حجتالاسلام حسین قلیپور، مبلّغ شهرستان آمل، در گفتوگو با خبرگزاری حوزه در ساری، با ارائه چارچوبی دینی و اجتماعی، به تبیین شانزده شاخص کلیدی برای تمایز اعتراض قانونی از اغتشاش پرداخت و هشدار داد: عدم شناخت این مرزها از سوی جامعه و حاکمیت میتوانند به گسترش ناآرامیها دامن زند.
وی با اشاره به جایگاه «انتقاد سازنده» در نظام اسلامی، خاطرنشان کرد: اعتراض به شرایط نامطلوب در چارچوب شرع و قانون، نه تنها مذموم نیست، بلکه موتور محرکه اصلاح و پیشرفت است. اما پدیدهای به نام اغتشاش، ماهیتی کاملاً متفاوت دارد و هدف آن تخریب امنیت و وحدت ملی است.
شانزده شاخص کلیدی برای تفکیک اعتراض از اغتشاش
کارشناس دینی در تشریح شاخصهای متمایزکننده، به موارد کلیدی زیر اشاره کرد:
۱. فضای گفتوگو: اعتراض سالم بر پایه گفتوگوی دوسویه است، در حالی که اغتشاش فضایی یکسویه و خصومتآمیز ایجاد میکند.
۲. ماهیت شعارها: شعارهای اعتراضی مبتنی بر منطق و خواستههای مشخص است، اما شعارهای اغتشاشگرانه عمدتاً ساختارشکن، توهینآمیز و تحریکبرانگیز است.
۳. روش و ابزار: ابزار اعتراض، مسالمتآمیز و مدنی است، در حالی که اغتشاش با خشونت و تخریب همراه میشود.
۴. هدف نهایی: هدف اعتراض، اصلاح است، اما هدف اغتشاش، بیثباتی و ضربه زدن به ارکان نظام.
۵. نقش نیروی انتظامی: در اعتراض قانونی، نیروی انتظامی حافظ امنیت معترضان است، اما در اغتشاش، هدف مستقیم حملات قرار میگیرد.
۶. سابقه قانونی: اعتراض معمولاً پس از طی مراحل قانونی صورت میگیرد، در حالی که اغتشاش از ابتدا قصد نقض قانون دارد.
۷. میزان خشونت: خشونت در اعتراض جایی ندارد، اما ذات اغتشاش خشونتآمیز است.
۸. حفاظت از اموال عمومی: معترضان قانونی به اموال عمومی و خصوصی احترام میگذارند، اما اغتشاشگران به تخریب آنها میپردازند.
۹. ادبیات حاکم: ادبیات اعتراض، محترمانه و انتقادی است، در حالی که ادبیات اغتشاش آکنده از توهین و هتک حرمت است.
۱۰. ساختار و سازماندهی: اعتراض دارای ساختار منطقی و خواسته مشخص است، اما اغتشاش عموماً فاقد انسجام و هدف روشن است.
۱۱. رهبری و نمایندگی: اعتراض معمولاً دارای نمایندگان شناختهشده است، اما اغتشاش اغلب توسط لیدرهای ناشناس هدایت میشود.
۱۲. برخورد با مسئولان: در اعتراض قانونی، امکان گفتوگو با مسئولان وجود دارد، اما در اغتشاش، مسئولان هدف تعرض قرار میگیرند.
۱۳. تعرض به نیروهای حافظ نظم: در اعتراض، به نیروهای انتظامی احترام گذاشته میشود، اما در اغتشاش، آنان هدف خشونت هستند.
۱۴. منشأ و مدیریت: اغتشاش اغلب از بیرون مرزها هدایت و حمایت میشود، در حالی اعتراض ریشه در دغدغههای داخلی دارد.
۱۵. نقش دشمنان خارجی: دشمنان در اغتشاش نقش فعال دارند، اما در اعتراض داخلی مجال کمتری برای دخالت پیدا میکنند.
۱۶. هزینه و فایده: اعتراض میتواند فرصتی برای اصلاح باشد، اما اغتشاش صرفاً هزینه و تخریب به همراه دارد.
علل شکلگیری اغتشاش از منظر نهجالبلاغه
حجتالاسلام قلیپور در پاسخ به این سؤال که چه عواملی میتواند اعتراض را به اغتشاش تبدیل کند، به سخن امام علی (ع) در نامه ۵۳ نهجالبلاغه استناد کرد و سه عامل هشداردهنده را برشمرد:
۱. اختلاف فاحش سطح زندگی کارگزاران با مردم: وقتی فاصله معیشتی مسئولان با قشر محروم جامعه زیاد شود، احساس بیعدالتی شعلهور میشود.
۲. مدیریت ناعادلانه مالیات و بیتالمال: توزیع ناعادلانه ثروت عمومی و وجود تورم بیضابطه، اعتماد عمومی را از بین میبرد.
۳. ورود اطرافیان صاحبمنصبان به عرصه اقتصاد: رانتخواری و انحصارگری نزدیکان مسئولان، بازار را مخدوش و احساس محرومیت را گسترش میدهد.
نتیجهگیری: مسئولیت مدیران در پیشگیری از ناآرامی
وی با تأکید بر مسئولیت خطیر مدیران و کارگزاران نظام، تصریح کرد: وجود این سه آسیب، به ویژه در نظام اسلامی که عدالت محور آن است، بستر مناسبی برای نارضایتی عمیق فراهم میکند. دشمنان همیشه در کمین اند تا از این نارضایتیها سوءاستفاده کرده و آن را به اغتشاش تبدیل کنند. بنابراین، پیشگیری از ناآرامیها در گرو عملکرد عادلانه، شفاف و پاسخگوی مسئولان و پرهیز از هرگونه رفتارهایی است که شکاف طبقاتی و احساس تبعیض را دامن میزند.
نظر شما