سعادت حقیقی انسان در شهود ذات خداوند است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجت‌الاسلام والمسلمین موسوی بایگی استاد دانشگاه علوم اسلامی رضوی امروز سه‌شنبه پنجم اسفندماه، در دومین نشست از سلسله جلسات قرآنی ویژه ماه مبارک رمضان در دفتر نهاد رهبری دانشگاه فردوسی، در جمع اساتید این دانشگاه، به موضوع «کمال انسان از منظر قرآن» پرداخت.

حجت‌الاسلام والمسلمین موسوی بایگی، با بیان اینکه هیچ موجودی، از جمله انسان، به دنبال نقصان و ضرر برای خود نیست، اظهار داشت: کمال انسان و لذتی که می‌تواند به آن برسد، از مسائل عمیق فلسفی و عرفانی است که در مکاتب مختلف قبل از اسلام مورد بحث بوده است؛ هر دین الهی که مدعی کامل بودن است، باید پاسخ این سؤال را بدهد که کمال انسان چیست و چه چیزی او را به سعادت می‌رساند.

وی ادامه داد: برای شناخت کمال انسان ابتدا باید خود انسان را بشناسیم. انسان پیچیده‌ترین مخلوق خدا است، موجودی که در آفرینش آن خداوند خود به خود آفرین گفت و هیچ مخلوقی چنین مرتبه‌ای ندارد.

شناخت انسان، مسئله‌ای فراگیر و عقلانی

استاد دانشگاه علوم اسلامی رضوی تصریح کرد: شناخت ذات انسان از طریق دین به تنهایی ممکن نیست، چرا که هیچ دینی خود انسان را خلاف اصول و تعالیم خود معرفی نمی‌کند، شناخت انسان باید با عقل و تجربه فردی آغاز شود و سپس با آموزه‌های دینی و حکما تطبیق داده شود.

وی با اشاره به غفلت انسان‌ها از ذات خود افزود: اکثر انسان‌ها از خودِ حقیقی و لذت واقعی‌شان غافلند، آنچه به آن «من» می‌گویند، اغلب توده‌ای از ذرات و جسم است، نه روح مجرد که خداوند در انسان نفخ کرده است، این غفلت باعث می‌شود لذت‌های جسمانی را با لذت روحانی اشتباه بگیرند.

حجت الاسلام والمسلمین موسوی بایگی، خاطرنشان کرد: انسان بدون هیچ علمی و با ضعیف‌ترین توانایی‌ها به دنیا می‌آید، اما همین آغاز ضعیف امکان دست‌یابی به بالاترین مراتب کمال را فراهم می‌کند؛ برخلاف ملائکه که از ابتدا کامل آفریده شده‌اند، انسان می‌تواند از ضعف اولیه به بالاترین درجه کمال برسد.

وی ادامه داد: این تکامل شامل مراحل ادراک حسی، خیالی و سپس ادراک معانی و مفاهیم است. انسان قادر است فراتر از محسوسات طبیعت ادراک کند و مفاهیم کلی را بفهمد، چیزی که حیوانات و سایر موجودات فاقد آن هستند.

استاد دانشگاه علوم اسلامی رضوی خاطرنشان کرد: ویژگی اساسی انسان که او را از حیوانات متمایز می‌کند، سه‌گانه است، نخست ادراک کلی که توانایی شناخت ماورای طبیعت را فراهم می‌کند، دوم عاقبت‌اندیشی و سوم ظرفیت بی‌نهایت برای کمال و لذت. بنابراین هیچ محدودیتی در رسیدن انسان به مراتب بالای سعادت وجود ندارد.

وی به رابطه کمال و لذت انسان با ذات او اشاره کرد و گفت: لذت حقیقی انسان باید با سنخ ذات او مطابقت داشته باشد، لذت‌های جسمانی مانند غذا، زیبایی، موسیقی یا آرامش روانی، مربوط به قوای جسمی است و لذت واقعی روح انسان از سنخ روحانی و الهی است؛ همان‌طور که قرآن می‌فرماید: «یا ایها النفس المطمئنه ارجعی الی ربک» بازگشت نفس مطمئنه به سوی پروردگار، اشاره به کمال حقیقی انسان و پیوند او با خداوند دارد.

حجت الاسلام والمسلمین موسوی بایگی خاطرنشان کرد: هدف نهایی انسان، رسیدن به بالاترین درجه کمال و سعادت است که همان شهود ذات خداوند است؛ این کمال مطلق و نامحدود است و هیچ مرزی برای آن وجود ندارد. لذت واقعی و کامل تنها با اتصال انسان به حقیقت الهی و تجلی ویژگی‌های خداوند در او حاصل می‌شود.

وی تأکید کرد: رسیدن به این کمال مستلزم توجه همزمان به روح و بدن است، قوای جسمانی باید مدیریت و تعدیل شوند تا زمینه مناسب برای رشد روح و تحقق کمال نهایی فراهم شود. غفلت از هر یک، مسیر انسان را دچار اختلال می‌کند.

انتهای پیام/