امید، محور رشد متوازن انسان در نظام تربیتی قرآن است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت‌الاسلام والمسلمین حق‌پناه، استاد حوزه علمیه خراسان، امروز در چهارمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «قرآن‌پژوهی با رویکرد نظام تربیتی در قرآن» با محوریت «تحلیل مفهوم امید در نظام تربیتی قرآن و تبیین تعادل میان خوف و رجا» که به همت مدرسه علمیه جعفریه و مؤسسه فقهی شمس‌الشموس(علیه‌السلام) و با همکاری مجموعه‌ای از نهادهای حوزوی برگزار شد، به تبیین جایگاه «امید» به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین تربیتی در قرآن کریم پرداخت.
وی با اشاره به تنوع و گستردگی موضوعات قرآنی، اظهار داشت: بر اساس پژوهش‌های قرآن‌پژوهان معاصر، قرآن کریم نزدیک به سه هزار موضوع محوری را در بر می‌گیرد که در این میان، «امید» از کلیدی‌ترین مفاهیمی است که همه ابعاد زندگی فردی، اجتماعی، دنیوی و اخروی انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
استاد حوزه علمیه خراسان ادامه داد: قرآن همواره انسان را به امیدواری دعوت و از یأس و ناامیدی نهی می‌کند تا رشد انسان، رشدی متوازن و به دور از «رشد کاریکاتوری» باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین حق‌پناه با اشاره به روایتی از حیات حضرت ابراهیم(علیه السلام) به نقل از «سفینة البحار»، نقش امید را به عنوان موتور محرک زندگی انسان مورد تأکید قرار داد و ابراز کرد: سلب امید می‌تواند انسان را از حرکت بازدارد و بازگشت آن، دوباره پویایی و نشاط را به زندگی بازمی‌گرداند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، به تبیین تفاوت «امید حقیقی» با مفاهیمی همچون آرزو و غرور پرداخت و با بیان این که امید (رجاء) زمانی معنا دارد که انسان اسباب و مقدمات کار را فراهم کرده و سپس منتظر نتیجه مطلوب باشد، خاطر نشان کرد: انتظار بدون تلاش، نه امید، بلکه غرور، حماقت یا آرزوی خام است؛ همچنان که از منظر قرآن کریم، امید حالتی فعال و مبتنی بر عمل، نه انتظار منفعلانه از افراد است.

استاد حوزه علمیه خراسان با بررسی واژگان قرآنی مرتبط با امید و ناامیدی، به مفاهیمی چون «رجا» و «عسی» به عنوان واژگان امیدبخش و «یأس»، «قنوط» و «إبلاس» به عنوان مراتب ناامیدی اشاره و تأکید کرد: یأس از رحمت الهی، در منطق قرآن، گناهی بزرگ و از صفات گمراهان و کافران شمرده شده است.

وی یکی از محورهای نظام تربیتی قرآن را «تعادل میان خوف و رجا» دانست و گفت: مؤمن در مسیر سیر الی‌الله، نیازمند دو بال خوف و رجا است و هرگونه افراط یا تفریط در یکی از این دو، مانع رشد متوازن انسان می‌شود.

انتهای پیام ۳۱۳/۴۹