خبرگزاری حوزه | امیرحسین اوسیوند، مستندساز در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه اتفاقات دو ماه گذشته در کشور ظرفیت بسیار مهمی برای تولید آثار مستند ایجاد کرده است، اظهار کرد: اگر بخواهم از نگاه یک مستندساز صحبت کنم، شاید بتوانم بگویم یکی از مهمترین زمانهایی که میشود به سراغ ساخت فیلم و مستند رفت همین دورهای است که در این دو ماه تجربه کردهایم. حضور مردم، واکنشها، اتفاقات اجتماعی و سیاسی و حتی حال و هوای عمومی جامعه، همه و همه سوژههایی هستند که میتوانند الهامبخش تولید مستندهای جدی و اثرگذار باشند.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی جامعه در حال تجربه لحظاتی است که بعدها به بخشی از حافظه تاریخی کشور تبدیل میشود. طبیعی است که ثبت این لحظات برای نسلهای آینده اهمیت زیادی دارد. مستندسازها دقیقا در همین نقطه میتوانند نقش خودشان را ایفا کنند؛ یعنی روایت آنچه که واقعاً در جامعه گذشته است. به همین دلیل معتقدم اکنون زمان بسیار مهمی برای مستندسازی است.
اوسیوند با اشاره به برخی موانع موجود برای فعالیت مستندسازان گفت: البته یک شرط مهم برای شکلگیری چنین آثاری وجود دارد و آن این است که فضا برای فعالیت مستندسازها کمی بازتر شود. شاید مسئولان بهتر از ما بدانند که در برخی مواقع فضای امنیتی یا محدودیتهایی که وجود دارد باعث میشود دست مستندساز برای کار چندان باز نباشد. در حالی که اگر قرار است روایت دقیقی از اتفاقات شکل بگیرد، باید اجازه داده شود مستندسازها به دل قصهها بروند و از نزدیک با سوژهها ارتباط بگیرند. طبیعتاً حمایت هم موضوع بسیار مهمی است. الان یکی از دغدغههای جدی دوستان ما در انجمنهای صنفی و در میان مستندسازان همین مسئله است که بتوانند روایت درستی از این اتفاقات ارائه دهند؛ اتفاقاتی که در دو ماه گذشته در کشور رخ داده و همچنین حمله ناجوانمردانهای که علیه کشور ما صورت گرفت و پیامدهایی که بعد از آن به وجود آمد. اینها همه موضوعاتی هستند که ظرفیت مستندسازی دارند.
این مستندساز ادامه داد: واقعیت این است که در این مدت ماجرا و سوژه کم نداشتیم. در گوشهوکنار کشور، در شهرهای مختلف و در میان اقشار گوناگون مردم اتفاقات و روایتهایی وجود دارد که میتوانند به مستندهای ارزشمند تبدیل شوند. اما اگر ما این روایتها را ثبت نکنیم، احتمال دارد در آینده دیگران روایت متفاوتی از آنها ارائه دهند؛ روایتی که شاید با حقیقت فاصله داشته باشد. بنابراین اهمیت دارد که مستندسازان خودمان بتوانند این وقایع را ثبت و روایت کنند.
اوسیوند با تأکید بر ضرورت همکاری بیشتر با مستندسازان بیان کرد: برای اینکه چنین کاری ممکن شود لازم است همکاری بیشتری با مستندسازها صورت بگیرد. یکی از مشکلاتی که الان وجود دارد مسئله مجوزهاست. برای چنین کارهایی گرفتن مجوز گاهی بسیار سخت میشود و همین مسئله روند تولید را کند میکند. در حالی که بسیاری از مستندسازان آمادهاند وارد میدان شوند و کار را شروع کنند.
وی همچنین به مشکلات معیشتی فعالان این حوزه اشاره کرد و افزود: مسئله دیگر موضوع معیشت مستندسازان است. در چند ماه گذشته شرایط کاری بسیاری از فیلمسازان و مستندسازان تحت تأثیر قرار گرفته است. واقعیت این است که کار چندانی در این مدت نداشتیم و بسیاری از پروژهها متوقف شدهاند. همین موضوع باعث شده وضعیت اقتصادی و معیشتی بسیاری از فعالان این حوزه با دشواری روبهرو شود. من خودم هم بعد از آخرین کاری که انجام دادم، پروژه تازهای نداشتم. در بسیاری از موارد هم وقتی برای گرفتن حمایت یا شروع یک کار اقدام کردیم، عملاً اتفاقی نیفتاد. این وضعیت فقط برای من نیست و بسیاری از دوستان مستندساز با چنین شرایطی روبهرو هستند.
اوسیوند با این حال تأکید کرد که با وجود این مشکلات، انگیزه برای کار همچنان وجود دارد و اظهار کرد: با همه این شرایط، واقعاً بسیاری از مستندسازها آماده کار هستند. خیلیها منتظرند فقط یک مجوز صادر شود یا شرایط کمی فراهم شود تا بتوانند سراغ سوژههایشان بروند و کار را شروع کنند. علاقه و انگیزه برای روایت این اتفاقات در میان بچههای مستندساز بسیار زیاد است. درست است که فضای فعلی ممکن است از نظر برخی مسائل اداری یا امنیتی کار را سختتر کند، اما در عین حال مستندسازان همچنان پای کار هستند. خیلی از مستندها هم در همین مدت ساخته شده یا در حال تولید است. اما با توجه به گستردگی اتفاقاتی که رخ داده، هنوز سوژههای زیادی وجود دارد که میتوان درباره آنها کار کرد.
این مستندساز گفت: در بسیاری از شهرها و استانهای کشور داستانهایی وجود دارد که هر کدام از آنها میتواند موضوع یک مستند مستقل باشد. حتی گاهی یک سوژه آنقدر ظرفیت دارد که چند مستند مختلف از زاویههای گوناگون درباره آن ساخته شود. به همین دلیل امیدوارم شرایطی فراهم شود که این روایتها به شکل گستردهتری ثبت و تولید شوند.
اوسیوند در ادامه در پاسخ به این سؤال که در ساخت چنین مستندهایی باید از چه چیزهایی پرهیز کرد، اظهار کرد: سؤال سختی است، چون تا حد زیادی این موضوع به تشخیص خود مستندساز برمیگردد. هر مستندساز با توجه به نگاه و تجربهاش تصمیم میگیرد که چگونه با سوژه مواجه شود. اما اگر بخواهم یک اصل کلی را مطرح کنم، به نظرم مهمترین مسئله پایبندی به حقیقت است.
وی توضیح داد: اساس کار مستندساز جستوجوی حقیقت است. تقریباً همه مستندسازان با این دغدغه کار میکنند که آنچه واقعاً اتفاق افتاده را پیدا کنند و روایت کنند. بنابراین اگر مستندساز در مسیر جستوجوی حقیقت حرکت کند، بسیاری از انحرافها و اشتباهات بهطور طبیعی کنار گذاشته میشود. در واقع اگر قرار باشد از چیزی پرهیز کنیم، آن چیز فاصله گرفتن از حقیقت است. وقتی مستندساز تلاش کند واقعیت را همانطور که هست روایت کند، دیگر نیازی نیست نگران بسیاری از مسائل دیگر باشد. اصل ماجرا این است که روایت صادقانهای از اتفاقات ارائه شود. در مورد اتفاقات دو ماه گذشته هم همین مسئله صدق میکند. در این مدت حوادث تلخی رخ داده و جنایاتی علیه کشور ما صورت گرفته است. اگر قرار است درباره این اتفاقات مستند ساخته شود، مهمترین نکته این است که روایتها بر اساس حقیقت شکل بگیرند و واقعیت آنچه رخ داده به درستی ثبت شود.
اوسیوند در پایان گفت: به نظر من اگر مستندسازان در تمام این سوژهها با نگاه جستوجوی حقیقت وارد شوند و تلاش کنند واقعیت روزهای کشور را همانگونه که هست ثبت کنند، کار بزرگی انجام دادهاند. همین پایبندی به حقیقت شاید مهمترین اصل در مستندسازی باشد و میتواند باعث شود آثاری ماندگار و قابل اعتماد برای آینده باقی بماند.
انتهای پیام
نظر شما