یکشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ - ۲۰:۴۱
عوامل ریزش و انحراف خواص / شایعه؛ سلاحی که می‌تواند تصمیم‌های بزرگ را تغییر دهد

حوزه/ عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با تأکید بر اینکه تحریف تاریخ و تغییر روایت حوادث صدر اسلام می‌تواند زمینه‌ساز انحراف جامعه شود، گفت: ریزش خواص به‌صورت ناگهانی اتفاق نمی‌افتد، بلکه دنیاطلبی، ترس از دشمن، ضعف دینی و شایعه‌پراکنی از مهم‌ترین عوامل آن است و اگر خواص دچار انحراف شوند، دشمن می‌تواند از ظرفیت آنان برای تغییر مسیر جامعه اسلامی استفاده کند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد یاوری سرتختی در اجتماع شبانه موکب پایگاه بسیج شهدای روحانی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه در ۴۵ متری صدوق(ره) قم، با اشاره به مباحث جلسات گذشته درباره سیره پیامبر اکرم(ص) در مواجهه با دشمن اظهار داشت: پیامبر(ص) اگر صلحی را می‌پذیرفت، این صلح باید در راستای وادار کردن دشمن به تسلیم و تأمین مصالح جامعه اسلامی بود و هرگز صلحی که زمینه سلطه دشمن بر جامعه اسلامی را فراهم کند، مورد پذیرش ایشان نبود.

وی افزود: حتی صلح حدیبیه نیز چنین ماهیتی داشت و هنگامی که دشمن پیمان را نقض کرد، پیامبر اکرم(ص) نیز آن پیمان را ادامه نداد و در نهایت فتح مکه رقم خورد.

* تحریف تاریخ؛ ابزاری برای توجیه مذاکره و سازش

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با انتقاد از برخی برداشت‌های نادرست و تفسیر به رأی از تاریخ اسلام گفت: متأسفانه برخی افراد یا تاریخ را به‌درستی مطالعه نکرده‌اند یا آن را وارونه روایت می‌کنند و گاهی نیز متناسب با منافع و دیدگاه خود، از حوادث تاریخی برداشت‌های خاصی ارائه می‌دهند.

وی با اشاره به برخی قرائت‌های متفاوت از سیره امیرالمؤمنین(ع) در دوره‌های مختلف افزود: نمونه‌هایی وجود دارد که افراد در یک مقطع از سیره امیرالمؤمنین(ع) برای مقابله با جریان نفاق استفاده کرده‌اند، اما در مقطع دیگری همان سیره را به‌گونه‌ای تفسیر کرده‌اند که نتیجه آن حمایت از منافقان بوده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به برخی روایت‌های مطرح‌شده درباره مذاکره امام حسین(ع) با عمر سعد تصریح کرد: در دوره‌ای تلاش شد برای توجیه مذاکره با آمریکا، سیره امام حسین(ع) و پیامبر اکرم(ص) تحریف شود؛ از جمله ادعا شد که امام حسین(ع) در مذاکره با عمر سعد پیشنهاد بازگشت یا رفتن به منطقه‌ای دیگر را مطرح کرده است، در حالی که گزارش‌های تاریخی معتبر چنین مطلبی را تأیید نمی‌کند.

وی ادامه داد: در گزارش عقبة بن سمعان که منابع تاریخی شیعه و اهل سنت آن را نقل کرده‌اند، آمده است که امام حسین(ع) در برابر عمر سعد موضعی قاطع اتخاذ کرد و این عمر سعد بود که برای عبیدالله بن زیاد نوشت امکان مذاکره با امام حسین(ع) وجود ندارد.

* وقتی خواص تغییر می‌کنند، مسیر جامعه تغییر می‌کند

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با بیان اینکه موضوع اصلی سخنان امشب، «ریزش و انحراف خواص» است، گفت: خواصی که هرجا منافعشان اقتضا کند تاریخ را تغییر می‌دهند، می‌توانند به بدنه جامعه اسلامی ضربه بزنند، اقتدار جامعه را بشکنند و زمینه تسلط کفار و دشمنان را فراهم کنند.

وی افزود: رهبر شهید سال‌ها پیش درباره انحراف و ریزش خواص مطالب مهمی مطرح کردند و در این زمینه کتاب «ریزش خواص در حکومت امیرالمؤمنین(ع)» نیز با استفاده از این مباحث تدوین شده است که مطالعه آن برای کسانی که دغدغه پاسداری از انقلاب اسلامی و این نعمت الهی را دارند، مفید خواهد بود.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: باید خواص، ویژگی‌ها و دسته‌بندی آنان را بشناسیم و بدانیم ریزش آنان در صدر اسلام چگونه اتفاق افتاد؛ چراکه بسیاری از تجربه‌های تاریخی امروز نیز قابل استفاده است.

* منافقان صدر اسلام؛ نمونه‌ای از خواصی که دشمن از آنان بهره گرفت

وی با اشاره به استقرار حکومت اسلامی در مدینه اظهار داشت: پس از ورود پیامبر اکرم(ص) به مدینه، جریان نفاق نیز شکل گرفت. منافقان عمدتاً به دنبال منافع خود بودند و پیامبر(ص) به دلیل شرایط خاص جامعه اسلامی، گاهی ناچار بود با آنان مدارا کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری تصریح کرد: پیامبر اکرم(ص) در عین مدارا با منافقان، مردم را نسبت به آنان آگاه می‌کرد و مراقب بود این جریان نتواند به حکومت اسلامی ضربه اساسی وارد کند. این تجربه نشان می‌دهد وقتی خواص دچار ریزش می‌شوند، دشمن آنان را مورد توجه قرار می‌دهد و از ظرفیتشان استفاده می‌کند؛ همان‌گونه که اشعث بن قیس، با وجود جایگاه و برخورداری از نیرو، تحت تأثیر جریان دشمن قرار گرفت و رفتار او در نهایت به تضعیف جبهه امیرالمؤمنین(ع) انجامید.

* وقتی یک خواص، مسیر تاریخ را تغییر می‌دهد

این استاد دانشگاه با اشاره به نقش اشعث بن قیس در تحولات دوران امیرالمؤمنین(ع) گفت: اشعث فرماندهی نیروهای زیادی را بر عهده داشت، اما دشمن از ضعف‌های او استفاده کرد و با نفوذ در او، شرایطی ایجاد شد که مسیر جنگ و در نهایت روند تحولات سیاسی تغییر کند.

وی با بیان اینکه دشمن امروز نیز تلاش می‌کند از همین روش استفاده کند، افزود: تفاوتی نمی‌کند فرد مورد نظر معاون، مشاور، نماینده مجلس، مسئول یا ... باشد؛ دشمن از هر شخصیتی که بتواند بر جامعه اثر بگذارد، بهره‌برداری خواهد کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری همچنین به جریر بن عبدالله اشاره کرد و گفت: جریر ابتدا در کنار امیرالمؤمنین(ع) بود و مأموریت یافت با معاویه گفت‌وگو کند، اما معاویه توانست او را جذب کند و از مسیر اصلی جدا سازد.

* نمونه‌ای از «خواص رنگین‌کمانی»

وی با اشاره به سرگذشت شبث بن ربعی اظهار داشت: شبث ابتدا در کنار امیرالمؤمنین(ع) و در جنگ صفین مقابل معاویه ایستاد، اما بعد به جریان خوارج پیوست و سپس در تحولات بعدی، مواضع متفاوتی اتخاذ کرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: همین فرد در مقطعی از امام حسن مجتبی(ع) می‌خواست با معاویه بجنگد و حتی شرط بیعت خود را جنگ با معاویه قرار داد، اما پس از صلح امام حسن(ع)، به یکی از منتقدان این صلح تبدیل شد و بعدها نیز به امام حسین(ع) نامه نوشت و ایشان را به کوفه دعوت کرد.

وی با اشاره به تفاوت محتوای نامه شبث با نامه برخی دیگر از مردم کوفه گفت: شبث در نامه خود بیشتر به بیان وضعیت ظاهری و شرایط مناسب کوفه پرداخته بود، در حالی که در برخی نامه‌های دیگر، دعوت برای مقابله با حاکم اموی و یاری امام حسین(ع) مطرح شده بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری افزود: سرانجام همین شبث بن ربعی در کربلا در کنار عمر سعد قرار گرفت و در جریان حمله به خیمه‌های امام حسین(ع) نقش داشت. چنین نمونه‌ای نشان می‌دهد یک فرد می‌تواند با تغییر مواضع، در مقاطع مختلف در جبهه‌های متفاوت قرار گیرد و به تعبیر دیگر، «خواص رنگین‌کمانی» باشد.

* ریزش خواص؛ از ترس دشمن تا دنیاطلبی

وی با تأکید بر اینکه ریزش خواص اتفاقی و بدون زمینه نیست، گفت: عوامل مختلفی موجب ریزش خواص می‌شود که یکی از مهم‌ترین آنها ترس از دشمن است. دشمن با ایجاد رعب و وحشت تلاش می‌کند افراد را از همراهی با جبهه حق بازدارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) افزود: در ماجرای کربلا، بسیاری از افرادی که می‌توانستند به یاری امام حسین(ع) بشتابند، به دلیل ترس یا از دست دادن روحیه انقلابی، در میدان حاضر نشدند؛ در مقابل، افرادی مانند حبیب بن مظاهر و مسلم بن عوسجه با وجود همه تهدیدها خود را به امام رساندند.

وی دومین عامل را دنیاطلبی دانست و گفت: امیرالمؤمنین(ع) نیز در مواردی دنیاطلبی را عامل فاصله گرفتن افراد از حق معرفی کردند. وقتی مال، مقام و وابستگی‌های خانوادگی بر انسان غلبه کند، ممکن است فرد حتی در برابر امام و جریان حق نیز بایستد.

* دشمن چگونه با غارت و ایجاد ناامنی، خواص را جدا می‌کرد؟

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به سیاست‌های معاویه اظهار داشت: مطالعه کتاب‌هایی مانند «غارت‌های معاویه» برای شناخت شیوه‌های دشمن ضروری است. معاویه از طریق ایجاد ناامنی، غارت مناطق مختلف، ایجاد ترس و فشار بر مردم، تلاش می‌کرد جامعه اسلامی را از امیرالمؤمنین(ع) جدا کند.

وی افزود: در برخی مناطق، اموال مردم غارت می‌شد، مراکز تأمین آذوقه مورد حمله قرار می‌گرفت و شیعیان و محبان امیرالمؤمنین(ع) تحت فشار قرار می‌گرفتند تا جامعه از نظر روانی و اجتماعی تسلیم شود.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: معاویه تلاش می‌کرد پیرامون امیرالمؤمنین(ع) کسی باقی نماند و با ایجاد رعب و تطمیع، صحابه، بزرگان، شاعران و حتی برخی شخصیت‌های اجتماعی را به سمت خود بکشاند.

* شایعه؛ سلاحی که می‌تواند تصمیم‌های بزرگ را تغییر دهد

وی سومین عامل مهم در ریزش خواص را شایعه دانست و گفت: دشمن از هر حربه‌ای استفاده می‌کند و گاهی یک شایعه می‌تواند شرایط سیاسی و اجتماعی را تغییر دهد.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری با اشاره به ماجرای قیس بن سعد، والی مصر در زمان امیرالمؤمنین(ع)، اظهار داشت: معاویه برای تصرف مصر تلاش زیادی کرد و پس از ناکامی در برخی اقدامات، شایعه‌ای را در کوفه منتشر کرد که قیس بن سعد به معاویه متمایل شده است. این شایعه باعث شد گروهی نزد امیرالمؤمنین(ع) بروند و خواستار برکناری قیس شوند و در نهایت با تغییر او، شرایط برای از دست رفتن مصر فراهم شد.

وی تصریح کرد: در جریان امام حسن مجتبی(ع) نیز شایعات نقش مهمی در تضعیف جبهه ایشان داشت. بنابراین باید نسبت به شایعه و فضاسازی دشمن هوشیار باشیم.

* خواص باید دشمن‌شناسی و بصیرت داشته باشند

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با بیان اینکه دشمن، دنیاطلبی و شایعه از عوامل مهم ریزش خواص هستند، گفت: ممکن است فردی در کنار امام و جریان حق باشد، اما دشمن او را هدف قرار دهد و تلاش کند از مسیر اصلی جدا شود؛ بنابراین بصیرت و دشمن‌شناسی از ضروریات حضور در جبهه حق است.

وی با اشاره به تجربه مذاکرات و توافقات مختلف افزود: رهبر شهید انقلاب بارها نسبت به شیوه برخورد دشمن هشدار داده‌اند و تأکید کرده‌اند که دشمن به دنبال گرفتن امتیازات بیشتر است. اگر از یک امتیاز کوتاه بیاییم، مطالبه بعدی را مطرح می‌کند و این روند می‌تواند تا جایی ادامه یابد که چیزی برای کشور باقی نماند.

* مقاومت، به معنای جنگ‌طلبی نیست

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری تأکید کرد: ما جنگ‌طلب نیستیم، اما باید روحیه مقاومت و قدرت دفاعی خود را حفظ کنیم. اگر روحیه مقاومت از جامعه گرفته شود، دشمن از ترس و ضعف ایجادشده سوءاستفاده خواهد کرد.

وی افزود: اگر مسئولان دچار ترس شوند، مردم باید در میدان حضور داشته باشند و اجازه ندهند دشمن با ایجاد هراس، مسیر کشور را تغییر دهد.

* تجربه کربلا؛ نتیجه غفلت از نقش خواص

استاد حوزه با اشاره به نقش خواص در واقعه عاشورا گفت: اگر کربلا و قیام امام حسین(ع) نبود، جریان‌های انحرافی می‌توانستند حقیقت اسلام را مصادره کنند. شخصیت‌هایی مانند طلحه و زبیر که در گذشته از نیروهای مؤثر اسلام بودند، به دلیل دنیاطلبی و تغییر شرایط، در برابر امیرالمؤمنین(ع) قرار گرفتند.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) خاطرنشان کرد: معاویه با تطمیع و تحریک چنین شخصیت‌هایی، زمینه جنگ جمل را فراهم کرد و نشان داد که دشمن چگونه می‌تواند از ضعف‌های خواص برای ایجاد شکاف در جامعه اسلامی استفاده کند.

* سه عامل اصلی ریزش خواص

وی در جمع‌بندی سخنان خود گفت: ریزش خواص به‌صورت خودبه‌خودی اتفاق نمی‌افتد؛ ضعف دینی، دنیاطلبی، ترس از دشمن، شایعه و نفوذ دشمن از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند خواص را از مسیر حق جدا کنند.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری افزود: باید گروه‌های مختلف خواص، از جمله افراد شکاک، منفعت‌طلب، دنیاطلب و جریان‌های آشوبگر را به‌درستی شناخت و درباره شیوه اثرگذاری آنان بر جامعه آگاهی پیدا کرد.

وی با تأکید بر ضرورت مطالعه تاریخ صدر اسلام گفت: برای شناخت این جریان‌ها و تجربه‌های تاریخی، مطالعه آثار پژوهشی در زمینه ریزش خواص، از جمله کتاب «ریزش خواص در حکومت امیرالمؤمنین(ع)» می‌تواند برای مسئولان، طلاب، دانشجویان و فعالان فرهنگی مفید باشد.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) در پایان ابراز امیدواری کرد: با بصیرت، دشمن‌شناسی، تقویت روحیه مقاومت و شناخت عوامل ریزش خواص، ملت ایران بتواند از انقلاب اسلامی و ارزش‌های آن پاسداری کرده و زمینه نابودی استکبار و پیروزی جبهه حق را فراهم کند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha