ضرورت اتخاذ پدافند فرهنگی در برابر ترویج برهنگی / تهدید فروپاشی نهاد خانواده را جدی بگیریم

به گزارش خبرگزاری حوزه، از منظر تحلیل‌های فرهنگی و اجتماعی که بر پایه دیدگاه و نظرات رهبر شهید انقلاب و البته دیگر اندیشمندان حوزه تمدن اسلامی شکل گرفته، "حجاب" و مقوله پوشش صرفاً ناظر به یک حکم فقهی و شرعی نیست، چرا که خود از جمله مؤلفه‌های اصلی نظام معنایی جامعه در مسیر صیانت از کرامت انسانی و تحکیم بنیان خانواده به شمار می رود و از این رو نباید این قبیل مباحث را به سطح منازعات سیاسی و جناحی فروکاست.

طبعاً وقتی جامعه از معیارهای پوشش بومی و اسلامی به سمت الگوهای برهنگی که برآمده از نظام ارزش‌گذاری لیبرال- سرمایه‌داری غرب است، حرکت می‌کند، نخستین و بارزترین آفت و آسیب، فقدان استقلال هویتی است. به این معنا و مفهوم که در چنین شرایطی، فرد دیگر خود را برپایه ارزش‌های درونی و دینی تعریف نمی‌کند، بلکه در اینجا عملاً رسانه‌های غربی، ترندهای فضای مجازی و سلبریتی‌های جهانی برایش تصمیم می‌گیرند که چگونه دیده شود و چه سبک و سیاقی برای زندگی‌اش در پیش بگیرد.

چنین تقلید منفعلانه‌ای، از سوی دیگر جامعه را از پتانسیل‌های خلاقانه و اصیل خودش تهی می‌کند و آن را به یک مصرف‌کننده‌ی صرف در بازار فرهنگ جهانی تبدیل می سازد.

تهدید فروپاشی نهاد خانواده را جدی بگیریم

حجت الاسلام و المسلمین محمد مهدی ایمانی پور، ‌رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی اخیراً در یادداشتی با تأکید بر این که خانواده در منظومه حیات بشری، بنیادی‌ترین سلول زیستی، عاطفی، تربیتی و اخلاقی جامعه محسوب می‌شود، نوشته است:" پایداری تمدن‌ها، سلامت روانی نسل‌ها و انتقال ارزش‌های اصیل انسانی و معنوی، همگی در پناه این دژ مستحکم شکل گرفته‌اند. با این حال، در دهه‌های اخیر، دگردیسی‌های پرشتابِ ناشی از مدرنیته ابزارمحور، مصرف‌گرایی لجام‌گسیخته و ترویج اباحه‌گری جنسی، این کانون حیاتی را در مقیاسی جهانی با تهدید فروپاشی مواجه ساخته است. در این میان، پدیده «برهنگی و تضعیف حیا و عفاف» نه یک امر صرفاً تصادفی یا سلیقه‌ای، بلکه نخستین و نمایان‌ترین حلقه از یک زنجیره بحران‌زاست؛ پدیده‌ای که به‌مثابه «نوک کوه یخ»، کوهی از بحران‌های شناختی، هویتی، شخصیتی و اجتماعی را در لایه‌های پنهان خود دارد. "

وی در ادامه همین یادداشت به نکته مهمی نیز اشاره می‌کند: "ترویج برهنگی و تقلیل ماهیت و کارکرد پوشش عفیفانه، به امری شخصی و سلیقه‌ای، نخستین ضربه هولناک را بر روان و سلامت افراد و جوامع وارد می‌سازد. در فضایی که ارزش انسانی فرد به میزان نمایش جاذبه‌های جسمانی گره می‌خورد، هویت عقلانی، اخلاقی، معنوی و اجتماعی آن به حاشیه رانده می‌شود. انسان در این پارادایم از یک «موجود باارزش» به یک «کالای مصرفی» تنزل می‌یابد. از سوی دیگر، در یک نگاه روانشناسانه، مغز و ادراک انسان در مواجهه مداوم با محرک‌های دیداری، دچارآشفتگی ذهنی می‌شود. این وضعیت، حس اقناع روانی و عاطفی را از بین می‌برد و بسترساز تنوع‌طلبی بی‌پایان، خیانت، سرخوردگی زناشویی و ناتوانی در برقراری پیوندهای وفادارانه عمیق می‌شود. "

بلایی که بر سر جامعه غربی آمده است

این نویسنده و پژوهشگر مسایل فرهنگی و دینی همچنین با بیان این که برهنگی، آغازگر فرایندی است که بنیان‌های هنجاری و تربیتی جامعه را منهدم می‌کند، می‌نویسد: "آنچه در طول سال‌ها و دهه‌های گذشته و اخیر و در نگاه سطحی غرب «آزادی تن» نامیده شد، در لایه‌های عمیق به معضلات جبران‌ناپذیری انجامید. یکی از این معضلات، «انحلال مفهوم تعهد و زیست سالم» بود. خانواده بدون «تعهد متقابل» و «زیست وفادارانه» معنا ندارد. در حال حاضر، برهنگی و بی‌بندوباری در غرب، مرزهای قُدسی خلوت خانوادگی را دریده و ارتباط زناشویی را از یک میثاق مقدس به پیوندی ناپایدار، موقت و شکننده بدل ساخته است.

وی اظهار کرد: گسترش روابط آزاد و روابط بدون پذیرش مسئولیت، جوامع غربی را با بحران تولد فرزندان بی‌سرپرست یا تک‌والد مواجه کرده است. جامعه‌شناسان تأیید می‌کنند که کودکانی که در غیاب ساختار طبیعی و کامل خانواده رشد می‌کنند، با نرخ بسیار بالاتری از آسیب‌های عاطفی، بزهکاری، اعتیاد و افت تحصیلی مواجه می‌شوند. از سوی دیگر، تخریب الگوی طبیعی خانواده راه را برای ظهور الگوهای منحرف جنسی هموار کرد؛ نتیجه مستقیم این فرایند، سقوط فاجعه‌بار نرخ باروری، پیری جمعیت و گسترش بی‌سابقه بحران «تنهایی و انزوای فردی» در غرب بوده است. "

حجاب و حیا؛ دیوارهای قلعه حراست از خانواده

سیده زهرا حسینی‌مرام، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حوزه خانواده نیز در گفتگویی با اشاره به این که خانواده در منظومه فکری تمدن اسلامی، قلعه ای است که حجاب و حیا، دیواره‌های این قلعه به منظور محافظت از حریم عاطفی زوجین محسوب می شوند، ابراز داشت: واقعیت تأسف‌باری که وجود دارد این است که با ترویج فرهنگ برهنگی، جامعه به تدریج به سمت تنوع‌طلبی بصری سوق پیدا می کند و طبعاً وقتی جذابیت‌های جنسی در محیط عمومی در دسترس همگان قرار بگیرد، این جذابیت‌ها در محیط خصوصی و با محوریت نهاد خانواده، کمرنگ می شود و این مساله به معنای واقعی کلمه، خطرناک است.

وی همچنین افزود: از سوی دیگر باید توجه داشت که افزایش رقابت برای نمایش بدن در فضای عمومی، باعث سلب آرامش روانی از جامعه می شود و آن را با اضطرابِ ناشی از دائماً در معرض دید بودن، جایگزین می‌کند که تجربه ثابت کرده خود این موضوع مستقیماً بر ثبات روابط زناشویی تأثیر منفی برجای می‌گذارد.

سبک زندگی مدرن و خدشه بر کرامت زن

یکی از آسیب‌های جدی مدرنیته، ناظر به بحث خدشه وارد شدن بر کرامت زن است، چرا که وقتی پوشش به معنای واقعی کلمه از بین می‌رود، به طور ناخودآگاه ارزش زن به جذابیت‌های ظاهری او تقلیل پیدا می‌کند و در این ساختار، توانمندی‌های علمی، مدیریتی و معنوی زنان در سایه نمایش بدن قرار می‌گیرد.

حسینی مرام در همین‌باره بیان داشت: امروزه بسیاری از جامعه‌شناسان، روانشناسان و حتی سیاستمداران غربی به این حقیقت اعتراف می‌کنند که انهدامِ خانواده، زیربنای تمدن مدرن را از درون تهی ساخته است، چه آن که اگر دقیق به قضایا بنگریم و واقع بینانه به تحلیل بپردازیم باید گفت که هزینه‌های نجومی مهار آسیب‌های اجتماعی، بحران‌های روحی و روانی مفرط و بحران جمعیت، محصول مستقیم جدایی زیست انسانی از اصل فطری عفاف، خویشتنداری و مرزداری اخلاقی است.

وی افزود: در واقع غرب با حذف حیا از حوزه عمومی، نه به رهایی انسان، بلکه زمینه ساز اسارت او در چنگال سوداگری جنسی، مدگرایی مبتذل و تنهاییِ مفرط شد.

لزوم اتخاذ پدافند فرهنگی در برابر فرهنگ برهنگی

وی همچنین اظهار داشت: شرایط امروز می‌طلبد که ما به سراغ اتخاذ پدافند فرهنگی آن هم در برابر موج فرهنگ برهنگی برویم چرا که سستی در این زمینه باعث تشدید هجمه به حریم‌های ارزشی به خصوص با محوریت نهاد خانواده می شود.

این پژوهشگر مسایل خانواده با تأکید بر این که بر اساس نگاه و رویکرد تمدنی، پدافند فرهنگی به معنای مقاومتِ فعال، هوشمندانه و تمدن‌ساز است، گفت: در پدافند فرهنگی ما از حالت انفعال خارج شده و هوشمندانه به دنبال کنشگری مؤثر برای حراست از فرهنگ ایرانی و اسلامی مان هستیم و در همین راستا باید نسبت به ارتقای سطح سواد رسانه ای و فرهنگی جامعه بکوشیم.

تسهیل تشکیل خانواده؛ ضرورتی انکارناپذیر

وی در خاتمه بیان داشت: صدالبته که پدافند فرهنگی در برابر موج برهنگی، بدون تسهیل تشکیل خانواده، حمایت اقتصادی از مسکن و معیشت جوانان و ایجاد امنیت روانی برای فرزندآوری، کامل نخواهد شد، چرا که ما به شدت معتقدیم که تامین مشروع نیازهای عاطفی و زیستی در قالب ازدواج پایدار، قوی‌ترین پادزهر دربرابر اباحه‌گری است

گزارش: سید محمدمهدی موسوی