حجت الاسلام موسی جعفری، از مبلّغین شهرستان آمل، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به سالروز رحلت امّ المؤمنین حضرت خدیجه کبری (س)، به تبیین ابعاد شخصیتی این بانوی بزرگوار اسلام پرداخت و با استناد به منابع معتبر فریقین، تصویری روشن از ایمان، ایثار و جایگاه بیبدیل ایشان در تاریخ اسلام ترسیم کرد.
زندگی، نامور به ایثار و ایمان
کارشناس دینی با اشاره به ابعاد شخصیتی این بانوی مکرم اسلام (س) اظهار داشت: برای شناخت عظمت حضرت خدیجه (س)، باید زندگی پرفروغ ایشان را به دو مقطع زمانی پیش و پس از پیوند مقدس با پیامبر گرامی اسلام (ص) تقسیم کرد. متأسفانه منابع تاریخی، به ویژه در مورد دوران پیش از ازدواج، چندان سخنی به میان نیاوردهاند، اما آنچه از لابهلای گزارشهای اندک و متون معتبر برمیآید، این است که ایشان از نظر شرافت نسب، پاکدامنی، و منش والای انسانی در میان زنان قریش و تمامی زنان عرب، بینظیر و سرآمد بودهاند.
وی در تبیین جایگاه رفیع ایشان در میان زنان جهان، به روایتی از رسول مکرم اسلام (ص) استناد کرد و یادآور گردید: فضیلت حضرت خدیجه (س) چنان است که نام ایشان در زمره برترین زنان بهشت جاودان ثبت شده است. در کتاب شریف «الخصال» شیخ صدوق (ره) و همچنین «بحارالانوار» از ابن عباس روایت شده که روزی پیامبر اکرم (ص) چهار خط بر زمین کشیدند و فرمودند: برترین زنان بهشت چهار تن هستند: مریم دختر عمران، خدیجه دختر خویلد، فاطمه دختر محمد (ص) و آسیه دختر مزاحم همسر فرعون. این حدیث شریف به روشنی گویای آن است که خدیجه کبری (س) در کنار زنان بزرگ تاریخ، به مقامی دست یافته که مورد تأکید و تمجید خاص پروردگار و رسولش قرار گرفته است.
دفاع از پیامبر (ص) در بحرانیترین روزها
حجت الاسلام جعفری با تمرکز بر شخصیت بینظیر امّ المؤمنین (س)، به واکاوی روایتی از کتاب «الإفصاح فی الإمامة» شیخ مفید (ره) پرداخت و ابراز داشت: برای درک عمق ایمان و فداکاری این بانوی بزرگوار، کافی است به واکنش پیامبر رحمت (ص) در برابر برخی طعنها و سخنان نابجا درباره ایشان توجه کنیم.
مبلّغ شهرستان آمل توضیح داد: در صفحه 217 کتاب مذکور از عایشه روایت شده است که هرگاه پیامبر (ص) از خدیجه (س) یاد میکردند، به نیکی از او ستایش مینمودند. روزی به حضرت عرض کردم: چرا اینگونه از او (که زنی کهنسال بود) یاد میکنی، در حالی که خداوند همسری بهتر از او را به تو عوض داده است؟ (اشاره به خود عایشه). پیامبر (ص) در پاسخ فرمودند: «خداوند هرگز همسری بهتر از او را به من عطا نکرده است. او زمانی مرا تصدیق کرد که مردم مرا تکذیب میکردند. آنگاه که مردم مرا از مال خود محروم ساختند، او با تمام داراییاش با من همراهی و مرا یاری کرد و خداوند از ناحیه او به من فرزندانی عطا کرد و از دیگر زنانم فرزندی روزی ام نکرد».
وی در تشریح این کلام نورانی تأکید کرد: این سخن حضرت در شرایطی بیان شد که جامعه عربستان در سختترین دوران جاهلیت به سر میبرد. زمانی که امنیت جانی پیامبر (ص) به خطر افتاده بود، آنچنان که شکمبه بر سر مبارکشان میزدند و ایشان را میآزردند، حضرت خدیجه (س) پناهگاهی امن و آرامشبخشی برای قلب مبارک رسول خدا (ص) بودند. ایشان نخستین زنی بودند که به رسالت نبوی ایمان آوردند و چه بسا همراه با امیرالمؤمنین علی (ع) نخستین نماز جماعت سهنفره تاریخ اسلام را در خانهای تشکیل دادند که جز نور ایمان در آن نبود.
ایثار مالی در سختترین تحریمها
وی ادامه داد: وقتی مشرکان قریش، پیامبر (ص) و بنیهاشم را در شعب ابیطالب محاصره اقتصادی کردند و هرگونه معامله و دادوستد با آنان را تحریم نمودند، حضرت خدیجه (س) بود که تمام ثروت عظیم خود را که زبانزد خاص و عام بود، در طبق اخلاص نهاد و نهاد. این بذل مال، تنها یک کمک مالی ساده نبود، بلکه ستون فقرات جامعه نوپای اسلامی را در برابر فشار طاقتفرسای دشمنان حفظ کرد. در منابع معتبر روایت شده که حفظ اسلام در آن برهه حساس، مرهون دو عنصر حیاتی بود: شمشیر علی بن ابیطالب (ع) که ضربت او در روز خندق از عبادت ثقلین برتر شمرده شد، و اموال خدیجه کبری (س) که پشتوانه اقتصادی مسلمانان در آن ایام دشوار بود.
کرامتی فراتر از ثروت: فاطمه (س) ثمره این پیوند مبارک
حجت الاسلام جعفری با اشاره به بخش دیگری از روایت عایشه، افزود: نکته بسیار مهم دیگری که پیامبر (ص) در توصیف خدیجه (س) بدان اشاره میفرمایند، این است که «خداوند از ناحیه او به من فرزندانی عطا کرد». اگر الف و لام در واژه «الولد» را الف و لام عهد بدانیم، منظور همان فرزند گرانقدری است که برای پیامبر (ص) ماندگار شد و آن کسی نیست جز حضرت فاطمه زهرا (س). این بدان معناست که برکت وجودی حضرت خدیجه (س) تنها به ایمان و ثروتش محدود نمیماند، بلکه سرچشمه جوشان و حیاتبخشی میشود که بقای نسل پیامبر (ص) و تمامی ائمه معصومین (ع) از اوست.
وی در ادامه به تبیین جایگاه رفیع این فرزند گرامی، حضرت زهرا (س) پرداخت و به روایتی از تفسیر فرات کوفی اشاره کرد که امام صادق (ع) در تفسیر سوره قدر فرمودند: «لیلةالقدر فاطمه است و قدر، خداوند است. پس هر که فاطمه را آنگونه که سزاوار است بشناسد، بیتردید شب قدر را درک کرده است...».
مبلّغ شهرستان آمل در تحلیل این روایت گفت: اینجا تعابیر بلندی برای شناخت عظمت دختر خدیجه (س) به کار رفته است. اینکه فاطمه (س) «لیلة الله» خوانده میشود، بدین معناست که ایشان مظهر و مجلای تمام صفات جمال و جلال الهی هستند. همچنان که خداوند در شب قدر، قرآن را نازل فرمود، از وجود نازنین فاطمه زهرا (س) نیز یازده نور پرفروغ به عرصه گیتی پای نهاد که آخرین آنها، منجی عالم بشریت، حضرت حجت بن الحسن (عج) است. این مقام و منزلت، خود بزرگترین نشانه شرافت و علو درجه مادری است که چنین گوهری را به جهان بشریت هدیه کرده است.
ایمان؛ بنمایه اصلی شرافت خدیجه (س)
کارشناس دینی تصریح کرد: نباید چنین پنداشته شود که شرافت حضرت خدیجه (س) صرفاً به سبب مال و ثروت یا حتی فرزندشان بود، بلکه باید به علت و انگیزه این ایثار نگریست. آن علت چیزی جز ایمان خالص و ناب به پروردگار و رسولش نبود. ایشان با درک عمیق و بینایی الهی، در زمانی که همه در خواب غفلت بودند، بیدار بود و با تمام وجود به یاری دین خدا شتافت.
وی خاطرنشان کرد: بیتردید، ایثار و فداکاری حضرت خدیجه (س) یک الگوی جاودان و فرازمانی است. امروز نیز اگر خیّران و تولیدکنندگان متعهدی پیدا شوند که در شرایط سخت اقتصادی، به یاری نظام اسلامی و مردم بشتابند، کارخانهای بنا کنند، اشتغالی ایجاد نمایند و یا گرهای از زندگی نیازمندان بگشایند، بیشک حرکت آنان در امتداد راه نورانی و پربرکت حضرت خدیجه کبری (س) خواهد بود. ایشان به ما آموخت که ایمان واقعی، در سختترین لحظات تاریخ، خود را نشان میدهد و حمایت از دین خدا، نیازمند جان و مال و تمام هستی است.
نظر شما