نهج زندگی | وقتی خداوند می‌خواهد بنده‌ای را بالا ببرد، چرا ما او را زمین بزنیم؟!

خبرگزاری حوزه | امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در حکمت بیستم نهج‌البلاغه می‌فرمایند:

«أَقِیلُوا ذَوِی الْمُرُوءَاتِ عَثَرَاتِهِمْ، فَمَا یَعْثُرُ مِنْهُمْ عَاثِرٌ إِلَّا وَ [یَدُهُ بِیَدِ اللَّهِ‏] یَدُ اللَّهِ بِیَدِهِ یَرْفَعُهُ‏.»

از لغزش‌های افراد با شخصیت (و جوانمرد) چشم‌پوشی کنید، چرا که هیچ کس از آنها گرفتار لغزش نمی‌شود مگر این که دست خدا به دست اوست و او را بلند می‌کند.

شرح:

منظور از «ذَوِی الْمُرُوءَاتِ» کسانی هستند که در مجموع زندگی، اهل بزرگواری، جوانمردی، خیرخواهی و رعایت حقوق دیگران‌اند. چنین افرادی نیز مانند همه انسان‌ها ممکن است گاهی دچار خطا و لغزش شوند.

تعبیر «عَثَرَات» به معنای «لغزش‌ها» است و نکته ظریفی در خود دارد:

میان کسی که اساس زندگی‌اش را بر نیکی بنا نهاده و کسی که به طور مستمر مرتکب ظلم شده و حقوق دیگران را پایمال می‌سازد، تفاوت جدّی وجود دارد. روی سخن حضرت (علیه‌السلام) با انسان نیکوکار و با شخصیتی است که ممکن است به هر دلیلی دچار لغزش شود؛ لذا شایسته است که با نادیده‌گرفتن لغزش او اجازه ندهیم که تنها یک لغزش، تمام وِجهه نیک او را نابود کند.

نکته بسیار ظریف و قابل توجه دیگری که در این کلام وجود دارد آن است که امیرالمؤمنین علیه‌السلام با تعبیر «یَدُ اللَّهِ بِیَدِهِ یَرْفَعُهُ»، خداوند را پشتیبان انسان نیکوکاری که دچار لغزش شده است معرفی می‌کند. اگر ما نیز از خطای آن شخص، چشم‌پوشی کنیم، خود را همراه و هم‌مسیر خداوندِ قادرِ متعال کرده‌ایم و در غیر این صورت خود را در مقابل ایشان قرار داده‌ایم؛ چرا که در صورت عدمِ چشم‌پوشی و اغماض و نیز با برجسته‌سازی خطای آن شخص، اگر قصد زمین‌زدن او را داشته باشیم، باید بدانیم که خداوند متعال اراده نموده که رحمت و رأفت خویش را شامل حال او کند و او را رفعت و بزرگی بخشد؛ چرا که او بنده نیکِ خداست و خداوند بندگان نیکش را به دلیل لغزش‌های موردی رسوا نمی‌کند؛ و البته که چنین بنده‌ای، ارزش این دستگیری را خوب می‌داند، لذا از آن لغزش توبه نموده و دوباره خویشتن را به آغوش معبود می‌سپارد.

تهیه شده در سرویس علمی-فرهنگی خبرگزاری حوزه