حجتالاسلام والمسلمین علی اصفهانی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با تبریک به مناسبت سالروز میلاد جواد الائمه (ع) اظهار داشت: دوران امامت امام جواد (ع) مصادف با خلافت دو تن از قدرتمندترین خلفای عباسی، یعنی مأمون و معتصم بود. پانزده سال از دوران پربار امامت ایشان در عصر مأمون سپری شد؛ خلیفهای که به عالمترین فرد در میان خلفای عباسی شهرت داشت.
استاد حوزه افزود: ازدواج امام جواد (ع) با امالفضل، دختر مأمون، موجب گردید تا آن حضرت آزادی عمل نسبی بیشتری بیابند و با بازگشت به مدینه، از نظارت مستقیم و شدید دستگاه خلافت فاصله گرفته و بتوانند به گسترش معارف ناب اسلامی بپردازند.
حجتالاسلام والمسلمین اصفهانی خاطرنشان کرد: عصر هارون و مأمون، دوره آغاز نهضت گسترده ترجمه کتب فلسفی و علمی یونانی و ظهور مکاتب فکری متنوع بود. دستگاه خلافت عباسی با سرمایهگذاری کلان – به عنوان مثال، پرداخت پانصد دینار طلا به ازای ترجمه هر کتاب فلسفی که معادل قیمت ۱۲۵ شتر بود – درصدد بود تا در مقابل عمق و غنای بینظیر معارف اهل بیت (ع)، رقیبان فکری و ایدئولوژیک ایجاد نماید.
وی اضافه نمود: در چنین فضایی، فرقههای گوناگونی مانند معتزله، اشاعره، زیدیه، واقفیه، مجسمه و غلات فعال شدند و هر یک با ارائهی تفاسیر انحرافی، جامعه اسلامی را هدف گمراهی قرار داده بودند. امام جواد (ع) با درایت و شجاعتی ستودنی، در مقابل تمامی این جریانها ایستادند، با صراحت کامل انحرافات آنان را برای مردم تبیین کردند و از هر فرصتی – حتی حضور در جلسات درباری که به دستور مأمون تشکیل میشد – برای نشر حقایق و معارف ناب دینی بهره بردند.
استاد حوزه در ادامه بیان کرد: یکی از شاهکارهای مدیریتی امام جواد (ع)، ایجاد و گسترش شبکه منسجم وکالت و نمایندگان ویژه در اقصی نقاط سرزمینهای اسلامی بود. این نمایندگان، همچون نهرهای جاری، معارف تشیع را به دورترین مناطق رسانده و به امور شیعیان در شرایط اختناق شدید رسیدگی میکردند. از جمله این یاران برجسته، فضل بن شاذان نیشابوری بود که افزون بر ۱۸۰ کتاب تألیف کرد و مورد تأیید و تحسین ویژه امام حسن عسکری (ع) قرار گرفت.
حجتالاسلام والمسلمین اصفهانی افزود: یکی دیگر از چهرههای درخشان این شبکه، علی بن مهزیار اهوازی بود که ضمن داشتن موقعیتی در دستگاه خلافت، نماینده ویژه امام در منطقه اهواز به شمار میرفت. رسیدگیهای او به شیعیان چنان امام (ع) را شادمان میساخت که در یکی از توقیعات خطاب به وی فرمودند: «مرا مسرور کردی به آنچه ذکر کردی و همیشه مرا مسرور میداری. خداوند تو را با بهشت مسرور سازد و از تو به سبب رضای من راضی شود.»
وی در تحلیل تغییر فضای سیاسی پس از مأمون گفت: با مرگ مأمون در سال ۲۱۸ قمری و به قدرت رسیدن معتصم، فضای سیاسی به کلی دگرگون شد. معتصم که رویکردی خشن و نظامیگرا داشت و فاقد سیاستهای پیچیده و ظاهرفریبانه برادرش بود، امام (ع) را از مدینه به بغداد فراخواند. دو سال پایانی امامت امام جواد (ع) در بغداد و تحت شدیدترین نظارتهای امنیتی و نظامی سپری شد. با این حال، آن حضرت حتی در این شرایط طاقتفرسا نیز از تلاش برای هدایت مردم دست برنداشته و با بهرهگیری از روشهای مختلف، از جمله بیان معجزات و حضور در مجالس علمی، پیام الهی خویش را به گوش جان امت میرساندند.
استاد حوزه در ادامه با اشاره به جنبه فرازمانی سیره ائمه (ع) بیان کرد: اهل بیت (ع) به دلیل اتصال به علم لدنی و احاطه بر گذشته، حال و آینده، مرزهای زمان را درنوردیدهاند. بنابراین، گفتار، رفتار و سیره آن بزرگواران تنها مختص به برههای خاص نیست، بلکه چراغ راه و الگویی جاودان برای تمامی اعصار و امتهاست. آنان مصداق کامل «عباد مکرمون لا یسبقونه بالقول و هم بأمره یعملون» هستند. شناخت عظمت وجودی امام و تأسی به سیره ایشان، محکمترین نقطه اتکا برای نسل جوان در برابر تندبادهای فکری و انحرافی است.
حجتالاسلام والمسلمین اصفهانی در پایان با تأکید بر درسهای عمیق این دوران گفت: تمام رنجها و مجاهدتهای ائمه معصومین (ع) برای هدایت بشریت و خارج کردن آنان از تاریکیهای جهل به سوی نور ولایت الهی بوده است.بازخوانی تاریخ پرفروغ زندگی امام جواد (ع) و دقت در نحوه مدیریت ایشان در بحرانیترین شرایط، نه تنها یک وظیفه تاریخی، بلکه یک ضرورت همیشگی برای ترسیم نقشه راه فردی و اجتماعی در مسیر بندگی است.
نظر شما