به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین حسین انصاریان در دومین جلسه سخنرانی ایام فاطمیه در حسینیه اهل‌بیت(ع) تهران، با تبیین آیات سوره مبارکه ابراهیم درباره «کلمه طیبه» و «کلمه خبیثه»، بر تفاوت ریشه‌ای میان باورهای پاک و ناپاک تأکید کرد و گفت: قرآن کریم با استفاده از تمثیل، حقایق عمیق الهی را به ذهن انسان نزدیک می‌کند تا درک آنها آسان‌تر شود.
کلمه خبیثه؛ باوری بی‌ریشه و زیان‌بار
وی با اشاره به آیات ۲۴ تا ۲۶ سوره ابراهیم، اظهار کرد: خداوند در این آیات دو تمثیل پیاپی درباره کلمه طیبه و کلمه خبیثه بیان می‌کند. در تمثیل نخست، کلمه پاک به درختی پاک تشبیه شده که ریشه‌ای استوار دارد و شاخه‌هایش در آسمان است؛ در مقابل، کلمه ناپاک به درختی ناپاک تشبیه می‌شود که از روی زمین کنده شده و قرار و ثباتی ندارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان ادامه داد: مقصود از کلمه خبیثه در این آیه صرفاً سخن ناپاک نیست، بلکه مفهومی گسترده‌تر دارد و می‌تواند باورها، مکتب‌ها، اخلاق و رفتارهای نادرست را نیز دربرگیرد. شرک یکی از مصادیق این مفهوم است؛ زیرا انسان به جای تکیه بر خداوند و صفات الهی، قدرت یا عاملی دیگر را منشأ اصلی نجات و سعادت خود قرار می‌دهد.
استاد حوزه با اشاره به آیه «إِنَّمَا الْمُشْرِکُونَ نَجَسٌ»، گفت: قرآن برای شرک، ناپاکی معنوی قائل است. چنین باوری نمی‌تواند تکیه‌گاهی پایدار برای زندگی انسان باشد؛ همان‌گونه که درخت بی‌ریشه با وزش بادی از جای خود کنده می‌شود، اعتقادی که بر پایه‌ای استوار بنا نشده باشد نیز در برابر حوادث و آزمون‌ها ثبات خود را از دست می‌دهد.
وی با اشاره به وابستگی برخی دولت‌ها و جوامع به قدرت‌های بزرگ، افزود: اگر انسان به جای اعتماد به خداوند، همه امید خود را به قدرت‌های مادی و دولت‌های زورمند گره بزند، ممکن است در بزنگاه‌های حساس دریابد که این تکیه‌گاه‌ها توان یا اراده حمایت از او را ندارند. از این رو، قرآن با تمثیل درخت ناپاک، بی‌ثباتی و زیان‌بار بودن چنین تکیه‌گاهی را یادآور می‌شود.
کلمه طیبه؛ از توحید تا اخلاق و عمل صالح
حجت الاسلام والمسلمین انصاریان در ادامه، کلمه طیبه را حقیقتی پاک و ریشه‌دار دانست و گفت: یکی از روشن‌ترین مصادیق آن، کلمه توحید «لا إله إلا الله» است؛ کلمه‌ای که همه پیامبران الهی مردم را به آن دعوت کرده‌اند. این حقیقت، انسان را به سرچشمه پاکی و قدرت متصل می‌کند و در صورت همراهی با ایمان و عمل، زمینه پایداری او را فراهم می‌آورد.
وی افزود: امام باقر(ع) درباره تسبیحات حضرت زهرا(س) فضیلت فراوانی بیان کرده‌اند. ذکر «الله‌اکبر»، «الحمدلله» و «سبحان‌الله» هنگامی که با توجه قلبی همراه باشد، انسان را به یاد عظمت خداوند، نعمت‌های او و پاکی ذات الهی می‌اندازد.
این استاد حوزه با بیان اینکه «الحمدلله» می‌تواند در همه موقعیت‌های زندگی بر زبان انسان جاری شود، گفت: انسان می‌تواند برای اصل وجود، سلامتی، فرزند صالح، روزی و حتی حکمت‌هایی که در محرومیت‌های زندگی نهفته است، خدا را سپاس بگوید. چنین توجهی به نعمت‌ها و تدبیر الهی، بخشی از زندگی مؤمنانه و از مصادیق کلمه طیبه است.
وی همچنین با اشاره به دعای کمیل، دعای عرفه، دعای ابوحمزه ثمالی و دیگر ادعیه مأثور، اظهار کرد: دعاهای پیامبر اکرم(ص)، امامان معصوم(ع) و حضرت زهرا(س) سرشار از معارف توحیدی و اخلاقی‌اند و انسان را به سوی باور پاک، اخلاق نیکو و عمل صالح هدایت می‌کنند.
خداوند مؤمنان را بر باور استوار نگه می‌دارد
حجت الاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به آیه ۲۷ سوره ابراهیم، «یُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَفِی الْآخِرَةِ»، گفت: خداوند کسانی را که ایمان آورده‌اند، به سبب اعتقاد استوارشان در زندگی دنیا و آخرت ثابت‌قدم نگه می‌دارد.
وی افزود: باور به توحید، نبوت، امامت و وحی هنگامی که در جان انسان استقرار پیدا کند و با اخلاق نیکو و عمل صالح همراه شود، او را در برابر انحراف‌ها و آسیب‌های اعتقادی و اخلاقی مقاوم می‌کند. البته این پایداری به معنای بی‌نیازی از تلاش انسان نیست؛ بلکه مؤمن باید با حفظ ایمان و عمل به وظایف خود، زمینه بهره‌مندی از هدایت و یاری الهی را فراهم کند.
این استاد حوزه با تأکید بر اینکه تکالیف دینی متناسب با توان و ظرفیت انسان تعیین شده‌اند، به آیه «لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا» اشاره کرد و گفت: خداوند انسان را فراتر از وسع و ظرفیتش مکلف نمی‌کند. برای نمونه، نماز شب با وجود فضیلت فراوان، بر عموم مسلمانان واجب نشده، اما برای پیامبر اکرم(ص) جایگاهی ویژه داشته است. بنابراین، در دعوت مردم به دین نیز باید ظرفیت افراد را در نظر گرفت و آنان را به اندازه توانشان به انجام وظایف دینی تشویق کرد.
حضرت زهرا(س)؛ مصداقی از درخت پاک و ماندگار
حجت الاسلام والمسلمین انصاریان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آیات مربوط به حضرت عیسی(ع) اظهار کرد: قرآن کریم از آن حضرت با تعبیر «کَلِمَةٍ مِنْهُ» یاد می‌کند و می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ یُبَشِّرُکِ بِکَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِیحُ عِیسَی ابْنُ مَرْیَمَ». این تعبیر نشان می‌دهد که قرآن در مواردی از واژه کلمه برای اشاره به حقیقتی انسانی و الهی استفاده می‌کند.
وی حضرت فاطمه زهرا(س) را از مصادیق بارز کلمه طیبه دانست و گفت: زندگی و شخصیت انسان پاک، به دلیل پیوند با حقیقتی ماندگار، به آثار و برکاتی پایدار منتهی می‌شود. ماندگاری نام، راه و آثار حضرت زهرا(س) در طول قرن‌ها جلوه‌ای از همین حقیقت است.
انتهای پیام/
نظر شما