به گزارش گروه ترجمۀ خبرگزاری حوزه، علمای هند در بیانیههایی به مناسبت چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران، با تجلیل از رهبری حضرت امام خمینی(ره)، فداکاریهای شهدا و ایستادگی ملت ایران تأکید کردند که انقلاب اسلامی صرفاً یک دگرگونی سیاسی نبود، بلکه نهضتی فراگیر در عرصههای فکری، اخلاقی و اجتماعی بهشمار میآید که پیام آزادی، عزت و کرامت انسانی را به مظلومان جهان منتقل کرده است.
حجتالاسلام عارف حسین اعظمی روحانی هندی، در بیانیهای به مناسبت چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران، با تجلیل از رهبری امام خمینی(ره)، فداکاریهای شهدا و ایستادگی ملت ایران، تأکید کرد: انقلاب اسلامی صرفاً یک تغییر سیاسی نبود، بلکه حرکتی همهجانبه در عرصههای فکری، اخلاقی و اجتماعی به شمار میآید که پیام آزادی و عزت را به مظلومان جهان رساند.
وی تصریح کرد: انقلاب ۱۱ فوریه ۱۹۷۹م تنها یک دگرگونی سیاسی نبود، بلکه انقلابی فراگیر در حوزههای فکری، اخلاقی، اجتماعی و تمدنی بود که با مقابله با نظامهای طاغوتی و سلطهگر، پیام آزادی و خودباوری را به ملتهای مظلوم جهان منتقل کرد.
این انقلاب بر پایه آموزههای قرآن کریم و سنت پیامبر(ص) و سیره اهلبیت(ع) شکل گرفت و هدف آن برپایی عدالت اجتماعی، پاسداشت کرامت انسانی و تحقق عدالت در جامعه بود.
«نه شرقی، نه غربی»؛ بیداری سیاسی مسلمانان مولانا اعظمی با اشاره به شعار راهبردی «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی» اظهار داشت: امام خمینی(ره) با رهبری این حرکت، نظام سلطه جهانی را به چالش کشید و روحیه غیرت دینی، اعتمادبهنفس و آگاهی سیاسی را در میان مسلمانان زنده کرد.
وی در ادامه افزود: ملت ایران با ایثار و استقامت مثالزدنی، این نهضت را به پیروزی رساند و الگویی از وحدت و پایداری به جهان ارائه داد.
پیشرفتهای علمی و خودکفایی در سایه رهبری او همچنین تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در ۴۷ سال گذشته و در پرتو رهبری حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای، در حوزههای علمی، پزشکی، دفاعی، صنعتی و آموزشی دستاوردهای چشمگیری کسب کرده و با وجود تحریمها، نمونهای از خودکفایی و پیشرفت را به نمایش گذاشته است.
این عالم هندی خاطرنشان کرد: حمایت از ملت فلسطین و دیگر مظلومان جهان نشان میدهد که انقلاب اسلامی نماد دفاع از حق، عدالت و کرامت انسانی در سطح بینالمللی است.
وی در پایان، سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی را به ملت ایران، رهبر معظم انقلاب و همه ملتهای آزادیخواه تبریک گفت و از خداوند متعال دوام این انقلاب و توفیق اتحاد، بیداری و استقامت برای امت اسلامی را مسئلت کرد.
انقلاب اسلامی ایران، نماد تحقق عدل الهی در عرصه اجتماعی و سیاسی
سید عمار حیدر زیدی به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران اظهار داشت: تنها یک یادبود تاریخی نیست، بلکه رویدادی فکری و تمدنی است که رابطه دین، سیاست و جامعه را از نو موضوع بحث قرار داد. در مکتب شیعه، عدل الهی از اصول دین بهشمار میآید، اما برای مدت طولانی عمدتاً یک مسئله اعتقادی و کلامی تلقی میشد و کمتر به بُعد اجتماعی و عملی آن توجه میشد.
انقلاب اسلامی؛ پاسخ عملی به تحقق عدل الهی
انقلاب ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ پاسخی عملی به این پرسش بود که آیا عدل الهی صرفاً یک عقیده نظری است یا امکان تجلی آن در سطوح اجتماعی و سیاسی نیز وجود دارد. قرآن کریم هدف بعثت انبیاء را برپایی عدالت معرفی میکند: «لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» — «تا مردم عدالت را برقرار کنند». این آیه، عدل را تنها به اخلاق فردی محدود نکرده و آن را به عنوان یک نظم اجتماعی و جمعی مطرح کرده است.
امام خمینی(ره) نیز بر همین مبنا، انقلاب اسلامی را پایهریزی کردند و تأکید داشتند که اسلام تنها مجموعهای از عبادات نیست، بلکه یک نظام کامل زندگی است و عدالت جمعی بدون ساختار اجتماعی تحقق نمییابد.
استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی نماد عدل اجتماعی
قبل از انقلاب، ایران تحت سلطه شاه و وابستگی به قدرتهای غربی و نابرابریهای طبقاتی بود. در چنین شرایطی، شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» در واقع اعلام سه وجه عدالت بود:
۱. خودمختاری سیاسی،
۲. بازسازی کرامت انسانی،
۳. حاکمیت قانون الهی.
این تحول، فراتر از تغییر سیاسی صرف بود و تلاش داشت حاکمیت را از خواستهای فردی فراتر برده و تابع اصول الهی کند تا مسیر ظلم مسدود و حاکمیت قانون برقرار شود.
ولایت فقیه؛ ابزار تحقق عدالت در عصر غیبت
در عصر غیبت، امکان حکومت دینی همواره محل پرسش بوده است. نظریه ولایت فقیه در فقه شیعه، پاسخی علمی و عملی به این خلأ ارائه میدهد. بر اساس این نظریه، حکومت مدعی تقدس نیست، بلکه خود را پاسخگو به شریعت و اصول عدل میداند. به این ترتیب، قدرت نه تابع منافع شخصی، بلکه در خدمت مسئولیت دینی قرار میگیرد و عدالت اجتماعی بهعنوان هدف اصلی دنبال میشود.
گسترش مفهوم عدل الهی در سطح جهانی
انقلاب اسلامی تنها محدود به مرزهای ملی نماند، بلکه مفهوم عدالت را به سطح جهانی نیز بسط داد. قرآن وعده داده است: «وَنُرِیدُ أَن نَّمُنَّ عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ» — «ما میخواهیم بر مستضعفان زمین احسان کنیم». حمایت از ملت فلسطین و دیگر ملتهای مظلوم، مواضع مقاومت در برابر نظامهای استکباری و سیاست خارجی مستقل، جلوهای عملی از این اندیشه قرآنی است و انقلاب را به یک مکتب نظری و عملی تبدیل کرده است.
انقلاب اسلامی؛ آغاز یک مسیر مستمر
با این حال، نمیتوان انقلاب را مصداق کامل و مطلق عدالت دانست؛ عدل کامل و بیخطا تنها تحت رهبری معصوم امکانپذیر است. محدودیتها، چالشها و مشکلات عملی در جوامع انسانی همیشه باقی است. بنابراین، انقلاب اسلامی باید به عنوان یک مسیر مستمر دیده شود — فرآیندی در جهت تحقق عدالت، نه نقطه پایانی آن.
سخن پایانی
۲۲ بهمن تنها یک رویداد سیاسی نیست، بلکه نقطه عطف فکری و اجتماعی است که نشان داد دین میتواند در دنیای مدرن نظم جمعی ایجاد کند و عدل الهی را از سطح فلسفه به تاریخساز بودن برساند. پرسش اصلی امروز همچنان این است که آیا جوامع، عدالت را صرفاً یک نصیحت اخلاقی میدانند یا جرات ایجاد آن را در قالب یک نظام اجتماعی دارند؛ انقلاب اسلامی ایران نمونهای برجسته از چنین جراتی در تاریخ معاصر است.
پیروزی انقلاب اسلامی ایران و تأثیر آن بر بیداری فکری شیعیان هند
حجت الاسلام علی عباس حمیدی، پژوهشگر و مبلغ هندی، در نوشتاری اظهار داشت: پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار حکومت اسلامی در ایران، رویدادی بینظیر در تاریخ معاصر بود که ناتوانی قدرتهای طاغوتی در برابر اراده الهی و خواست ملتها را بهروشنی آشکار ساخت.
وی در ادامه افزود: انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹م تنها یک دگرگونی سیاسی نبود، بلکه موجی فراگیر از بیداری فکری، فرهنگی و معنوی در جهان اسلام پدید آورد. این انقلاب نهتنها نظام سلطه استعماری را به چالش کشید، بلکه بهویژه در میان جوامع شیعی، روحیهای تازه از خودباوری، جهتگیری فکری و آگاهی جمعی ایجاد کرد. جامعه شیعه هند که در کشوری چندمذهبی و دموکراتیک زندگی میکند نیز از آثار این تحول تاریخی بینصیب نماند.
تفاوت شرایط، اشتراک در تأثیرپذیری
اگرچه وضعیت اجتماعی، سیاسی و مذهبی شیعیان هند با جامعه ایران تفاوتهای بنیادین داشت، اما انقلاب اسلامی تأثیری عمیق بر افق فکری، فعالیتهای دینی، سازماندهی اجتماعی و درک آنان از مسائل جهانی بر جای گذاشت. این تحول، نگاه جدیدی به نقش دین در زندگی فردی و اجتماعی ایجاد کرد.
بیداری فکری و خودآگاهی دینی
نخستین و مهمترین پیامد انقلاب اسلامی در میان شیعیان هند، بروز بیداری فکری و خودآگاهی دینی بود. پیش از انقلاب، جامعه شیعه عمدتاً با آیینهای عزاداری، مجالس و شعائر مذهبی شناخته میشد. هرچند این شعائر جایگاه والایی داشتند، اما نگاه به دین بهعنوان یک نظام جامع زندگی در سطح اجتماعی کمتر برجسته بود.
انقلاب اسلامی این نگرش را تقویت کرد که اسلام تنها مجموعهای از عبادات نیست، بلکه برنامهای کامل برای تحقق عدالت اجتماعی، استقلال سیاسی و رهایی از سلطه استعماری به شمار میآید. در نتیجه، نسل جوان شیعه در هند دریافت که دین صرفاً میراث گذشته نیست، بلکه راهنمای حال و آینده نیز هست.
تقویت هویت و اعتمادبهنفس جمعی
این بیداری فکری به شکلگیری احساس هویت قویتر و اعتمادبهنفس بیشتر در میان شیعیان هند انجامید. انقلاب اسلامی نشان داد که یک جامعه دینی میتواند با تکیه بر ایمان، وحدت و رهبری الهی، مسیر استقلال و پیشرفت را طی کند. این تجربه تاریخی الهامبخش بسیاری از فعالان فرهنگی و دینی در هند شد تا به تقویت فعالیتهای آموزشی، اجتماعی و فرهنگی بپردازند.
گسترش نگاه جهانی و مسئولیت اجتماعی
از دیگر پیامدهای مهم انقلاب، افزایش آگاهی نسبت به مسائل جهان اسلام و مسئولیت اجتماعی بود. شیعیان هند بیش از گذشته به موضوعاتی همچون عدالت جهانی، حمایت از مظلومان و مقابله با استعمار توجه نشان دادند و نگاهشان از چارچوب محلی فراتر رفت.
بیداری انقلابی در نسل جوان
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، موجی از اعتمادبهنفس و آگاهی انقلابی در میان جوانان شیعه هند شکل گرفت. نقشآفرینی جوانان ایرانی در روند انقلاب، ایثارگریها و حضور فعال آنان در عرصههای مختلف، الهامبخش نسل جوان هند شد. دانشجویان شیعه در مراکز آموزشی به بحث و گفتوگو درباره اندیشه اسلامی، فلسفه شهادت، سیاستهای قدرتهای استعماری و مسائل جهان اسلام پرداختند.
در شهرهای مختلف، حلقههای مطالعاتی، نشستهای فکری و برنامههای پژوهشی درباره تاریخ و معارف اسلامی برگزار شد. در نتیجه، نسل جوان از محدود شدن به شعائر مذهبی فراتر رفت و با نگاهی دینی به مسائل اجتماعی، حمایت از ملتهای مظلوم و تحولات سیاسی جهان پرداخت.
تأثیر بر نهادهای دینی و فعالیتهای علمی
انقلاب اسلامی تأثیر قابلتوجهی بر نهادهای دینی شیعیان هند نیز بر جای گذاشت. در مدارس و مراکز حوزوی، توجه به مباحث فکری نوین، آگاهی سیاسی و بررسی جنبشهای اسلامی جهانی افزایش یافت. آثار علمی و فکری متفکران برجسته ایرانی همچون امام خمینی(ره)، شهید مرتضی مطهری(ره)، شهید بهشتی(ره) و دیگر اندیشمندان انقلاب به زبانهای اردو و هندی ترجمه و منتشر شد.
این آثار نقش مهمی در برجستهسازی ابعاد اجتماعی و سیاسی دین در جامعه شیعه هند ایفا کرد و موجب شد خطیبان و ذاکران نیز در سخنرانیهای خود، علاوه بر موضوعات مذهبی، به مسائل جهان اسلام، مقابله با استعمار و ضرورت وحدت اسلامی بپردازند.
تقویت آگاهی سیاسی و احساس مسئولیت شهروندی
شیعیان هند در چارچوب نظامی دموکراتیک زندگی میکنند که مشارکت سیاسی در آن، هم یک حق و هم یک مسئولیت شهروندی محسوب میشود. انقلاب اسلامی به تقویت آگاهی سیاسی در میان آنان کمک کرد و این پیام را منتقل ساخت که مسلمانان میتوانند برای دفاع از حقوق خود و تحقق عدالت اجتماعی، بهصورت آگاهانه و سازمانیافته تلاش کنند.
گرچه شیعیان هند هرگز در پی تقلید مستقیم از الگوهای خارجی نبودهاند، اما این انقلاب آنان را به مشارکت فعالتر در پیگیری مسائل محلی، رفع عقبماندگی آموزشی، تحقق عدالت اجتماعی و صیانت از آزادیهای دینی ترغیب کرد. در نتیجه، جامعه شیعه هند توانست صدای خود را در عرصههای اجتماعی و مدنی با انسجام و اثرگذاری بیشتری مطرح سازد.
همدلی با مظلومان جهان
انقلاب اسلامی برای همدردی با ملتهای مظلوم، پشتوانهای فکری و ایدئولوژیک فراهم ساخت. از آن پس، مسائل فلسطین، لبنان، یمن و دیگر مناطق درگیر ظلم و بیعدالتی، در مجالس و اجتماعات شیعیان هند جایگاه پررنگتری یافت. این رویکرد نشان داد که شیعیان هند خود را صرفاً یک جامعه مذهبی محلی نمیدانند، بلکه خویش را بخشی مسئول از امت اسلامی تلقی میکنند. چنین نگرشی به تقویت روحیه نوعدوستی، فعالیتهای خیریه و مشارکت در گفتوگوهای مرتبط با مسائل جهانی انجامید.
بازسازی اجتماعی و گسترش فعالیتهای خیریه
تأثیر انقلاب اسلامی در عرصه اجتماعی نیز آشکار شد و گرایش به سازماندهی نوین در جامعه شیعه هند شکل گرفت. در شهرهای مختلف، مراکز آموزشی، کتابخانهها، نهادهای خیریه و مراکز تربیت جوانان تأسیس شد. ارائه بورسیه به دانشجویان نیازمند، برگزاری اردوهای پزشکی و اجرای برنامههای خدمات اجتماعی، نشاندهنده این باور بود که دین تنها به عبادات محدود نیست، بلکه خدمت عملی به جامعه نیز بخش جداییناپذیر آن است. این روند در حقیقت بازتاب پیام انقلاب بود که دین را با مسئولیت اجتماعی پیوند میداد.
تقویت هویت فرهنگی و اعتمادبهنفس
انقلاب اسلامی موجب تقویت اعتمادبهنفس فرهنگی در میان شیعیان هند شد. آنان بیش از پیش هویت مذهبی خود را با عزت و افتخار پذیرفتند و از احساس کمبود یا حاشیهنشینی فاصله گرفتند. در برگزاری مجالس، راهپیماییها و اجتماعات مذهبی، نظم، محتوای فکری و پیامهای اجتماعی اهمیت بیشتری یافت. این تحول، علاوه بر ارتقای جایگاه شعائر دینی، تصویری منسجم و آگاه از جامعه شیعه را در برابر سایر اقشار جامعه هند نمایان ساخت.
چالشها و ضرورت اعتدال
در کنار دستاوردها، برخی چالشها نیز پدید آمد. گاه شور و احساسات انقلابی سبب شد که واقعیتهای اجتماعی و سیاسی محلی کمتر مورد توجه قرار گیرد. در جامعهای متنوع مانند هند، توجه همزمان به هویت دینی، وحدت ملی و چارچوبهای قانونی امری ضروری است. از اینرو، اندیشمندان و رهبران شیعه بر ضرورت بهرهگیری خردمندانه از آموزههای انقلاب، متناسب با شرایط بومی تأکید کردند و یادآور شدند که نباید هیچ الگوی بیرونی بدون تطبیق با واقعیتهای محلی اجرا شود.
سخن پایانی
انقلاب اسلامی افق تازهای از بیداری فکری، آگاهی سیاسی، مسئولیت اجتماعی و پیوند با امت اسلامی را پیش روی شیعیان هند گشود. این تحول آنان را از محدود شدن به آیینها و سنتها فراتر برد و به سوی ایفای نقشی فعال، پویا و مسئولانه در جامعه سوق داد.
با توجه به ساختار فرهنگی و حقوقی خاص هند، این تأثیرات به شکلی منحصربهفرد بروز یافت، اما بیتردید انقلاب اسلامی به گسترش افقهای فکری و بازاندیشی در هویت دینی و اجتماعی شیعیان انجامید. اگر این بیداری با اعتدال، حکمت و تقویت همبستگی ملی ادامه یابد، میتواند پیامدهای مثبت و سازندهای نهتنها برای جامعه شیعه، بلکه برای کل جامعه هند به همراه داشته باشد.
نظر شما