به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا جباری عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)، در دومین دوره مجازی نور عالمتاب با محور بازخوانی تحلیلی تاریخ پیامبر اکرم(ص) از ولایت تا بعثت که به همت نمایندگی خراسان بنیاد بینالمللی امامت و کانون حقیقت و معرفت و با همکاری مدرسه علمیه ولایت برگزار شد،به رخدادهای خارقالعاده همزمان با ولادت پیامبر اکرم(ص) پرداخت و گفت: در اصطلاح تاریخی، مجموعهای از حوادث خارقالعاده که در آستانه ولادت یا همزمان با ولادت پیامبران رخ میدهد، میتواند بهعنوان نشانهها و زمینههای تکوینی برای ظهور یک پیامبر مورد بررسی قرار گیرد.
وی با اشاره به نمونههایی از این رخدادها در تاریخ پیامبران افزود: در قرآن کریم و روایات، حوادث خارقالعادهای درباره تولد برخی پیامبران مانند حضرت موسی(ع) و حضرت عیسی(ع) گزارش شده است و در مورد ولادت پیامبر اکرم(ص) نیز گزارشهای متعددی در منابع تاریخی و روایی شیعه و اهلسنت وجود دارد.
استاد تاریخ اسلام مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) تأکید کرد: با مراجعه به منابع تاریخی و حدیثی شیعه و اهلسنت، مجموعه قابل توجهی از گزارشهای مربوط به رخدادهای همزمان با ولادت پیامبر اکرم(ص) مشاهده میشود و نمیتوان بدون بررسی دقیق منابع، اصل این گزارشها را انکار کرد.
وی با اشاره به برخی از این رخدادها اظهار داشت: واقعه اصحاب فیل که در سال ولادت پیامبر اکرم(ص) رخ داد، یکی از مهمترین حوادث مرتبط با این دوره است. همچنین در منابع، گزارشهایی درباره لرزش ایوان کسری، فرو ریختن برخی کنگرههای آن، خشک شدن دریاچه ساوه، خاموش شدن آتشکده فارس و برخی حوادث دیگر آمده است.
حجتالاسلام والمسلمین جباری ادامه داد: مجموعه این حوادث را میتوان در چارچوب نشانههایی مورد بررسی قرار داد که بیانگر اهمیت تکوینی ولادت پیامبر اکرم(ص) و آغاز دورهای جدید در تاریخ بشریت است؛ دورهای که با ظهور پیامبر خاتم(ص)، مبانی شرک، بتپرستی و ظلم به چالش کشیده شد.
وی با اشاره به گزارش رانده شدن شیاطین از آسمانها همزمان با ولادت پیامبر اکرم(ص) بیان کرد: در برخی منابع، قطع ارتباط شیاطین و کاهنان و جلوگیری از دسترسی آنان به اخبار آسمانی از دیگر رخدادهای این زمان دانسته شده است و این گزارشها نیز در منابع مختلف اسلامی بازتاب یافته است.
استاد تاریخ اسلام با بیان اینکه ولادت پیامبر اکرم(ص) صرفاً یک حادثه عادی تاریخی نیست، خاطرنشان کرد: بر اساس معارف اسلامی، وجود پیامبر اکرم(ص) از پیش در عالم تکوین مورد توجه بوده و ولادت آن حضرت نیز باید در چارچوب جایگاه ویژه ایشان در نظام آفرینش و مأموریت الهی آن حضرت مورد تحلیل قرار گیرد.
حجتالاسلام والمسلمین جباری در ادامه به دوران شیرخوارگی پیامبر اکرم(ص) اشاره کرد و با رد برخی گزارشهای نادرست درباره بیمیلی زنان شیرده به پذیرش آن حضرت اظهار داشت: این ادعا که زنان شیرده از پذیرش پیامبر اکرم(ص) به دلیل یتیم بودن ایشان خودداری میکردند، با شواهد تاریخی سازگار نیست و نباید گزارشهایی که در جهت کاهش شأن و جایگاه پیامبر اکرم(ص) ساخته شده است، مبنای تحلیل تاریخ قرار گیرد.
وی افزود: عبدالمطلب، بزرگ قریش و سرپرست پیامبر اکرم(ص) پس از رحلت عبدالله، فرزند خود را به حلیمه سعدیه سپرد و آن حضرت دوران شیرخوارگی خود را در میان قبیله بنیسعد سپری کرد.
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) با اشاره به چرایی سپردن کودکان مکه به زنان بادیهنشین گفت: بر اساس مطالعات تاریخی، اینگونه نبوده است که همه کودکان مکه برای دوران شیرخوارگی به بادیه فرستاده شوند، بلکه خانوادههای متشخص بیشتر به این کار اهتمام داشتند و برای آن نیز دلایل مختلفی ذکر شده است.
وی ادامه داد: یکی از عوامل مهم میتوانسته حفظ سلامت کودکان باشد؛ زیرا مکه در آن دوران محل رفتوآمد قبایل و اقوام مختلف از مناطق گوناگون بود و به دلیل حضور گسترده زائران، امکان شیوع بیماریها وجود داشت. بنابراین، دور کردن کودکان از محیط پرجمعیت مکه و انتقال آنان به مناطق بادیه میتوانسته از نظر سلامت جسمی مورد توجه باشد.
حجتالاسلام والمسلمین جباری عامل دیگر را فصاحت زبان دانست و گفت: محیط بادیه به دلیل فاصله گرفتن از اختلاط زبانی موجود در شهرها، زمینه مناسبتری برای فراگیری زبان عربی فصیح داشت. مکه به دلیل ارتباط گسترده با قبایل و اقوام مختلف، بیش از مناطق بادیه در معرض تغییر و آمیختگی زبانی قرار داشت.
وی تصریح کرد: رشد کودکان در محیط بادیه علاوه بر تقویت جسم و سلامت، میتوانست زمینهای برای پرورش تواناییهای زبانی و فکری آنان فراهم کند و این مسئله درباره پیامبر اکرم(ص) نیز قابل توجه است.
استاد تاریخ اسلام با اشاره به یکی دیگر از آثار زندگی در بادیه اظهار داشت: محیط طبیعی بادیه، انسان را با عظمت آفرینش و شگفتیهای هستی بیشتر مواجه میکرد و میتوانست در شکلگیری روحیه و قریحه انسان نیز مؤثر باشد.
وی با تأکید بر اینکه درباره علت دقیق سپردن پیامبر اکرم(ص) به حلیمه سعدیه باید میان گزارشهای تاریخی و تحلیلهای احتمالی تفکیک کرد، افزود: در منابع تاریخی و روایی، تصریح روشنی درباره همه عوامل وجود ندارد؛ ازاینرو باید از قطعی دانستن تحلیلهایی که صرفاً بر اساس شواهد و قرائن ارائه شدهاند، پرهیز کرد.
حجتالاسلام والمسلمین جباری در ادامه به موضوع مهم دیگری اشاره کرد و گفت: یکی از مباحث اساسی در بازخوانی دوران کودکی پیامبر اکرم(ص)، بررسی دین و آیین آن حضرت پیش از بعثت است و باید روشن شود که پیامبر اکرم(ص) در دوران کودکی، نوجوانی و جوانی تابع چه آیینی بوده است.
وی افزود: در برخی منابع، گزارشهایی وجود دارد که نسبتهایی نادرست و ناسازگار با مقام عصمت پیامبر اکرم(ص) به آن حضرت داده شده است؛ بنابراین این گزارشها باید با معیار قرآن، روایات معتبر و مبانی قطعی اعتقادی ارزیابی شود.
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان اینکه این موضوع نیازمند بررسی مستقل و تفصیلی است، خاطرنشان کرد: در ادامه این مباحث باید گزارشهای تاریخی و روایی مربوط به دوران پیش از بعثت پیامبر اکرم(ص) بررسی شود و میزان اعتبار هر یک از این گزارشها مورد ارزیابی قرار گیرد.
وی همچنین درباره احتمال وجود تهدیدهایی علیه پیامبر اکرم(ص) و اجداد آن حضرت از سوی یهودیان اظهار داشت: در برخی گزارشهای تاریخی، مطالبی درباره آگاهی یهودیان از نشانههای پیامبر موعود و احتمال تهدید نسبت به پیامبر اکرم(ص) یا اجداد ایشان مطرح شده است، اما این مسئله نیازمند بررسی دقیق اسناد و شواهد تاریخی است.
حجتالاسلام والمسلمین جباری تصریح کرد: نمیتوان همه گزارشهای موجود را بهصورت کامل پذیرفت و از سوی دیگر نیز نمیتوان بدون بررسی اسناد، همه آنها را کنار گذاشت؛ بلکه باید با مراجعه به منابع تاریخی، روایی و حتی برخی آیات قرآن، مجموعه شواهد را در کنار یکدیگر قرار داد و به تحلیل دقیقتری رسید.
وی با بیان اینکه این موضوع از مباحث مهم در تاریخ زندگی پیامبر اکرم(ص) است، گفت: در جلسه آینده، موضوع تهدیدهای احتمالی نسبت به پیامبر اکرم(ص) و اجداد آن حضرت و میزان همراهی شواهد تاریخی و روایی با این مسئله بررسی خواهد شد.
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)در پایان با تأکید بر ضرورت بازخوانی مستند تاریخ پیامبر اکرم(ص) اظهار داشت: شناخت صحیح سیره پیامبر اکرم(ص) نیازمند مراجعه همزمان به منابع تاریخی و روایی و بهرهگیری از معارف اهلبیت(ع) است و نمیتوان با تکیه بر گزارشهای منفرد یا تحلیلهای بدون پشتوانه، تصویری دقیق از زندگی آن حضرت ارائه کرد.
انتهای پیام/
نظر شما