به گزارش خبرگزاری حوزه، نشست سومین سال همایش علمی «هیأت و آیین‌های مذهبی» با محوریت «هیأت و خانواده» امروز دوشنبه ۱۳ مهرماه در مجموعه فرهنگی شهدای هفتم تیر سرچشمه برگزار شد.
در این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین مجید باباخانی، رئیس سازمان هیأت و تشکل‌های دینی کشور،دکتر علی غلامی، دبیر علمی همایش و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع)، دکتر سیدابوالحسن حسینی، مدیر مرکز تخصصی احیای امر و حجت الاسلام دائی دائی،رئیس اندیشکده هیئت سخنرانی کردند.
حجت‌الاسلام مجید باباخانی، رئیس سازمان هیأت و تشکل‌های دینی در این نشست با اشاره به ظرفیت گسترده هیأت‌های مذهبی در جامعه اظهار کرد: ظرفیت و انسجام موجود در فضای هیئات مذهبی کشور، توان بسیار ارزشمند و گران‌سنگی است که می‌توان از آن به بهترین شکل برای حل مسائل اجتماعی، حضور اجتماعی، افزایش تاب‌آوری جامعه و تقویت بنیادهای فکری استفاده کرد.
وی افزود: هیأت‌های مذهبی در عرصه‌های مختلف اجتماعی و فرهنگی همواره نقش‌آفرین بوده‌اند و در بزنگاه‌های مختلف تاریخ معاصر، ظرفیت خود را به نمایش گذاشته‌اند.
تأکیدات رهبر شهید بر نقش و جایگاه هیأت‌ها در جامعه
رئیس سازمان هیأت و تشکل‌های دینی با اشاره به تأکیدات رهبر شهید بر نقش و جایگاه هیأت‌ها در جامعه گفت: در طول بیش از چهار دهه، جلسات و دیدارهای متعددی با هیأت‌ها برگزار شد و نوع اهتمام و مسائلی که ایشان در دوره رهبری خود مورد توجه قرار دادند، نشان‌دهنده اهمیت و جایگاه هیأت در عرصه فرهنگی کشور است.
وی ادامه داد: از جنگ ۱۲ روزه تا مناسبت‌های مختلف و شرایطی که جامعه با مسائل و بحران‌های گوناگون مواجه بوده است، هیأت‌ها نشان داده‌اند که می‌توانند در عرصه فرهنگی و اجتماعی و در بزنگاه‌های مهم جمهوری اسلامی ایران، نقش ممتازی ایفا کنند.
حجت الاسلام باباخانی با اشاره به حضور گسترده مردم در هیأت‌ها در شرایط اخیر تصریح کرد: مردم با حضور در هیأت‌ها و میدان‌داری مجموعه‌های مذهبی، نشان دادند که این ظرفیت همچنان زنده و پویاست و می‌تواند در شرایط حساس، زمینه حضور و مشارکت اجتماعی مردم را فراهم کند.
وی خاطرنشان کرد: در شرایطی که ارکان کشور از سوی دشمنان تهدید شدند و رهبر عالی کشور به شهادت رسید، مردم نشان دادند که تحت تربیت امامین انقلاب حرکت می‌کنند و در دفاع از دستاوردها، کشور و آرمان‌های خود پای کار هستند و هیأت‌های مذهبی در شکل‌گیری و تقویت این روحیه نقش مهمی داشته‌اند.
رئیس سازمان هیأت و تشکل‌های دینی کشور با اشاره به آخرین دیدار رهبر شهید با مداحان در سال گذشته و همزمان با میلاد حضرت زهرا(س)، بر اهمیت پژوهش در حوزه هیأت تأکید کرد و گفت: در آن دیدار، بخش قابل توجهی از سخنان ایشان به موضوع پژوهشگران اختصاص داشت و بر این نکته تأکید شد که «هیأت شایسته پژوهش است».
وی افزود: هیأت به عنوان یک نهاد گران‌سنگ در کشور، نیازمند توجه، بررسی و تعمیق بیشتر است و لازم است پژوهش‌های کاربردی درباره آسیب‌ها، توانمندی‌ها و ظرفیت‌های این پدیده اجتماعی انجام شود تا بتوان از این ظرفیت برای نسل‌های آینده نیز بهره بیشتری گرفت.
حجت الاسلام باباخانی با قدردانی از مجموعه مؤسسه احیای امر و دانشگاه امام صادق(ع) برای فعالیت‌های علمی و پژوهشی در این حوزه اظهار کرد: موضوع پژوهش در حوزه هیأت طی سه سال گذشته به صورت جدی مورد توجه قرار گرفته و امسال نیز با اهتمام بیشتری دنبال شده است.
انتظار ویژه از حوزه‌های علمیه، مراکز پژوهشی و دانشگاهی
وی ادامه داد: انتظار می‌رفت پس از تأکید رهبر شهید، حوزه‌های علمیه، مراکز پژوهشی و دانشگاهی و سایر مجموعه‌های علمی کشور، بیش از گذشته به موضوع هیأت به عنوان یک امر مورد تأکید رهبری توجه کنند و زمینه برای انجام پژوهش‌های عمیق‌تر و کاربردی‌تر فراهم شود.
در ادامه این نشست، دکتر غلامی با اشاره به روند برگزاری سومین همایش «هیئت و خانواده» اظهار کرد: در تابستان سال ۱۴۰۴ درباره موضوع همایش و شورای علمی آن به جمع‌بندی رسیدیم و نخستین جلسه شورای علمی نیز ۱۵ آبان همان سال برگزار شد و در این جلسه درباره محورهای همایش و موضوعات مورد نظر با اعضای شورای علمی به جمع‌بندی رسیدیم.
وی افزود: ۲۵ آبان نیز نشست خبری همایش برگزار شد و در آنجا این نکته مورد تأکید قرار گرفت که دو نهاد «هیئت» و «خانواده» هنوز به‌درستی شناخته نشده‌اند و باید بررسی شود که هر یک از این دو نهاد چه ظرفیت‌هایی دارند و قرار گرفتن آنها در کنار یکدیگر چه آثار و نتایجی می‌تواند به همراه داشته باشد.
نقطه تلاقی هیئت و خانواده می‌تواند ظرفیت مهمی برای حل مسائل اجتماعی و تقویت بنیان‌های اجتماعی و فکری جامعه ایجاد کند
غلامی ادامه داد: نقطه تلاقی هیئت و خانواده می‌تواند ظرفیت مهمی برای حل مسائل اجتماعی و تقویت بنیان‌های اجتماعی و فکری جامعه ایجاد کند و یکی از اهداف اصلی همایش نیز بررسی همین ظرفیت مشترک است.
وی با اشاره به تجربه‌ای که در یک دوره آموزشی با حضور برخی از نیروهای حزب‌الله لبنان داشت، گفت: یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که در آن دوره مطرح شد، این بود که چگونه ممکن است یک مجموعه با از دست دادن یک عنصر یا حتی رهبر خود، همچنان به حیات و حرکت ادامه دهد.
این استاد دانشگاه افزود: در پاسخ به این پرسش، بر نقش خانواده به عنوان هسته اصلی جامعه تأکید کردم. خانواده‌ای که پویا باشد، می‌تواند در شرایط مختلف نقش‌آفرینی کند و حتی در شرایط دشوار، زمینه استمرار حرکت اجتماعی را فراهم آورد.
نقش خانواده‌ها در تحولات اجتماعی
وی با اشاره به نقش خانواده‌ها در تحولات اجتماعی اظهار کرد: در جریان حوادث مختلف نیز حضور خانواده‌ها در عرصه اجتماعی و خیابانی نقش مهمی داشته است و به‌ویژه زنان در این میان نقش محوری ایفا کرده‌اند. این موضوع نیازمند بررسی و تحلیل دقیق است تا مشخص شود خانواده‌های ایرانی در این عرصه چه نقشی ایفا کرده‌اند.
غلامی در ادامه به روند فراخوان همایش اشاره کرد و گفت: همزمان با برگزاری نشست خبری در ۲۵ آبان، فراخوان همایش نیز آغاز شد و پس از آن پیش‌نشست‌های علمی برگزار شد. در بهمن‌ماه چهار پیش‌نشست داشتیم و با توجه به شرایطی که از اسفندماه و آغاز جنگ رمضان در کشور ایجاد شد، تصمیم گرفتیم دو محور جدید نیز به همایش اضافه کنیم.
استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به برگزاری اختتامیه سومین همایش «هیئت و خانواده» گفت: اختتامیه این همایش ۲۳ مهرماه در دانشگاه الزهرا(س) برگزار خواهد شد و این برنامه همزمان با میلاد حضرت زینب(س) خواهد بود.
وی افزود: برنامه اختتامیه در سه بخش برگزار می‌شود که بخش نخست از ساعت ۸ تا ۱۰ به افتتاحیه اختصاص دارد و پس از آن، از ساعت ۱۰ تا ۱۲ پنج نشست تخصصی در محورهای مختلف برگزار خواهد شد.
غلامی ادامه داد: نخستین نشست با موضوع «جنگ رمضان؛ هم‌افزایی هیئت، خانواده و جامعه» برگزار می‌شود و در نشست دوم موضوع «هیئت؛ بستر کنشگری اجتماعی زنان و خانواده» مورد بررسی قرار خواهد گرفت. «هیئت؛ از تشکیل تا تحکیم اتحادیه خانواده»، «هیئت؛ تدوینگر هویت و سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی» و «خانواده؛ ریشه‌ها و فرصت‌ها» نیز دیگر موضوعات نشست‌های تخصصی هستند.
وی خاطرنشان کرد: برنامه اختتامیه نیز از ساعت ۱۴ تا ۱۶ برگزار خواهد شد و جمعی از مسئولان و صاحب‌نظران در این مراسم حضور خواهند داشت.
استاد دانشگاه تأکید کرد: این موضوع نشان می‌دهد آنچه در عرصه علمی درباره ظرفیت و کارویژه هیئت‌ها مطرح می‌شود، باید به دست اندرکاران هیئت منتقل شود تا آنها نسبت به نهادی که در اختیار دارند و ظرفیت‌هایی که می‌تواند در اختیار جامعه قرار دهد، شناخت دقیق‌تری پیدا کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین دائی دائی، رئیس اندیشکده هیئت با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی بر ضرورت مطالعه و پژوهش درباره هیئت اظهار کرد: در دیدارهای رهبر شهید با مداحان، بر این موضوع تأکید شده بود که محققان، استادان و دانشجویان نسبت به پدیده هیئت مطالعه کنند و ابعاد مختلف آن را به جامعه معرفی کنند.
وی افزود: در آخرین دیدار مداحان نیز این مطالبه با تأکید بیشتری مطرح شد و بر ضرورت پژوهش درباره مداحی و هیئت تأکید شد چراکه امروز مداحی در کشور به یک پدیده اجتماعی تبدیل شده است که ظرفیت و قابلیت مطالعه و تحقیق دارد.
حجت‌الاسلام دائی دائی با بیان اینکه پژوهش درباره هیئت باید به یکی از اولویت‌های مراکز علمی و پژوهشی تبدیل شود، گفت: همان‌گونه که برای شناسایی و تقویت نقاط قوت مختلف کشور سرمایه‌گذاری می‌شود، در این عرصه نیز باید زمینه پژوهش و مطالعه فراهم شود؛ زیرا هیئت یکی از ظرفیت‌های مهم جامعه است.
نقش هیئت‌ها در تحولات اجتماعی و تاریخی کشور
رئیس اندیشکده هیئت با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی با اشاره به نقش هیئت‌ها در تحولات اجتماعی و تاریخی کشور اظهار کرد: از جریان‌های اجتماعی پیش از انقلاب اسلامی تا پیروزی انقلاب، دوران دفاع مقدس و همچنین دوره دفاع از حرم، حضور هیئت‌ها و مداحان پررنگ بوده است. نقش هیئت در انقلاب اسلامی و در تداوم روحیه انقلابی در جامعه، موضوعی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.
حجت‌الاسلام دائی دائی ادامه داد: حضور هیئت‌ها و خانواده‌ها در میدان‌های اجتماعی، به‌ویژه در شرایط بحرانی، نشان داده است که این نهاد ظرفیت‌های قابل توجهی برای نقش‌آفرینی اجتماعی دارد و همین مسئله ضرورت شناخت علمی آن را دوچندان می‌کند.
وی با تأکید بر مسئولیت مراکز دانشگاهی، حوزوی و پژوهشی در این زمینه خاطرنشان کرد: همان‌طور که مجموعه‌های مختلف علمی و پژوهشی، اولویت‌های تحقیقاتی خود را مشخص می‌کنند، موضوع هیئت نیز باید در میان اولویت‌های پژوهشی قرار گیرد.
رئیس اندیشکده هیئت با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی افزود: البته امروز نسبت به پنج یا ۱۰ سال گذشته، نگاه عمیق‌تری به هیئت شکل گرفته است، اما همچنان تا نقطه مطلوب فاصله داریم و باید این مسیر با جدیت بیشتری دنبال شود.
نظر شما