به گزارش خبرگزاری حوزه، نخستین نشست از سلسله نشستهای «روایت کتاب» با محوریت کتاب «پناه پدر» نوشته محمدجواد فلاح و با حضور نویسنده اثر برگزار شد. در این نشست، اهمیت رابطه پدر و دختر، آسیبهای ناشی از ضعف یا اختلال این رابطه و مهارتهایی که پدران برای تعامل با دختران در موقعیتهای مختلف به آن نیاز دارند، تشریح شد.
حجتالاسلام رضا شاهمنصوری، در ابتدای این نشست با اشاره به فعالیت حدود دو ساله کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده باقرالعلوم(ع) در زمینه رابطه پدر و دختر گفت: این موضوع در ابتدا حتی برای برخی از افرادی که در حوزه مسائل تربیتی فعالیت داشتند، چندان مسئله به نظر نمیرسید، اما وقتی بهصورت دقیق و تخصصی مورد بررسی قرار گرفت، اهمیت آن بیشتر روشن شد.
وی افزود: رابطه پدر و دختر در فضای تربیتی دختر و موفقیت او در عرصههای مختلف زندگی تأثیر زیادی دارد، اما با وجود این اهمیت، مورد غفلت واقع شده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به ارتباط کارگروه مطالعات خانواده با برخی مراکز و مجموعههای مرتبط با آسیبهای اجتماعی اظهار کرد: در بررسی برخی آسیبهایی که دختران در عرصه اجتماعی با آنها مواجه هستند، یکی از نقاط مشترک این بود که پدر در زندگی دختر حضور نداشت یا تعامل درستی با او نداشت.
وی ادامه داد: در حدود ۷۰ تا ۸۰ جلسه علمی، موضوع رابطه پدر و دختر از زوایای مختلف روانشناختی، جامعهشناختی، قرآن و حدیث، اخلاق، فرهنگ و رسانه بررسی شد و آثار متعددی در این زمینه شکل گرفت که کتاب «پناه پدر» یکی از این آثار است.
«پناه پدر» از کجا آغاز شد؟
محمدجواد فلاح، نویسنده کتاب «پناه پدر»، در این نشست با تشکر از برگزارکنندگان سلسله نشستهای «روایت کتاب» گفت: این جلسات میتواند به معرفی کتاب و آشنایی افرادی که برای مسائل خود به دنبال منابع معتبر هستند، کمک کند.
وی با اشاره به وجود کتابهای مختلف در حوزه مسائل خانوادگی اظهار کرد: گاهی افراد در جامعه با مسائل و پرسشهایی درباره رابطه با همسر، دختر یا پسر خود مواجه هستند، اما نمیدانند پاسخ این پرسشها را از چه منبع معتبری پیدا کنند.
مدیر گروه مطالعات خانواده و تربیت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) افزود: یکی از اهداف این کتاب، پرداختن به مسئلهای است که در جامعه وجود دارد و تلاش برای ارائه مطالبی با پشتوانه پژوهشی درباره آن است.
وی در ادامه درباره شکلگیری کتاب «پناه پدر» گفت: در زندگی امروز، پدر و به معنای عامتر، مرد، به نوعی مورد غفلت واقع شده است. بسیاری از پدیدههایی که در جامعه میبینیم، مانند بیحجابی، روابط ناسالم و اعتیاد، معلول هستند و باید در کنار آنها به علتها نیز توجه کرد.
نقش پدر در خانواده و آسیبهای رابطه پدر و دختر
نویسنده کتاب «پناه پدر» ادامه داد: وقتی به بررسی علتها پرداختیم، دیدیم یکی از مسائلی که در برخی مشکلات و چالشهای دختران امروز نقش دارد، متزلزلشدن نقشها در خانواده و بهویژه جایگاه مرد و پدر است.
وی با اشاره به اهمیت رابطه پدر و دختر گفت: وقتی مسئله را روی میز گذاشتیم و جلو رفتیم، دیدیم خود این موضوع مسئلهای پیچیده است و باید ابعاد مختلف آن بررسی شود.
دکتر فلاح افزود: در این بررسی، رابطه پدر و دختر را صرفاً یک رابطه یکطرفه ندیدیم؛ هم پدر باید بداند چگونه با دخترش تعامل کند و هم دختر باید بداند چگونه با پدر تعامل داشته باشد. با این حال، به دلیل جایگاه و اقتدار پدر در خانواده، در کتاب الزامات و باید و نبایدهای بیشتری متوجه پدران شده است.
وی با اشاره به بررسی حدود ۷۰ تا ۸۰ مسئله در کارگروه مطالعات خانواده گفت: این مسائل در قالب کتابی مهارتی تنظیم شد تا پدران بتوانند در موقعیتهای مختلف، مهارتهای لازم برای تعامل با دختران خود را یاد بگیرند.
عضو هیئت علمی دانشگاه معارف اسلامی یکی از بخشهای کتاب را به آسیبشناسی وضعیت پدران اختصاص داد و گفت: در بررسی وضعیت پدران امروز، با پدران غایب، پدران سلطهگر، پدران مراقب و پدران حمایتگر افراطی مواجه شدیم.
وی درباره پدر غایب توضیح داد: برخی پدران غیبت فیزیکی دارند، برای مثال از همسر جدا شدهاند یا فوت کردهاند و برخی نیز از نظر معنوی غایب هستند؛ یعنی صبح زود از خانه خارج میشوند و شب زمانی برمیگردند که دخترشان خواب است و فرصت تعامل و گفتوگو میان پدر و دختر ایجاد نمیشود.
نویسنده اثر افزود: در مقابل، سلطهگری پدر نیز میتواند آسیبزا باشد؛ پدری که میگوید حرف من همین است و به اعضای خانواده مجال نمیدهد. مراقبت افراطی و حمایت افراطی نیز میتواند مشکلاتی ایجاد کند. همانطور که رها کردن فرزند و غیبت پدر خطرناک است، سلطهگری یا حمایت افراطی نیز میتواند آسیبزا باشد.
دکتر فلاح با اشاره به اصولی که در کتاب برای رابطه پدر و دختر مطرح شده است، گفت: از جمله این اصول میتوان به هدایتگری، حمایت، مهربانی و محبت، صیانت و مراقبت، مسئولیت و پشتیبانی اشاره کرد و برای هر یک از این اصول، مهارتهایی در نظر گرفته شده است.
وی با تأکید بر اهمیت محبت پدر به دختر اظهار کرد: دختر نیاز دارد محبت را هم از جهت دیداری و شنیداری و هم از طریق زبان بدن و نوع نگاه دریافت کند. پدر باید بتواند زیباییها و توانمندیهای دخترش را ببیند و آنها را به او نشان دهد.
نویسنده کتاب «پناه پدر» ادامه داد: خلوتکردن با دختر، درد دلکردن و سنگ صبور او بودن نیز از مهارتهایی است که پدر باید یاد بگیرد. اگر پدر تحمل چالشها و مشکلات دخترش را نداشته باشد و اجازه ندهد دختر با او صحبت کند، ممکن است دختر برای گفتوگو و پناهگرفتن، فرد دیگری را پیدا کند.
وی با اشاره به موضوع «سندروم پدر و دختر» گفت: نوع تعامل پدر میتواند بر نگاه دختر به مردان و روابط آینده او اثر بگذارد و اگر خاطرات و انگارههای نامناسبی از پدر در ذهن دختر شکل بگیرد، ممکن است نگرانی و هراس او نسبت به مردان و حتی نسبت به ازدواج را تحت تأثیر قرار دهد.
«پناهِ پدر» کتابی برای مراحل مختلف زندگی دختر
دکتر فلاح درباره ساختار کتاب گفت: فصل نخست به آسیبشناسی پدران اختصاص دارد و گونههای مختلف پدری در آن بررسی شده است. در فصل بعد، اصول و مهارتهایی که پدر باید در رابطه با دختر خود مورد توجه قرار دهد، مطرح شده و فصل سوم نیز به موقعیتهای مختلف رابطه پدر و دختر پرداخته است.
وی افزود: در دوران کودکی، یکی از چالشها این است که پدر برای دختر وقت بگذارد و با او بازی و گفتوگو کند. در نوجوانی و جوانی نیز موقعیتهای متفاوتی پیش میآید که پدر باید شیوه برخورد با آنها را بداند.
نویسنده اثر با اشاره به موضوع نصیحت گفت: گاهی اصل نصیحت را حذف کردهایم و میگوییم نسل امروز نصیحتپذیر نیست، در حالی که مسئله این است که روش نصیحت را بلد نیستیم. در کتاب، مهارتهای مواجهه با خطای دختران و شیوه نصیحتکردن نیز مورد توجه قرار گرفته است.
وی همچنین به موقعیتهای تعارضزا اشاره کرد و گفت: اگر دختر با یک رابطه عاطفی مواجه شد، اگر در عدالت میان دختر و پسر مسئلهای ایجاد شد یا اگر میان حقوق همسر و دختر تعارضی پیش آمد، پدر باید مهارت مدیریت این موقعیتها را داشته باشد. موضوع تغافل و حد و مرز آن نیز از دیگر مباحثی است که در کتاب به آن پرداخته شده است.
این استاد حوزه و دانشگاه درباره رویکرد کتاب گفت: تلاش کردیم پدران را به شکل روشمند وارد حوزه شناخت و معرفت نسبت به مسئله کنیم و آگاهی آنها را درباره رابطه پدر و دختر افزایش دهیم.
وی افزود: در این مسیر از روایت، شعر و حدیث استفاده شده تا از یک سو جنبه معرفتی پدران تقویت شود و از سوی دیگر، میل به تغییر رفتار در آنها شکل بگیرد و در نهایت به مهارت برسند.
نویسنده کتاب ادامه داد: پدر ابتدا در کتاب میتواند جایگاه خود را پیدا کند و ببیند در کدام یک از الگوهای پدری قرار دارد؛ سپس بر اساس اصول و مهارتهایی که در موقعیتهای مختلف ارائه شده، بداند در هر موقعیت چه کاری باید انجام دهد.
وی گفت: برخی استادانی که در جلسات مرتبط با این موضوع حضور داشتند، پس از آشنایی با مسئله رابطه پدر و دختر، اذعان میکردند که پیش از این به اهمیت این رابطه توجه کافی نداشتهاند. حتی برخی از آنها موضوع پدر و دختر را وارد کلاسهای دانش خانواده، مشاوره و روانشناسی خود کردهاند.
استاد فلاح درباره ویژگیهای کتاب «پناه پدر» گفت: در این کتاب که بهصورت روان در صد و چهارده صفحه تنظیم شده است، تلاش کردیم در کنار مطالب معرفتی، از آیات قرآن، روایات و نمونههایی از موقعیتهای واقعی استفاده کنیم.
وی همچنین از تهیه کتابچههای تکمیلی درباره برخی مسائل خبر داد و گفت: برای مسائلی مانند پوشش دختر، رابطه دختر و پدر، هویت دختر و برخی مسائل دیگر، کتابچههای پالتویی در حال تهیه است تا پدر بتواند در مواجهه با هر مسئله، به شکل مشخصتری از آن استفاده کند.
ضرورت معرفی کتاب «پناهِ پدر» به پدران
در ادامه این نشست، حجتالاسلام شاهمنصوری دبیر جلسه با اشاره به ویژگیهای کتاب «پناه پدر» گفت: یکی از نکات مثبت کتاب این است که برای افرادی که به هر دلیل تمایلی به مراجعه به مشاور ندارند، میتواند نقطه شروعی برای آشنایی با این مسئله باشد.
وی افزود: این کتاب هم حجم مختصری دارد، هم ادبیات آن متفاوت است و هم مهارتمحور است و صرفاً در مباحث نظری متوقف نمیشود.
حجتالاسلام شاهمنصوری از نویسنده درباره راههای دیگری برای معرفی محتوای کتاب پرسید و پیشنهادهایی مانند کتاب صوتی و کلیپ را مطرح کرد.
دکتر فلاح در پاسخ گفت: با توجه به مشغلههای شغلی و مشکلات پدران، ممکن است فرصت مطالعه کتاب برای آنها محدود باشد؛ بنابراین مجموعهها و حتی ادارات و سازمانها میتوانند این موضوعات را در قالب کارگاههای آموزشی و برنامههای ارتقای شغلی برای کارکنان ارائه کنند.
وی افزود: بخشی از این کار در برخی مجموعههای دانشگاهی برای کارکنان انجام شده و بعضی از موضوعات کتاب در قالب برنامههای آموزشی ارائه شده است.
نویسنده «پناه پدر» همچنین استفاده از کتاب صوتی را یکی دیگر از راههای دسترسی پدران به این مطالب دانست و گفت: افرادی هستند که به دلیل زمان حضور در خودرو و رانندگی، فرصت گوشدادن به کتابهای صوتی را دارند و از این طریق با مطالب کتاب آشنا میشوند.
وی در پایان با تأکید بر اهمیت ایجاد احساس نیاز به مطالعه گفت: فرهنگ کتابخوانی باید در خود خانواده نیز شکل بگیرد و رسانهها، رادیو و تلویزیون و برنامههای مختلف میتوانند در این زمینه نقش داشته باشند. در مورد پدران، ایجاد احساس نیاز به این مسائل اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا ممکن است پدری که فرصت مراجعه به مشاور یا مطالعه ندارد، وقتی احساس کند به این موضوع نیاز دارد، دستکم با خواندن کتاب بخواهد بداند چگونه باید با دخترش تعامل کند.
نظر شما