حجتالاسلام و المسلمین توکل اکبرنژاد در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به جایگاه رفیع صحیفه سجادیه به عنوان «اخت القرآن» و «انجیل اهل البیت (ع)»، به بسط و تحلیل محتوای عمیق فراز بیستونهم از دعای بیستویکم این کتاب پرداخت و اظهار داشت: امام سجاد (ع) در این فراز کوتاه اما پرمغز، در واقع «مهندسی معنویت» را به بشریت آموزش میدهند.
وی افزود: امام سجاد (ع) حمد را از یک مفهوم انتزاعی خارج کرده و به یک «ابزار کاربردی» با کارکردهای چندلایه تبدیل می کنند. این حمد، نخست وسیلهای برای اتصال به طاعت عملی خداوند است. یعنی ستایش خدا، وقتی حقیقی است که در گامهای عملی انسان به سوی بندگی نمود یابد.
استاد حوزه با تفکیک لایههای مختلف این فراز، افزود: لایه دوم، «دستیابی به عفو و رحمت» است. امام (ع) میفرمایند این حمد، سبب رسیدن به «عفو» و «رضوان» و «مغفرت» الهی میشود. حمد، رابطه عاطفی بنده با معبود را به گونهای تنظیم میکند که درهای بخشش و خشنودی خدا به روی او گشوده میشود. در لایه سوم، این حمد به عنوان «جادۀ نجات» به سوی بهشت معرفی میشود؛ بهشتی که از هر ظلم و محرومیتی پیراسته است.
حجتالاسلام اکبرنژاد با تأکید بر وجه حمایتی و دفاعی حمد واقعی ادامه داد: امام سجاد (ع) با بیان اینکه این حمد، «پناهگاه» از بلاها و «امنیتبخش» در برابر غضب الهی است، به ما میآموزند که ستایش خدا، سپر ایمن انسان در مصائب و سختیهای دنیوی و اخروی است. اینجا است که حمد تبدیل به یک قوّت قلب در برابر مشکلات میشود.
وی سپس به وجه اجتماعی و انقلابی این تعالیم پرداخت و تصریح کرد: نکتۀ بسیار حیاتی که این فراز را به یک سند «تربیت مبارز» تبدیل میکند، عبارات «ظهیراً علی طاعته» و «حاجزاً عن معصیته» است. حمد واقعی، «یاور و مدافع» انسان در انجام طاعات و به طور همزمان، «بازدارنده و مانع» او از گناهان میشود. این دو ویژگی، شخصیت یک «مجاهد فی سبیل الله» را میسازد؛ کسی که هم در جبهه داخلی (نفس) و هم در جبهه خارجی (جامعه) مقاوم و استوار است. چنین انسانی با تکیه بر این حمد، برای یاری دین خدا و فریاد بر ضد ستمکاران قیام میکند.
استاد حوزه با اشاره به اوج این فراز خاطرنشان کرد: نتیجه نهایی این سلوک حمادی، که امام (ع) در پایان بیان میفرمایند، فوقالعاده است: «نسعد به فی السعداء» و «نصیر به فی نظم الشهدا بسیف اعدائه». این یعنی حمد واقعی، سرنوشت انسان را تغییر میدهد و او را در زمرۀ «سعادتمندان» (اولیای الهی) و سپس در صف منظم «شهدا» جای میدهد؛ شهدایی که با شمشیر در برابر دشمنان خدا میجنگند. این عالیترین درجهای است که یک بنده میتواند به آن برسد و این مسیر، با یک «حمد» آگاهانه و فعال آغاز میشود.
حجتالاسلام اکبرنژاد یادآور شد: این مفاهیم بلند در زندگی و راه اهل بیت (ع) و یاران باوفای ایشان به بهترین شکل تجسم یافته است. آن بزرگواران با «حمد» و توکل بر خدا، در برابر ستم ایستادند و راه شهادت را برگزیدند. خداوند را سپاس میگوییم که این معارف ناب را از زبان امام سجاد (ع) به یادگار داریم. پروردگارا، به برکت این ادعیه، چشمان ما را به حقیقت بگشا، دلهایمان را با عشق به شهادت در راهت روشن کن و ما را از یاوران واقعی امام زمان (عج) قرار دهد.
نظر شما