خبرگزاری حوزه | محمد گلریز، خواننده سرودهای انقلابی در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه پرداختن به شخصیت پیامبر اکرم(ص) در عرصه هنر، بهویژه موسیقی، از زیباترین و ارزشمندترین موضوعاتی است که یک هنرمند میتواند به آن بپردازد، اظهار کرد: وقتی از پیامبر اسلام(ص) سخن میگوییم، در حقیقت درباره شخصیتی صحبت میکنیم که خداوند متعال او را مظهر رحمت و رأفت معرفی کرده است. بنابراین اگر هنرمند بخواهد درباره حضرت رسول(ص) اثر هنری خلق کند، باید پیش از هر چیز تلاش کند این رحمت، مهربانی، اخلاق و انساندوستی را در اثر خود منعکس کند. موسیقی اگر با معرفت و شناخت همراه باشد، میتواند بسیاری از مفاهیم عمیق را به دل مخاطب منتقل کند. ما گاهی یک جمله درباره مهربانی پیامبر(ص) میشنویم و تحت تأثیر قرار میگیریم، اما وقتی همین مفهوم با یک ملودی زیبا، شعر مناسب و صدایی از سر اخلاص همراه شود، میتواند تأثیر بسیار عمیقتری بر روح انسان بگذارد. به اعتقاد من، موسیقی باید بتواند مخاطب را به سمت شناخت بیشتر پیامبر(ص) و سیره ایشان هدایت کند.
این خواننده سرودهای انقلابی با اشاره به اینکه پیامبر اکرم(ص) تنها متعلق به یک دوره تاریخی نیستند، گفت: حضرت رسول(ص) برای همه زمانها و همه انسانها پیام دارند. اگر امروز بخواهیم از ایشان در موسیقی سخن بگوییم، نباید صرفاً به بیان یک شخصیت تاریخی اکتفا کنیم، بلکه باید ویژگیهایی را برجسته کنیم که جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به آنها نیاز دارد؛ یعنی مهربانی، گذشت، صبر، احترام به انسانها، رسیدگی به محرومان و برخورد کریمانه با مردم. یکی از مهمترین ویژگیهای پیامبر اکرم(ص)، رأفت و مهربانی ایشان بود. این ویژگی باید در موسیقی نیز به شکل ظریف و هنرمندانهای احساس شود. من تصور میکنم وقتی قرار است قطعهای درباره پیامبر(ص) ساخته شود، موسیقی نباید خشن، سنگین و دور از لطافت باشد. حتی اگر اثر حماسی باشد، باز هم باید در عمق آن محبت و رحمت پیامبر(ص) جریان داشته باشد. موسیقی میتواند مانند یک نسیم، آرامآرام وارد قلب مخاطب شود و تصویری از شخصیت نورانی رسول اکرم(ص) ارائه دهد.
وی با بیان اینکه شعر نقش بسیار مهمی در آثار مذهبی و آیینی دارد، تصریح کرد: برای پرداختن به پیامبر(ص)، انتخاب شعر بسیار حساس است. شاعر باید بتواند بدون اغراق و شعارزدگی، عظمت شخصیت حضرت را بیان کند. شعر باید به گونهای باشد که مخاطب با آن ارتباط برقرار کند و بتواند تصویری انسانی و در عین حال ملکوتی از پیامبر اکرم(ص) در ذهن خود شکل دهد. وقتی از مهربانی پیامبر(ص) با کودکان، یتیمان، فقرا و حتی کسانی که با ایشان دشمنی میکردند سخن میگوییم، در واقع با مجموعهای از تصاویر بسیار زیبا و تأثیرگذار روبهرو هستیم که قابلیت فراوانی برای تبدیل شدن به یک اثر موسیقایی دارند.
این خواننده پیشکسوت تصریح کرد: اگر بخواهیم رأفت پیامبر(ص) را به موسیقی تصویر کنیم، باید ابتدا خودمان آن رأفت را درک کرده باشیم. هنرمندی که میخواهد درباره پیامبر(ص) بخواند، باید با دل خود وارد این موضوع شود. صرفاً تکنیک، صدای خوب یا تنظیم حرفهای نمیتواند یک اثر ماندگار درباره حضرت رسول(ص) ایجاد کند. آنچه به اثر روح میدهد، عشق و ارادت واقعی هنرمند است. در طول سالهایی که در عرصه سرود و موسیقی فعالیت داشتهام، همیشه معتقد بودهام که آثار دینی و انقلابی زمانی ماندگار میشوند که مردم احساس کنند هنرمند با تمام وجود خود آن اثر را اجرا کرده است. مخاطب خیلی خوب صداقت را تشخیص میدهد. اگر خواننده با دل بخواند، شنونده نیز با دل میشنود. درباره پیامبر اکرم(ص) این مسئله اهمیت بیشتری دارد، زیرا موضوع، موضوع عشق و ارادت به بزرگترین شخصیت تاریخ اسلام است.
گلریز درباره ظرفیت موسیقی برای معرفی سیره پیامبر(ص) به نسل جوان اظهار کرد: نسل جوان امروز با زبان هنر ارتباط بسیار خوبی برقرار میکند. بنابراین نباید تصور کنیم که برای معرفی شخصیت پیامبر(ص) فقط باید به روشهای سنتی اکتفا کنیم. موسیقی، سینما، شعر، تئاتر و سایر هنرها هرکدام میتوانند بخشی از شخصیت حضرت را به نسل جدید معرفی کنند. اگر یک قطعه موسیقی بتواند جوانی را کنجکاو کند که برود و درباره اخلاق پیامبر(ص) مطالعه کند، همان اثر هنری به هدف بزرگی دست پیدا کرده است. ما باید تلاش کنیم تصویری که از پیامبر اکرم(ص) به نسل جوان ارائه میکنیم، تصویری زنده، جذاب و قابل لمس باشد. وقتی درباره رسول خدا(ص) صحبت میکنیم، نباید فقط از مفاهیم بسیار کلی سخن بگوییم. باید نشان دهیم که ایشان چگونه با مردم رفتار میکردند، چگونه با خانواده خود برخورد داشتند، چگونه با کودکان مهربانی میکردند و چگونه در برابر سختیها صبر و بردباری نشان میدادند. اینها همه میتواند دستمایه خلق آثار هنری بسیار ارزشمند قرار گیرد.
وی با اشاره به ضرورت پرهیز از سطحینگری در تولید آثار مذهبی گفت: یکی از آسیبهایی که ممکن است در تولید آثار مناسبتی به وجود بیاید، این است که هنرمند فقط به مناسبت توجه کند و از اصل موضوع فاصله بگیرد. درباره پیامبر(ص) نباید تنها به تولید یک قطعه برای یک مناسبت خاص فکر کنیم. اگر اثری قرار است درباره حضرت رسول(ص) ماندگار شود، باید فراتر از مناسبت باشد و بتواند در تمام طول سال شنیده شود. چنین اثری نیازمند شعر قوی، ملودی ماندگار، تنظیم مناسب و از همه مهمتر نگاه عمیق به شخصیت پیامبر(ص) است. موسیقی مذهبی اگر درست ساخته و اجرا شود، میتواند بسیار زیبا و حتی فراگیر باشد. متأسفانه گاهی تصور میشود آثار دینی حتماً باید از نظر موسیقایی ساده و محدود باشند، در حالی که میتوان از ظرفیتهای مختلف موسیقی استفاده کرد و در عین حفظ شأن موضوع، اثری جذاب و حرفهای ساخت. مهم این است که موسیقی در خدمت پیام باشد و نه اینکه پیام را تحتالشعاع قرار دهد.
این خواننده سرودهای انقلابی درباره ویژگیهای یک موسیقی مناسب برای بیان شخصیت پیامبر اکرم(ص) تصریح کرد: ملودی چنین اثری باید آرامش، محبت و شکوه را همزمان در خود داشته باشد. در بعضی بخشها میتوان از لطافت و آرامش استفاده کرد تا وجه رحمانی شخصیت حضرت را نشان دهد و در بخشهایی دیگر، عظمت و اقتدار ایشان را به تصویر کشید. پیامبر(ص) هم مظهر رحمت بودند و هم رهبری بزرگ که جامعه را از تاریکی به سوی نور هدایت کردند. بنابراین موسیقی نیز باید بتواند این ابعاد مختلف را در کنار هم قرار دهد. حتی جنس صدا و شیوه خواندن نیز در چنین اثری اهمیت دارد. خواننده نباید صرفاً بخواهد قدرت حنجره خود را نشان دهد. گاهی یک اجرای آرام و صمیمی بسیار بیشتر از یک اجرای پرقدرت میتواند مخاطب را تحت تأثیر قرار دهد. وقتی قرار است از محبت پیامبر(ص) سخن بگوییم، صدای خواننده باید خودش حامل محبت باشد. این مسئله شاید در نت و میزان و دستگاه موسیقی نوشته نشود، اما مخاطب آن را احساس میکند.
وی با بیان اینکه هنر میتواند زمینهساز وحدت میان مسلمانان باشد، اظهار کرد: هنرمندی درباره رسول خدا(ص) اثر تولید میکند، در حقیقت میتواند پلی میان دلهای انسانها ایجاد کند. پیامبر اسلام(ص) پیامآور رحمت برای جهانیان بودند و اگر آثار هنری با چنین نگاه گستردهای ساخته شوند، میتوانند مخاطبان بسیار بیشتری را تحت تأثیر قرار دهند. امروز بیش از هر زمان دیگری به ترویج فرهنگ مهربانی نیاز داریم. جامعهای که در آن مردم نسبت به یکدیگر محبت داشته باشند، جامعهای سالمتر و آرامتر خواهد بود. وقتی از پیامبر(ص) و اخلاق ایشان سخن میگوییم، باید این موضوع را هم در نظر داشته باشیم که هدف نهایی، فقط شناخت یک شخصیت تاریخی نیست؛ بلکه قرار است سیره ایشان در زندگی ما اثر بگذارد. اگر قطعهای درباره پیامبر(ص) ساخته شود و شنونده بعد از شنیدن آن تصمیم بگیرد با خانواده، همسایه یا همکار خود مهربانتر رفتار کند، آن اثر توانسته است رسالت خود را انجام دهد.
گلریز در پایان گفت: من معتقدم هر هنرمندی که فرصت پیدا میکند درباره پیامبر اکرم(ص) کار کند، باید این فرصت را یک توفیق الهی بداند. صحبت کردن و خواندن درباره حضرت رسول(ص) مسئولیت بزرگی است. امیدوارم در عرصه موسیقی شاهد تولید آثار بیشتری درباره اخلاق، رحمت و رأفت پیامبر اکرم(ص) باشیم؛ آثاری که هم از نظر هنری فاخر باشند و هم بتوانند دل مردم، بهویژه نسل جوان را با شخصیت نورانی پیامبر(ص) پیوند دهند. اگر موسیقی بتواند زیبایی اخلاق پیامبر(ص) را به گوش و دل مردم برساند، به نظرم یکی از زیباترین کارکردهای خود را به نمایش گذاشته است.
انتهای پیام
نظر شما