چهارشنبه ۲۴ دی ۱۴۰۴ - ۱۷:۵۷
فقه هوش مصنوعی چارچوبی برای حکمرانی دیجیتال

حوزه/ حجت الاسلام ایمانی مقدم با بیان اینکه هوش مصنوعی پدیده‌ای است که از شناخت انسان به عنوان محور عالم شروع شده است، گفت: فقه هوش مصنوعی چارچوبی است که می‌تواند برای حکمرانی عصر دیجیتال امروز ارائه شود.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت الاسلام ایمانی مقدم دبیر دوره مدرسه زمستانه فقه هوش مصنوعی و حکمرانی دیجیتال، در نشست علمی فقه هوش مصنوعی که امروز چهارشنبه ۲۴ دی ماه در سالن شهید سلیمانی دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد برگزار شد،در جمع اساتید حوزه و دانشگاه، با بیان اهمیت این پدیده، گفت: هوش مصنوعی یک پدیده است که با سرعت شگفت‌انگیزی در حال رشد و توسعه است و جوامع بشری امروز تمام توجه، انرژی و سرمایه‌گذاری خود را بر آن متمرکز کرده‌اند. تعادل و تمایز قدرت‌های جهانی امروز بر اساس میزان دسترسی و تسلط بر این فناوری تعریف می‌شود.

وی با طرح این پرسش چرا هوش مصنوعی در میان تمام دستاوردهای علمی و فناوری امروز ویژه مورد توجه قرار گرفته است؟ اظهار داشت: اگرچه انسان به اعماق دریاها، آسمان‌ها و کهکشان‌ها نفوذ کرده و اتم را شکافته، اما هوش مصنوعی به عنوان مسئله‌ای متمایز و مرکزی در نظر گرفته می‌شود.

حجت الاسلام ایمانی مقدم با اشاره به منابع دینی، به ویژه در یکی از آیات سوره بقره . ... الْأَفَاقِ وَ فِی الْأَنْفُسِ. ادامه داد: این آیه نشان می‌دهد که سیر معرفت بشر از شناخت آفاق و اطراف و سپس به سوی شناخت خودش _ انسان_ می‌رود؛ این امر نشان می‌دهد که کلید حل مسائل جهانی در خود انسان نهفته است. انسان به عنوان محور عالم خلقت قرار دارد.

دبیر دوره مدرسه زمستانه فقه هوش مصنوعی و حکمرانی دیجیتال افزود: در انقلاب‌های صنعتی اول، دوم و سوم، انسان در محیط پیرامون خود جستجو و کشف می‌کرد. اما در انقلاب صنعتی چهارم، که شامل هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و فناوری‌های پیشرفته است، محور اصلی جستجو، ویژگی‌ها و رفتارهای انسان است.

وی خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی، با تمام تعاریف متعددش _بیش از پنجاه تعریف در متون علمی ذکر شده_، در واقع تلاشی برای شبیه‌سازی انسان، رفتار، کنش و معرفت اوست.

حجت الاسلام ایمانی مقدم ادامه داد: مباحث هوش مصنوعی در دو لایه مطرح می‌شوند؛ لایه مبانی و لایه کارکردها. لایه مبانی شامل مبانی نظری و فکری است که جهت‌دهنده و تعیین‌کننده لایه کارکردها هستند. این لایه، اگرچه کمی فاقد تکنیکالیت، اما نه کمتر از آن، بلکه بیشتر از آن اهمیت دارد.

وی خاطر نشان کرد: لایه مبانی هوش مصنوعی را می‌توان در سه سطح فلسفی، اخلاقی و حقوقی ترسیم کرد. این سه سطح، بر اساس اصول دینی ، می‌توانند نظام مبنایی برای هوش مصنوعی ایجاد کنند. این سه سطح شامل: سطح فلسفی (شناختی، معرفتی، انسان‌شناختی)، سطح اخلاقی و سطح حقوقی هستند.

حجت الاسلام ایمانی مقدم تأکید کرد: این مسائل فلسفی و اخلاقی در غرب نیز مورد بحث قرار گرفته‌اند. اما در فقه، دو نگاه می‌توان به مسائل هوش مصنوعی دید: نگاه ابزاری (در اجتهاد، استنباط و قضاوت) و نگاه موضوعی (در تمام شاخه‌های فقه از عبادات تا عقود، معاملات...) است .

دبیر دوره مدرسه زمستانه فقه هوش مصنوعی و حکمرانی دیجیتال افزود: امروزه مسائلی مانند استیجار هوش مصنوعی، طواف استیجاری، معاملات هوش مصنوعی، و مسائل مربوط به فضای متاورس، هولوگرام و غیره مطرح شده‌ است. این نشان می‌دهد که هوش مصنوعی به اندازه انسان و مسائل انسانی، در فقه قابل بررسی است.

انتهای پیام/

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha