. بزرگترین روایت غلط غربی این است که حجاب را انزوا معرفی میکند، در حالی که بانوی ایرانی در اربعین، با رعایت کامل موازین شرعی و در عین حال با حضور فعال در فعالیتهای گروهی، کمک به دیگران و مدیریت مسیر، نشان میدهد که حجاب نهتنها مانع نیست، بلکه مصونیتبخش حضور اجتماعی زن است. همچنین سادگی توأم با پاکیزگی و نظم در پیادهروی، خود بهتنهایی یک پیام فرهنگی قوی است که آرامش درونی ناشی از سبک زندگی اسلامی را به نمایش میگذارد.
مدیر مدرسه علمیه فاطمهالزهرا البتول(س) کشکوئیه با اشاره به محور «مدیریت عاطفی و خانوادهمحوری» گفت: مکتب زینبی بر محور خانواده و مهرورزی استوار است. بانوان میتوانند با مشارکت در کارهای خدماتی خرد اما مؤثر، مانند رسیدگی به زائران خسته، کمک به بانوان سالمند یا کودکان در مسیر، جلوهای از مادری و دلسوزی اجتماعی را نشان دهند که فراتر از پیوندهای خونی است. همچنین حضور خانوادههای ایرانی با نظم و اخلاق حسنه، بهترین الگو برای خانوادههای زائر از کشورهای دیگر است و شیوه تعامل احترامآمیز زوجین و نوع تربیت کودکان در شرایط سخت سفر، پیامی روشن از پایداری نهاد خانواده در اسلام منتقل میکند.
وی، «سعهصدر و حسن خلق» را نیز یکی دیگر از جلوههای سبک زندگی زینبی دانست و اظهار کرد: مسیر پیادهروی ممکن است با گرما، ازدحام و خستگی همراه باشد، اما حضرت زینب(س) در اوج سختی شکوه نکرد. بانوان ایرانی میتوانند با واکنشهای صبورانه و گشادهرویی در مواجهه با مشکلات سفر، الگو باشند. وقتی زائر خارجی، زن ایرانی را میبیند که در سختیهای راه همچنان با لبخند و آرامش به دیگران خدمت میکند، کنجکاو میشود که سرچشمه این قدرت روحی کجاست. همچنین احترام به فرهنگ میزبان و مدارا با تنوع فرهنگی، نمایش عملی امت واحده است.
بیخسته در پایان با اشاره به محور «آگاهیبخشی غیرمستقیم» و زبان عمل گفت: گاهی عمل به ارزشها در زمان و مکان غیرمنتظره، بیشترین اثر را دارد. نماز اول وقت در گوشهای از مسیر و در میان هیاهوی جمعیت، تجلی اولویتبندی الهی در سبک زندگی است. قناعت و سادهزیستی، پرهیز از اسراف در استفاده از منابع مواکب و رعایت نظافت عمومی نیز نشاندهنده فرهنگ شهروندی برگرفته از دین است.
وی در پایان تأکید کرد: سبک زندگی زینبی در اربعین، یعنی تبدیل زن از یک ناظر منفعل به یک مدیر راهبردی عاطفی. هر بانوی ایرانی در اربعین، یک سفیر تمدنی است؛ وقتی در مسیری که دیگران برای رسیدن به مقصد عجله دارند، با آرامش و تدبیر، گرهی از کار زائر دیگری باز میکنید، در واقع اسلام ناب را بینیاز از کلام به نمایش میگذارید.
نظر شما