خانم پورمجیدی مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در کرمان، با تبیین سازوکارهای حضور فعال و مؤثر حوزههای علمیه خواهران در مسائل اجتماعی، فرهنگی و تربیتی، اظهار داشت: حوزههای علمیه خواهران در راستای تحقق رسالت خطیر خود در هدایت و تربیت جامعه، سازوکارهای چندوجهی و نوآورانهای را برای حضور فعال و مؤثر در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و تربیتی طراحی کردهاند. این سازوکارها بر مبانی عمیق معرفتی و الگوهای موفق قرآنی و روایی استوار است و با درک الزامات زمانه، به دنبال توانمندسازی بانوان طلبه برای ایفای نقشی بیبدیل در این میدانها هستند.
وی با اشاره به مبانی نظری و معرفتی این رویکرد افزود: آیه شریفه "لِتَکُونُوا شُهَداءَ عَلَی النّاسِ" از سوره مبارکه بقره، رسالت امت اسلامی را شهادت بر مردم و گواهی بر حقانیت مکتب الهی میداند. از این منظر، حضور بانوان طلبه در عرصههای اجتماعی، تجلی این شهادت در ابعاد گوناگون زندگی فردی و اجتماعی است؛ شهادتی که با معرفت، بصیرت و عمل صالح همراه است.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان ادامه داد: «در همین چارچوب، مفهوم "رحمة مهداة" نیز از جایگاه ویژهای برخوردار است؛ به این معنا که بانوان طلبه با تأسی به سیره اهلبیت(ع)، باید تجلی رحمت الهی در جامعه باشند. این رحمت، صرفاً به معنای عاطفه نیست، بلکه دانایی، هدایت و توانمندسازی دیگران را نیز شامل میشود؛ بهویژه در رفع نیازهای علمی، فرهنگی، تربیتی و عاطفی جامعه بانوان و در مسیر استحکام بنیان خانواده.
وی با تأکید بر ضرورت پاسخگویی به نیازهای نوین جامعه تصریح کرد: جامعه همواره در حال تحول است و مسائل جدیدی در ابعاد فرهنگی، اجتماعی و تربیتی ظهور میکند. حوزه علمیه خواهران، با درک این تحولات، تلاش میکند با مسلح کردن طلاب به دانش روز و بصیرت عمیق، توان پاسخگویی به شبهات و نیازهای نوظهور را در آنان تقویت کند.
پورمجیدی در ادامه به سازوکارهای طراحیشده برای تحقق این اهداف اشاره کرد و گفت: یکی از مهمترین این سازوکارها، شبکهسازی تبلیغی و تربیتی است؛ به این معنا که شبکههای منسجمی از مبلغان و مربیان توانمند در سراسر کشور ایجاد و تقویت شوند تا بتوانند در مساجد، مدارس، دانشگاهها و محیطهای کار، برنامههای فرهنگی و تربیتی هدفمند را اجرا کنند. این شبکهها بستری برای همافزایی، تبادل تجربیات و ارائه خدمات مشاورهای و آموزشی فراهم میآورند.
وی افزود: راهاندازی کلینیکهای مشاوره اسلامی نیز از دیگر سازوکارهای مهم است. این مراکز تخصصی مشاوره خانواده و تربیت با رویکرد اسلامی، با حضور بانوان طلبه متخصص، خدمات مشاورهای در زمینههای ازدواج، فرزندپروری، حل اختلافات خانوادگی و مسائل تربیتی ارائه میدهند و میتوانند پناهگاهی امن برای رفع دغدغههای روانی و اخلاقی جامعه باشند.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان همچنین گفت: از دیگر برنامهها، سازماندهی حلقههای رشد معنوی و معرفتی برای بانوان علاقهمند در سطوح مختلف است؛ حلقههایی که با تمرکز بر خودسازی، بصیرتافزایی و تعمیق باورهای دینی، فضایی برای رشد فردی و اجتماعی و ارتقای معنویت در جامعه ایجاد میکنند.
وی مشارکت در فعالیتهای جهادی و خدمترسانی را از دیگر ابعاد حضور اجتماعی بانوان طلبه دانست و خاطرنشان کرد: تشویق و هدایت بانوان طلبه به حضور فعال در اردوهای جهادی، فعالیتهای امدادی و طرحهای محرومیتزدایی، با هدف خدمترسانی به اقشار آسیبپذیر و ترویج فرهنگ ایثار و مسئولیتپذیری اجتماعی دنبال میشود.
پورمجیدی در ادامه به برخی برنامهها و طرحهای مشخص حوزههای علمیه خواهران اشاره کرد و گفت: طرح "تربیت مربی خانواده" یکی از برنامههای جامع در این عرصه است که با هدف تربیت نسلی از مربیان کارآزموده در زمینه مهارتهای همسرداری، فرزندپروری و مدیریت خانواده و با تأکید بر مبانی اسلامی و رویکردهای روانشناختی نوین اجرا میشود.
وی افزود: همچنین "پاسخگویی به شبهات نوپدید" از دیگر برنامههای مهم است که در قالب ایجاد ساختاری منسجم برای رصد، تحلیل و پاسخگویی علمی و مستدل به شبهات دینی، فرهنگی و اجتماعی، بهویژه در فضای مجازی، دنبال میشود.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان ادامه داد: طرح توانمندسازی بانوان طلبه در عرصه رسانه و فضای مجازی نیز از جمله طرحهای کاربردی حوزه است که در قالب برگزاری دورههای آموزشی تخصصی برای آشنایی طلاب با ابزارها و فنون تولید محتوا، مدیریت شبکههای اجتماعی و سواد رسانهای، زمینه حضور فعال و تأثیرگذار آنان را در این عرصه فراهم میکند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، امنیت روانی و اخلاقی جامعه را از بنیانیترین مؤلفههای اقتدار و سلامت یک جامعه اسلامی دانست و اظهار داشت: حوزه علمیه خواهران، با اتکا به معارف غنی اسلام و تعالیم اهلبیت(ع)، نقشی محوری و بیبدیل در تأمین این امنیت ایفا میکند.
پورمجیدی افزود: در دنیای پرهیاهو و سرشار از اضطراب امروز، حوزه علمیه خواهران با ارائه تعالیم آرامشبخش اسلام، فضایی امن و پناهگاهی مطمئن برای جامعه، بهویژه بانوان و خانوادهها فراهم میآورد. طلاب متخصص با مشاوره و راهنماییهای دلسوزانه، در رفع دغدغهها و تنشهای روانی افراد نقشآفرینی میکنند.
وی با اشاره به نقش حوزه در ترویج سلامت روان اسلامی گفت: حوزه با ترویج مفاهیمی چون توکل، رضا به قضا، شکر، صبر و امید، بنیانهای سلامت روان را در جامعه تقویت میکند. این تعالیم که ریشه در آیات الهی و روایات معصومین(ع) دارد، از جمله در آیه شریفه "أُولٰئِکَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَ هُمْ مُهْتَدُونَ"، به افراد کمک میکند تا با توکل بر خداوند و اتکا به قدرت درونی، بر مشکلات غلبه کنند.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان با بیان اینکه بسیاری از آسیبهای روانی و اخلاقی ریشه در ناامیدی و یأس دارد، تصریح کرد: حوزه با تبیین وعدههای الهی، بیان سیره اولیاءالله و نشان دادن مسیر کمال و سعادت، روحیه امید و نشاط را در میان جوانان و نوجوانان زنده میکند و آنان را به آیندهای روشن امیدوار میسازد.
وی تقویت بنیان خانواده و تربیت نسل سالم را از دیگر کارکردهای مهم حوزه دانست و گفت: خانواده، نخستین و مهمترین سنگر تأمین امنیت روانی و اخلاقی جامعه است و حوزه با آموزش مهارتهای همسرداری، فرزندپروری و مدیریت روابط خانوادگی، به استحکام این کانون کمک کرده و زمینه تربیت نسلی سالم، بااخلاق و باانگیزه را فراهم میسازد.
پورمجیدی ادامه داد: حوزه همچنین با روشنگری درباره آسیبهای فرهنگی، اجتماعی و رسانهای و معرفی الگوهای صحیح رفتاری، در برابر رواج ناهنجاریها و انحرافات اخلاقی و روانی که بنیان جامعه را سست میکنند، ایستادگی میکند.
وی در بخش دیگری از این گفتوگو، به موانع حضور مؤثر خواهران طلبه در سطوح اجتماعی اشاره کرد و گفت: با وجود ظرفیتهای فراوان، حضور بانوان طلبه در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و تربیتی با موانعی روبهروست که شناسایی و رفع آنها نیازمند تدبیر و راهبرد کلان است.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان افزود: یکی از این موانع، عدم شناخت کافی جامعه از ظرفیتهای حوزه خواهران است؛ بهگونهای که گاهی نگاهی محدود به نقش بانوان طلبه وجود دارد و توانمندیهای علمی، فرهنگی و مدیریتی آنان کمتر دیده میشود.
وی ادامه داد: وجود برخی کلیشههای نادرست و نگاههای سنتی که نقش زن را صرفاً به حوزه خانواده محدود میکند و از ظرفیتهای اجتماعی او غافل است، از دیگر موانع پیشرو به شمار میرود.
پورمجیدی، کمبود فرصتهای ساختاری و سازمانی برای بهکارگیری توانمندیهای بانوان طلبه در برخی نهادها و سازمانها، ضعف برخی مهارتهای ارتباطی و اجرایی در میان شماری از طلاب، محدودیتهای مالی و پشتیبانی، و نیز مواجهه با نگاههای تقابلی و شبههافکنیها را از دیگر موانع موجود عنوان کرد.
وی در تشریح راهبرد حوزه برای رفع این موانع اظهار داشت: ایجاد مراکز مهارتافزایی و توانمندسازی، از جمله اقدامات ضروری در این زمینه است. باید واحدهای تخصصی در حوزههای علمیه خواهران راهاندازی شود تا آموزش مهارتهای کاربردی نظیر مدیریت فرهنگی، برنامهریزی اجتماعی، ارتباطات رسانهای، مشاوره و فنون مذاکره و اقناع را بر عهده بگیرند.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان گفت: تقویت هویت حرفهای و تبلیغی طلاب از طریق برنامهریزی دورههای تکمیلی و تخصصی در رشتههای مورد نیاز جامعه، همچون مشاوره خانواده، حقوق زن، علوم تربیتی و مطالعات فرهنگی، نیز باید با جدیت دنبال شود.
وی افزود: همچنین لازم است پلتفرمهای حضور سالم و مؤثر برای فعالیت طلاب فراهم شود و سازمانها، مؤسسات و تشکلهای فرهنگی و اجتماعی مورد حمایت قرار گیرند تا بانوان طلبه بتوانند در قالب آنها فعالیتهای منسجم و اثربخشی داشته باشند.
پورمجیدی بر ضرورت برقراری ارتباط مؤثر با نهادها و سازمانها نیز تأکید کرد و گفت: رایزنی و همکاری با دستگاههای دولتی و غیردولتی، برای فراهم آوردن فرصتهای شغلی و اجتماعی برای بانوان طلبه و نیز ترویج نگاه صحیح نسبت به نقش آنان، از الزامات این مسیر است.
وی تولید محتوای روشنگرانه را از دیگر راهبردها دانست و اظهار داشت: تولید مقاله، کتاب و محتوای رسانهای برای معرفی ظرفیتها و دستاوردهای بانوان طلبه، میتواند نقش مهمی در ارتقای نگاه جامعه نسبت به جایگاه آنان ایفا کند.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان در ادامه خاطرنشان کرد: آموزش مدیریت بحران و پاسخگویی به شبهات نیز ضروری است تا طلاب بتوانند در مواجهه با انتقادات، فشارها و شبههافکنیها، با منطق و استدلال، پاسخگو و اثرگذار باشند.
وی در بخش پایانی این گفتوگو، با اشاره به اولویت فوری اجرایی برگرفته از فرمایشات اخیر رهبر معظم انقلاب، تصریح کرد: اگر بخواهیم یک اولویت فوری را از فرمایشات اخیر رهبر معظم انقلاب استخراج و در برنامههای حوزه علمیه خواهران اجرایی کنیم، آن اولویت، توانمندسازی بانوان طلبه در میدان عمل اجتماعی با تمرکز بر مهارتهای کاربردی و ایجاد نهادهای پاسخگو است.
پورمجیدی در بیان چرایی این اولویت گفت: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند حضور فعال، هوشمندانه و مؤثر بانوان طلبه در عرصههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و تربیتی است. تهاجم فرهنگی، آسیبهای اجتماعی و خلأهای تربیتی، همگی ضرورت این حضور را دوچندان میکند.
وی افزود: از سوی دیگر، بخش قابل توجهی از ظرفیت علمی و معنوی طلاب هنوز در عرصه عمل اجتماعی به کار گرفته نشده و آموزشهای نظری باید به مهارتهای عملی و میدانی پیوند بخورد. افزون بر این، رهبر معظم انقلاب نیز همواره بر لزوم خروج حوزه از انزوا و حضور فعال در متن جامعه و نیز بر اهمیت نقشآفرینی بانوان تأکید داشتهاند.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان در تشریح نحوه اجرای این اولویت گفت: راهاندازی مدرسه، مؤسسه یا کانون مهارتی حضور اجتماعی بانوان طلبه، یکی از گامهای عملی در این زمینه است. در این مراکز باید دورههای آموزشی فشرده و کاربردی در زمینههایی مانند مدیریت فرهنگی، برنامهریزی اجتماعی، مهارتهای ارتباطی و رسانهای، مشاوره خانواده و تربیت، حقوق و مسائل زنان، سواد رسانه و فضای مجازی، کارآفرینی اجتماعی و فنون رهبری و مدیریت تشکلها طراحی و اجرا شود.
وی ادامه داد: در این مسیر باید از اساتید مجرب حوزوی، دانشگاهی و فعالان عرصه اجتماعی که تجربه عملیاتی موفق دارند استفاده شود و اولویت نیز با طلاب علاقهمند و مستعدی باشد که انگیزه بالایی برای فعالیت اجتماعی دارند. خروجی این طرح باید تربیت نسلی از بانوان طلبه مجهز به مهارتهای لازم برای ایفای نقشهای مؤثر در جامعه باشد.
پورمجیدی همچنین تأسیس و حمایت از کلینیکهای تربیت و مشاوره اسلامی در پایگاههای بسیج محلات را از دیگر برنامههای مهم برشمرد و گفت: هدف از این اقدام، ایجاد پایگاههای عملیاتی و خدمترسان در مناطق مختلف شهری و روستایی است تا بانوان طلبه بتوانند بهصورت مستقیم به ارائه خدمات مشاورهای، آموزشی و تربیتی به خانوادهها و جوانان بپردازند.
وی درباره فعالیتهای این کلینیکها افزود: ارائه مشاوره فردی و خانوادگی، برگزاری کارگاههای آموزشی در موضوعاتی همچون فرزندپروری، ازدواج و مهارتهای زندگی، پاسخگویی به مسائل شرعی و اعتقادی، و ایجاد حلقههای معرفتی و تربیتی از جمله فعالیتهای پیشبینیشده برای این مراکز است.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان اظهار داشت: برای موفقیت این طرح، تأمین زیرساختهای لازم، پشتیبانی مالی و معنوی، و ایجاد شبکه ارتباطی میان این کلینیکها برای تبادل تجربه و همافزایی ضروری است. همچنین باید تعامل سازندهای با نهادهای محلی از جمله مساجد، پایگاههای بسیج و مراکز فرهنگی برقرار شود تا دامنه فعالیت و میزان اثربخشی این مجموعهها افزایش یابد.
وی در پایان تأکید کرد: این دو برنامه با تمرکز بر پیوند دانش و عمل، نظریه و عرصه، و حوزه و جامعه، میتوانند گامی مؤثر در تحقق منویات رهبری و ارتقای جایگاه بانوان طلبه در ساختن جامعهای اسلامی، سالم و پویا باشند.
نظر شما