به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد روز دوشنبه در جلسه درس اخلاق خود در آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) با بیان اینکه عظمت آفرینش انسان را به شناخت بزرگی خالق دعوت می‌کند، اظهار کرد: اگر بخواهیم گستردگی عالم و کهکشان‌ها را تصور کنیم، باید بدانیم که نور در هر ثانیه حدود ۳۰۰ هزار کیلومتر حرکت می‌کند و برای پیمودن فاصله برخی کهکشان‌ها، بر اساس محاسبات نجومی، به میلیون‌ها سال نوری زمان نیاز است. این گستردگی و عظمت، تنها بخشی از دستگاه آفرینش است و انسان باید در برابر چنین خلقتی، قدرت بی‌پایان خداوند را به یاد آورد.
وی با اشاره به روایتی از امیرالمؤمنین علی(ع)، گفت: آن حضرت در توصیف عظمت خلقت و ناچیز بودن آن در برابر قدرت الهی می‌فرماید: «سبحانک ما أعظم ما نری من خلقک، وما أصغر عظمتَه فی جنب قدرتک»؛ یعنی خدایا، چه عظیم است آنچه از آفریده‌های تو می‌بینیم و چه کوچک و ناچیز است این عظمت در برابر قدرت تو. این بیان نشان می‌دهد که تمام گستردگی عالم در برابر سلطنت و قدرت پروردگار، جایگاهی محدود دارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد تأکید کرد: انسان باید از امیرالمؤمنین علی(ع) و سیره اهل‌بیت(ع) درس بندگی بگیرد و روش زندگی خود را با سیره علوی، حسنی، حسینی و سجادی هماهنگ کند. وقتی انسان در نماز می‌ایستد، نباید عظمت و قدرت‌های ظاهری دنیا را با عظمت خداوند اشتباه بگیرد؛ زیرا مالک حقیقی هستی و صاحب تمام قدرت‌ها، ذات مقدس پروردگار است.
این استاد حوزه با اشاره به فرازی از خطبه‌های نهج‌البلاغه درباره مراحل آفرینش انسان، بیان کرد: امیرالمؤمنین علی(ع) انسان را به تأمل در آغاز خلقت خود دعوت می‌کند؛ اینکه روزی خاک بوده، سپس از مواد غذایی و نطفه شکل گرفته و در تاریکی‌های رحم مادر، مراحل گوناگون آفرینش را پشت سر گذاشته است تا به صورت جنین، کودک، نوجوان و جوان درآید. انسان باید درباره این مسیر شگفت‌انگیز فکر کند و بداند که چنین تحولی با قدرت خداوند تحقق یافته است.
حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد افزود: انسان نباید به محض اینکه روی پای خود می‌ایستد، به دلیل برخورداری از مقام، مدیریت، ثروت یا قدرت، گرفتار غرور و استکبار شود. کسی که در آغاز آفرینش خود نطفه‌ای ناچیز بوده و همه مراحل وجودش به اراده پروردگار تحقق یافته است، چگونه می‌تواند در برابر خالق خود سرکشی کند؟ انسان باید بداند که قدرت حقیقی از آن خداوند است و جایگاه و توانایی‌های دنیایی نباید او را از این حقیقت غافل کند.
وی با بیان اینکه ترک گناه از مقدمات اساسی حل مشکلات و رسیدن به قرب الهی است، گفت: کسی که می‌خواهد گرفتاری‌هایش برطرف شود و به آرامش و معنویت برسد، باید پیش از هر چیز گناه را کنار بگذارد. دروغ، غیبت و نگاه حرام به نامحرم، رفتارهایی نیستند که بتوان به‌سادگی از کنار آنها گذشت؛ گاهی یک نگاه حرام می‌تواند انسان را از مسیر بندگی دور کند. انسان باید مراقب چشم، زبان و رفتار خود باشد و اجازه ندهد هوای نفس بر زندگی و تصمیم‌های او حاکم شود.
استاد حوزه علمیه با اشاره به مفهوم حضور در نماز، اظهار کرد: هنگامی که انسان برای نماز می‌ایستد و الله‌اکبر می‌گوید، در حقیقت وارد میقات و جایگاه ملاقات با پروردگار شده است. این ایستادن باید با کنار گذاشتن پراکندگی‌های ذهنی و توجه به ذات مقدس خداوند همراه باشد. نمازگزار باید بداند که در محضر سلطان سلاطین ایستاده و تمام هستی و وجودش در قبضه قدرت اوست؛ بنابراین شایسته نیست در چنین موقعیتی، توجه خود را میان امور گوناگون دنیا پراکنده کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد با اشاره به ضرورت رعایت ادب قیام در نماز، افزود: انسان پیش از ورود به رکوع و سجود باید جایگاه خود را بشناسد و با تمام وجود متوجه پروردگار باشد. اگر کسی سال‌های طولانی نماز بخواند، اما در تمام مدت ذهن و توجهش از موضوعی به موضوع دیگر برود، از حقیقت حضور در نماز بهره کافی نخواهد برد. قیام نماز فرصتی برای کنار گذاشتن توجه به غیر خدا و تمرکز بر عظمت پروردگار است.
وی در ادامه با تشریح آداب رکوع، گفت: رکوع تنها خم شدن بدن نیست، بلکه نشانه تسلیم در برابر فرمان خداوند است. در روایات و آموزه‌های دینی بر این معنا تأکید شده است که انسان باید در برابر پروردگار چنان تسلیم باشد که حتی اگر در راه اطاعت او با دشواری و خطر روبه‌رو شود، از فرمانش سرپیچی نکند. ذکر «سبحان ربی العظیم و بحمده» نیز باید با توجه به عظمت خداوند ادا شود؛ زیرا نمازگزار در این مرحله، بزرگی و عظمت پروردگار را به زبان می‌آورد و در برابر او سر فرود می‌آورد.
حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد با اشاره به آداب سجده، اظهار کرد: سجده مرحله دیگری از اظهار بندگی و فروتنی انسان در برابر خداوند است. بزرگان اخلاق توصیه کرده‌اند که اگر برای نمازگزار امکان دارد، پیشانی خود را بر خاک بگذارد؛ زیرا خاک یادآور اصل آفرینش و ناچیزی انسان است. انسان در سجده نخست با یادآوری اینکه از خاک آفریده شده، جایگاه حقیقی خود را می‌شناسد و در برابر عظمت خداوند سر فرود می‌آورد.
این استاد حوزه اافزود: در سجده دوم نیز انسان به بازگشت خود به خاک می‌اندیشد؛ همان‌گونه که از خاک آفریده شده است، سرانجام جسم او نیز به خاک بازمی‌گردد. این رفت‌وبرگشت میان دو سجده، فرصتی برای تأمل در آغاز و پایان زندگی دنیایی است. انسان باید بداند که جسم او از خاک است و به خاک بازمی‌گردد، اما حقیقت و روح او باید در مسیر بندگی و بازگشت به سوی پروردگار قرار داشته باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد با اشاره به جایگاه قلب مؤمن در شناخت خداوند، بیان کرد: در آموزه‌های دینی آمده است که زمین و آسمان گنجایش ذات مقدس الهی را ندارند، اما قلب بنده مؤمن می‌تواند جایگاه معرفت و توجه به خداوند باشد. از این رو، نمازگزار باید دل خود را از پراکندگی‌ها، وابستگی‌های نادرست و توجه افراطی به امور دنیایی پاک کند تا زمینه حضور قلب در نماز فراهم شود.
وی با اشاره به آیات پایانی سوره فجر، گفت: خداوند انسان را به بازگشت به سوی خود فرا می‌خواند و می‌فرماید: «یا أیتها النفس المطمئنة ارجعی إلی ربک راضیة مرضیة». انسان باید به جایگاه حقیقی خود بازگردد و از آلودگی‌هایی که او را از مسیر بندگی دور می‌کند، فاصله بگیرد. خداوند انسان را در بهترین صورت آفریده و به او کرامت بخشیده است؛ بنابراین شایسته نیست خود را با گناه و دلبستگی‌های نادرست آلوده کند.
وی با تأکید بر ضرورت رسیدن به مقام رضایت و آرامش درونی، اظهار کرد: نفس مطمئنه، وجودی است که در برابر تقدیر و قضای الهی به آرامش رسیده و در مسیر توحید افعالی، اعتراض و نارضایتی نسبت به اراده پروردگار در آن جایگاهی ندارد. البته رسیدن به چنین مرتبه‌ای نیازمند تقویت یقین است؛ یقینی که انسان را به این باور برساند که مالک حقیقی او خداوند است و همه امور باید به او واگذار شود.
استاد حوزه با اشاره به اینکه یقین از نعمت‌های بزرگ الهی است، افزود: انسان باید از خداوند بخواهد که او را به مرتبه‌ای از اطمینان و رضایت برساند که در برابر حوادث و دشواری‌های زندگی، از مسیر بندگی خارج نشود. بسیاری از انسان‌ها در برابر مشکلات دچار اعتراض و بی‌قراری می‌شوند، در حالی که بندگی اقتضا می‌کند انسان ضمن تلاش برای رفع مشکلات، به مالک و خالق خود اعتماد داشته باشد و امور را به او واگذار کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد در پایان با اشاره به سیره برخی بزرگان در ذکر و مناجات، خاطرنشان کرد: آنان در سجده‌ها و لحظات پایانی نماز، با یادآوری عظمت و بزرگی خداوند، خود را در برابر قدرت بی‌پایان او ناچیز می‌دیدند و با ذکرهایی مانند «یا أهل الکبریاء والعظمة والجود والجبروت» به پروردگار توجه می‌کردند. انسان نیز باید در نماز، ابتدا عظمت خداوند و سپس ضعف و نیازمندی خود را در نظر بگیرد؛ چراکه همه هستی و توانایی‌های انسان از آن خداوند است و او باید با نهایت ادب، فروتنی و تسلیم در محضر پروردگار حاضر شود.
انتهای پیام/
نظر شما