به وقت نماز | چرا اوقات نماز به پنج وقت تقسیم شده است؟

خبرگزاری حوزه | نماز انسان را از غوغای کار بیرون می‌آورد و مرتب و منظم سَرِ زندگی می‌فرستد. خدای تعالی اوقات نماز را در گرما گرم کارهای انسان قرار داده است تا خلاف نکند.

مأمون از امام رضا علیه السلام سوال کرد که چرا نماز پنج وقت دارد؟

حضرت به این مضمون فرمودند: «این نظم را داده‌اند برای این که کارها با یاد خدا شروع و با یاد خدا تمام شود. یک نوبت از نماز را گذاشته‌اند اول صبح که مسلمان از خواب بیدار می‌شود. یکی اول ظهر وقتی که او در جوش معامله و بازار و کار در خانه و یا خارج از خانه است. یکی را گذاشته اند بعد از ناهار و استراحت و آن وقتی است که انسان می‌خواهد کار عصر را شروع کند. نماز مغرب وقتی است که کار عصر تمام می‌شود و قبل از خواب نماز عشا را گذاشته اند» این‌ها تعبیرات امام رضا علیه السلام از پنج وقت نماز است و برای این است که از قساوت قلب در طول شبانه روز جلوگیری شود.

امام صادق علیه السلام می‌فرماید: «وقت ظهر هم وقت نماز ظهر و هم وقت نماز عصر است اما ظهر جلوتر از عصر است. وقتی مغرب شد، هم وقت نماز مغرب و هم وقت نماز عشاء است اما مغرب جلوتر از عشاء است» بنابراین با توجه به این روایت دو نماز را با هم می‌شود خواند.

امام رضا علیه السلام که پنج وقت را ذکر می‌فرمایند، اصل را بر اوقات جداگانه می‌دانند. فتوای آقایان مراجع هم تفریع را ارجح می‌دانند. یعنی اگر کسی بتواند نمازهایش را جدا بخواند، به همان صورتی که امام رضا علیه السلام فرمود، ثوابش بیشتر است. سنّت هم همین است و صدر اسلام نیز به همین شکل بوده است و اسامی نمازها نیز نشان می‌دهد که در پنج وقت می باشد. مثلاً عصر به معنای غروب آفتاب نیست؛ همین که کار عصر را بخواهند شروع کنند اول نماز عصر است.

نماز مثل شیری است که خدا در پستان مادر برای رشد طفل گذاشته است و او وعده به وعده طفل را تغذیه می کند. خدای تعالی برای هدایت ما نماز را در پنج وعده قرار داده است. نکته ی مهم این است که نماز تکرار مکررات نیست، غذا خوردن و تغذیه است. نماز غذای روح است و برای این است که نفس در زندگی و مبارزه کم نیاورد. همان طورکه اگر انسان مدتی طولانی غذا نخورد، دیگر برای او تأثیر ندارد و بدن نمی گیرد و اشتها سوز می شود، روح هم اگر مدتی طولانی به او غذای روحانی داده نشود، بعداً فایده ندارد. فلسفه ی این که باید مو قع به موقع نماز خواند برای این است که روح زمینه رشد داشته باشد.

منبع: کتاب فلسفه نماز - محی الدین حائری شیرازی