حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری، مدیر مؤسسه علمیفرهنگی جبلالصبر در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد با گرامیداشت یاد و مقام امام محمدباقر(علیهالسلام)، اظهار داشت: اگر بخواهیم خط سیاسی اسلام را در یک چارچوب روشن و منسجم ترسیم کنیم، باید بگوییم این خط بر دو رکن اساسی و جدانشدنی «مبارزه قاطع و بیامان با طاغوت و ایستادگی در برابر استکبار»، و «دعوت پیوسته آحاد جامعه به ولایت و امامت الهی» بنا شده است.
وی تصریح کرد: یکی از خطاهای جدی در فهم دین آن است که ایمان به خدا را جدا از کفر به طاغوت تعریف کنیم؛ در حالی که طبق معارف قرآن و روایات، ایمان حقیقی بدون برائت از طاغوت محقق نمیشود. اسلامِ عینی و اجتماعی، زمانی تحقق پیدا میکند که هم جبهه باطل را نفی کنیم و هم نسبت به جبهه حق، تولی و پذیرش داشته باشیم.
مدیر مؤسسه علمیفرهنگی جبلالصبر با اشاره به جایگاه جهاد در منظومه فکری اسلام افزود: جهاد و مبارزه با دشمن، یک تکلیف تشریفاتی یا مقطعی نیست، بلکه وظیفهای است که طبق نصوص روایی، ترک آن میتواند انسان را در لحظه مرگ، از حقیقت ایمان دور سازد. مؤمنی که روحیه جهادی و دغدغه مبارزه با ظلم در قلب او زنده نباشد، در واقع به کمال لازم در جبهه حق نرسیده است.
وی ادامه داد: ما باید این باور را در خود تقویت کنیم که قدرتنمایی دشمن، یک قدرت حقیقی و پایدار نیست؛ بلکه پشت این ظاهر پر سر و صدا، ضعف و فروپاشی نهفته است. از منظر قرآن و اهلبیت(علیهمالسلام)، مؤمن موظف است در هر سطحی که میتواند، در برابر ظلم موضع بگیرد و از زاویه فکر، فرهنگ، سیاست و حتی سبک زندگی، در خط تقابل با جبهه باطل قرار گیرد.
حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری در تبیین فضای سیاسی دوران امام باقر(علیهالسلام) گفت: دوران امامت امام باقر(علیهالسلام) از سال ۹۴ تا ۱۱۴ هجری قمری، یکی از سختترین و پیچیدهترین ادوار تاریخ اسلام است؛ دورهای سرشار از رعب، وحشت و خفقان. حاکمان اموی، بهویژه عبدالملک و هشام بن عبدالملک، با ظاهرسازی و تظاهر به دینداری، در عمل، قرآن و سنت را کنار گذاشته و با ترویج ظلم و سرکوب، در پی حذف جریان اصیل اسلامی بودند. در چنین شرایطی، امام باقر(علیهالسلام) به عنوان حجت الهی، مسئولیت هدایت جامعه را بر عهده داشتند، در حالی که دستگاه جور برای تثبیت حکومت خود، از هیچ ستمی فروگذار نمیکرد.
راهبردهای مبارزاتی امام باقر(علیهالسلام) در مواجهه با نظامهای طاغوتی
مدیر مؤسسه علمیفرهنگی جبلالصبر در بخش دیگری از سخنان خود، به تشریح راهبردهای امام باقر(علیهالسلام) در عرصه مقابله با سلطه جور پرداخت و بیان کرد: نخستین راهبرد امام باقر(علیهالسلام) در مواجهه با نظامهای طاغوتی، عدم انفعال و پرهیز از بیطرفی بود. ایشان نه تنها خود در برابر حاکمان جور سکوت نکردند، بلکه مؤمنان را نیز به موضعگیری در برابر ظلم و طغیان دعوت میکردند.
وی با اشاره به یک روایت از امام محمدباقر(علیهالسلام) افزود: در روایات نقل شده از آن حضرت آمده است که هر کس برای مواجهه با سلطان ظالم قدم بردارد، در حالی که هم از عاقبت کار خود بیمناک باشد و هم نیت او نصیحت و اصلاح باشد، مشمول اجر الهی خواهد بود. این روایت نشان میدهد که حتی ترس طبیعی انسان در برابر قدرتهای ظاهری، اگر با نیت نصیحت و امر به معروف همراه شود، نه تنها مذموم نیست، بلکه میتواند در مسیر قرب الهی قرار گیرد.
حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری با اشاره به تجربیات معاصر نیز اظهار داشت: اگر سیره برخی بزرگان مانند شهید سید محمدباقر صدر را مرور کنیم، میبینیم که ایشان چگونه مردم را در سختترین شرایط به مقاومت و ایستادگی دعوت میکردند. این همان خط ممتد جهاد است که از عصر ائمه(علیهالسلام) آغاز شده و تا امروز ادامه دارد؛ خطی که در آن، اعتماد قلبی به قدرت لایزال الهی، جای هرگونه مرعوب شدن در برابر دشمن را میگیرد.
وی با استناد به روایات کتاب شریف «کافی» ادامه داد: راهبرد دوم امام باقر(علیهالسلام)، مشروعیتزدایی از ساختارهای حاکمیت جور بود. تأکید آن حضرت بر این حقیقت که مرگ بدون شناخت و پذیرش امام حق، مرگ جاهلی است، در واقع یک اعلامیه بزرگ سیاسی است؛ بدین معنا که هر نظامی که بر محور امامت حقه و ولایت الهی استوار نباشد، در منطق اسلام از مشروعیت حقیقی بیبهره است.
وی در تبیین یکی از مصادیق تاریخی این راهبرد گفت: واقعه احضار امام باق(علیهالسلام) به شام توسط هشام بن عبدالملک، نمونه روشنی از تقابل عزتمندانه با طاغوت است. دستگاه بنیامیه طراحی کرده بود که با تحقیر ظاهری امام(علیهالسلام)، جایگاه ایشان را در نگاه افکار عمومی تضعیف کند؛ اما آنچه رخ داد، کاملاً برعکس بود. امام باقر(علیهالسلام) در همان فضای محدودیت و حتی در مقام یک زندانی، با آرامش، استدلال و روشنگری، خط سیاسی اسلام را برای مردم تبیین کردند و هیبت پوشالی حکومت اموی را شکستند تا جایی که خود هشام ناچار شد دستور آزادی ایشان را صادر کند.
حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری خاطرنشان کرد: امت اسلامی در هیچ سطحی، چه در حوزه قانونگذاری، چه در عرصه اجرا و چه در میدان فرهنگ و رسانه، مجاز به مرعوب شدن در برابر استکبار و طاغوت نیست. سیره امام باقر(علیهالسلام) به ما میآموزد که سکوت در برابر ظلم، با روح ایمان سازگار نیست.
وی در پایان خاطرنشان کرد: جذب مردم به سمت حق، تنها از مسیر پافشاری بر ولایت و تقابل صریح با جبهه باطل و استکبار میسر است. هرگونه دلبستگی، اتکا یا اعتماد به دشمن، در هر سطحی که باشد، با منطق خط سیاسی اسلام ناسازگار است. اگر میخواهیم در امتداد راه امام باقر(علیهالسلام) حرکت کنیم، باید هم از طاغوت برائت بجوییم و هم پیوند خود را با ولایت الهی محکمتر سازیم؛ این همان جمع میان تولی و تبری است که شالوده گفتمان سیاسی اسلام را تشکیل میدهد.
نظر شما