به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین محمد عالمزاده نوری معاون تهذیب حوزههای علمیه، شب گذشته در صدونودوهشتمین تجمع شبانه موکب پایگاه بسیج شهدای روحانی مرکز مدیریت حوزههای علمیه در ۴۵ متری صدوق(ره) قم، با اشاره به اهمیت موضوع نفاق در جامعه اسلامی اظهار کرد: موضوع نفاق و جریان منافقان در جامعه اسلامی، یکی از مهمترین مسائل اجتماعی امت ایمانی است که هم در آیات قرآن کریم و هم در روایات اهلبیت(ع) بر آن تأکید شده است.
وی با اشاره به هشدار قرآن کریم درباره منافقان از همان سالهای ابتدایی بعثت پیامبر اکرم(ص) افزود: نکته قابل تأمل این است که در اوایل بعثت، زمانی که پیامبر اکرم(ص) در مکه تحت فشار بود، حاکمیت در اختیار ایشان نبود، جبهه کفر تمام قوای خود را علیه پیامبر(ص) به کار گرفته بود و یاران اندک آن حضرت نیز تحت شکنجه و آزار مشرکان قرار داشتند، خداوند در آیات مکی، خطر منافقان را به پیامبر اکرم(ص) گوشزد میکند.
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری ادامه داد: از آغاز بعثت پیامبر(ص)، زمانی که هنوز نهضت ایشان به قدرت نرسیده، مناصب سیاسی و امکانات در اختیار آن حضرت قرار نگرفته و خود پیامبر(ص) و یارانش تحت آزار و شکنجه کفار بودند، خداوند درباره منافقان هشدار میدهد. این موضوع، پیچیدگی جریان نفاق را نشان میدهد.
وی با اشاره به تحلیل علامه طباطبایی درباره منافقان دوران مکه گفت: علامه طباطبایی در ذیل این آیات میفرمایند کسانی که در مکه اطراف پیامبر(ص) جمع میشدند و بهصورت منافقانه ادعای ایمان میکردند، انسانهای پیچیدهای بودند که میدانستند کار پیامبر(ص) به نتیجه خواهد رسید؛ برخی از طریق اخبار موجود در کتابهای عالمان یهود و برخی نیز از راههای دیگر به این نتیجه رسیده بودند که اگر پیامبر(ص) با همین روش پیش برود، سرانجام موفق خواهد شد.
وی افزود: این افراد با خود میاندیشیدند که اگر کار پیامبر(ص) گرفت، میتوانند به سابقه همراهی خود با ایشان افتخار کنند، از مزایای آن بهرهمند شوند و حتی این سابقه آشنایی و همراهی را بهانهای برای دریافت قدرت قرار دهند.
معاون تهذیب حوزههای علمیه در ادامه به دو دسته منافقان در مکه و مدینه اشاره کرد و گفت: در مدینه گروه دیگری از منافقان وجود داشتند. در آنجا پیامبر(ص) حکومت تشکیل داده، قدرت و مناصب سیاسی در اختیار ایشان قرار گرفته و جایگاه و محبوبیت اجتماعی پیدا کرده بود. برخی از افرادی که پیش از آن برای خود جایگاه و اعتباری داشتند، با آمدن پیامبر(ص) جایگاه خود را از دست داده و از درون ناراحت بودند، اما به دلیل شرایط موجود مجبور بودند ادعای ایمان کنند. بنابراین، اگر گروهی در مکه از روی طمع ادعای ایمان میکردند، گروهی از منافقان در مدینه از روی ترس چنین ادعایی داشتند.
قرآن کریم سه گروه متقین، کافران و منافقان را معرفی میکند
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری با اشاره به فراوانی آیات قرآن کریم درباره نفاق اظهار کرد: آیات مرتبط با نفاق در قرآن کریم بسیار زیاد است و از همان ابتدای سوره بقره، خداوند درباره منافقان سخن گفته و در سورههای مختلف نیز فرازهای متعددی درباره ویژگیهای آنان آمده است؛ حتی سورهای با عنوان «منافقون» در قرآن کریم وجود دارد.
وی ادامه داد: در ابتدای سوره بقره، خداوند سه گروه را توصیف میکند:
گروه نخست، متقین هستند؛ کسانی که به غیب ایمان دارند، نماز را برپا میدارند، از آنچه خداوند به آنان روزی کرده انفاق میکنند، به آنچه بر پیامبر(ص) و پیامبران پیشین نازل شده ایمان دارند و به آخرت یقین دارند.
گروه دوم، کافران هستند که خداوند درباره آنان میفرماید اگر آنان را انذار کنید یا نکنید، ایمان نمیآورند؛ زیرا بر دلها و گوشهای آنان مهر زده شده و بر چشمهایشان پردهای است و عذاب بزرگی در انتظار آنان است.
از آیات بعد، قرآن کریم درباره گروه سوم، یعنی منافقان، سخن میگوید. خداوند درباره آنان میفرماید: «وَمِنَ النَّاسِ مَن یَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْیَوْمِ الْآخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِینَ»؛ یعنی گروهی از مردم ادعا میکنند به خدا و روز قیامت ایمان دارند، در حالی که در واقع مؤمن نیستند.
وی تصریح کرد: منافق کسی است که ادعای ایمان دارد، اما در حقیقت ایمان ندارد. چنین فردی ممکن است ادعای مؤمن بودن، حزباللهی بودن و انقلابی بودن داشته باشد، اما حقیقت درونی او با این ادعاها مطابقت ندارد.
منافقان خود را مصلح معرفی میکنند
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری با اشاره به ادامه آیات سوره بقره اظهار کرد: خداوند درباره این افراد میفرماید: «یُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِینَ آمَنُوا»؛ آنان میخواهند خدا و مؤمنان را فریب دهند، در حالی که خداوند فریب نمیخورد و در حقیقت خودشان را فریب میدهند.
وی ادامه داد: منافق ممکن است ظاهری کاملاً شبیه اهل ایمان داشته باشد، از خدا، پیامبر(ص)، معاد و قیامت سخن بگوید و در ظاهر خود را در صف مؤمنان نشان دهد، اما در باطن مؤمن نباشد. خداوند درباره چنین افرادی میفرماید: «فِی قُلُوبِهِم مَرَضٌ»؛ در دلهای آنان بیماری است و اگر با همین روش ادامه دهند، خداوند بیماری دل آنان را بیشتر میکند و آنان روزبهروز بیشتر در باتلاق نفاق فرو میروند.
وی با اشاره به آیه «وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِی الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ» گفت: وقتی به منافقان گفته میشود در زمین فساد نکنید، پاسخ میدهند ما اصلاحگر هستیم. اما خداوند در پاسخ میفرماید: «أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَٰکِن لَّا یَشْعُرُونَ»؛ آنان در حقیقت مفسد هستند، اما خودشان متوجه نیستند.
وی افزود: بنابراین، منافقان نهتنها خود را مفسد نمیدانند، بلکه خود را اصلاحگر و خیرخواه معرفی میکنند، در حالی که در جامعه اسلامی اختلال ایجاد کرده، اهداف و مقاصد امت اسلامی را به عقب میاندازند و روند امور را با مشکل مواجه میکنند.
منافقان توده مؤمنان را سفیه میدانند
معاون تهذیب حوزههای علمیه با اشاره به آیه «وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ آمِنُوا کَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ کَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ» اظهار کرد: به آنان گفته میشود مانند مردم ایمان بیاورید، اما آنان پاسخ میدهند آیا مانند این مردم نادان ایمان بیاوریم؟
وی ادامه داد: این تعبیر نشان میدهد که منافق، خود را روشنفکر، اهل علم، کارشناس و صاحبنظر میداند و توده مؤمنانی را که به خدا، وعدههای الهی، سنتهای الهی و امداد خداوند ایمان دارند، نادان تلقی میکند. در حالی که خداوند میفرماید: «أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ»؛ نادان واقعی خود آنان هستند. این توده اهل ایمان که دل در گرو خدا دارند و به سنتها و امدادهای الهی باور دارند، عاقل هستند، نه کسانی که ادعای عقلانیت، تدبیر و دانایی دارند و توده مردم را سفیه میشمارند.
ادعای انقلابیگری و عمل در جهت منافع دشمنان
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری با اشاره به ادامه آیات سوره بقره گفت: وقتی منافقان با مؤمنان مواجه میشوند، ادعای ایمان میکنند؛ از خدا، اهلبیت(ع)، روضه امام حسین(ع)، خط رهبری و تبعیت از ولایت سخن میگویند و ادعاهای آنان در این زمینه بسیار پررنگ است.
وی افزود: اما هنگامی که با شیاطین و کسانی که خود را به آنان منسوب میکنند خلوت میکنند، میگویند: «إِنَّا مَعَکُمْ»؛ ما با شما هستیم. بنابراین، یک چهره در برابر جامعه ایمانی دارند و در خلوت، وعده همراهی با جریانهای مقابل جامعه ایمانی میدهند.
معاون تهذیب حوزههای علمیه تصریح کرد: این افراد به ظاهر ادعای ایمان، خط رهبری، تبعیت از ولایت، انقلاب، اسلام و اهلبیت(ع) دارند، اما در سوی دیگر برای دشمنان اهل ایمان کارسازی میکنند.
وی گفت: در شرایطی که مردم برای مدت طولانی در اجتماعات حضور دارند، یک نکته میان بسیاری از آنان مشترک است و آن اینکه از دشمنان آشکار نمیترسند. از آمریکا و اسرائیل نمیترسند و واهمهای از دشمن آشکار ندارند؛ بلکه آنچه باید بیش از همه از آن ترسید، دشمنی است که در لباس دوست وارد میشود.
استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: این دشمن ممکن است در سخنرانی خود آیات قرآن کریم و روایات اهلبیت(ع) بخواند، ادعای حزباللهیگری و انقلابیگری داشته باشد، از تبعیت از رهبری سخن بگوید و دائم تأکید کند که اقداماتش با فرمان و نظر رهبری هماهنگ است، اما در عمل برای دشمن راه باز کند.
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری افزود: هرجا کار دشمنان گره میخورد، ممکن است همین فرد در عمل گره از کار آنان باز کند. جریان نفاق، چنین خطری دارد و به همین دلیل، بسیار پیچیده است.
نباید مفهوم نفاق را به دشمن آشکار محدود کرد
وی با اشاره به شکلگیری یک برداشت نادرست درباره مفهوم منافق گفت: یک اشتباه در ذهن برخی از ما بهویژه کسانی که از سالهای نخست انقلاب خاطره دارند، شکل گرفته است. در ابتدای انقلاب، گروهی به نام سازمان مجاهدین خلق وجود داشت که در ظاهر مبارز، انقلابی و همراه بود و سابقه زندان و شکنجه داشت، اما بهتدریج فاصله گرفت و هنگامی که انحراف آنان آشکار شد، عنوان «سازمان منافقین» درباره آنان به کار رفت. از آن زمان، هرگاه از منافقان سخن گفته میشود، ذهن بسیاری از افراد به سمت همان گروه میرود؛ در حالی که این برداشت صحیح نیست. آنان در دورهای منافق بودند، اما از مقطعی به بعد، دشمنی خود را آشکار کردند و صریحاً اعلام کردند که میخواهند نظام جمهوری اسلامی را براندازند.
وی تصریح کرد: کسی که دشمنی خود را آشکارا اعلام میکند، دیگر منافق نیست، بلکه دشمن آشکار است. اگر میخواهیم دنبال منافق بگردیم، باید به دنبال افرادی باشیم که در ظاهر، صالح، حزباللهی و انقلابی هستند و دائماً از اسلام، انقلاب، رهبری و ولایت سخن میگویند، اما در عمل مسیر جامعه اسلامی را منحرف میکنند.
شناخت جریان نفاق بسیار دشوار است
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری با تأکید بر دشواری شناخت جریان نفاق گفت: شناخت جریان نفاق بسیار سخت و مواجهه با آن سختتر است؛ زیرا این جریان با ظاهرالصلاح بودن، ادعاهای فریبنده، سخنرانیهای جذاب و ظاهر فریبنده خود میتواند دلهای اهل ایمان را تحت تأثیر قرار دهد.
وی با اشاره به آیه «وَإِن یَقُولُوا تَسْمَعْ لِقَوْلِهِمْ» اظهار کرد: وقتی چنین افرادی سخن میگویند، ممکن است مردم تصور کنند سخنان آنان بسیار عالمانه، دینی، حزباللهی و انقلابی و سرشار از آیات قرآن و روایات اهلبیت(ع) است، اما همین فرد با ادعای ایمان و انقلابیگری میتواند جلوی حرکت امت اسلامی را بگیرد و برای دشمنان کارسازی کند.
ماجرای هانی بن عروه؛ نمونهای از تأثیر چهره موجه بر افکار عمومی
معاون تهذیب حوزههای علمیه در ادامه با اشاره به ماجرای هانی بن عروه در حوادث پیش از واقعه عاشورا گفت: پس از آنکه عبیدالله بن زیاد وارد کوفه شد و حکومت را در دست گرفت، در پی دستگیری مسلم بن عقیل بود و متوجه شد مسلم در خانه هانی بن عروه حضور دارد. هانی را دستگیر کرد و با او برخورد سختی داشت و او را بهشدت مجروح و زخمی کرد و از او خواست جایگاه مسلم را معرفی کند. هانی بن عروه رئیس یک قبیله و شخصیتی باعظمت و صاحب جایگاه بود. هنگامی که خبر دستگیری او به قبیله مذحج رسید، افراد این قبیله با شمشیرهای برهنه اطراف دارالاماره جمع شدند و خواستار آزادی رئیس خود شدند.
عبیدالله بن زیاد از یک سو میترسید مردم وارد دارالاماره شوند و حکومت او را ساقط کنند و از سوی دیگر، نمیتوانست هانی را با آن وضعیت آزاد کند. در این شرایط، مشاوری به نام معقل به او پیشنهاد کرد فردی وجیه و موجه را نزد مردم بفرستد تا آنان را آرام کند. فردی که در گذشته قاضی و صاحب جایگاه بود و از نظر مردم شخصیتی موجه و متدین محسوب میشد، نزد مردم رفت و گفت هانی را دیده و او زنده و سالم است و بهزودی آزاد خواهد شد.
این فرد با استفاده از اعتبار و ظاهر موجه خود، مردم را متقاعد کرد که جای نگرانی نیست و در نتیجه، تجمع آنان پایان یافت. در حالی که اگر این قیام ادامه پیدا میکرد، ممکن بود تاریخ تغییر کند و با سقوط عبیدالله بن زیاد، زمینه ورود امام حسین(ع) به کوفه و تشکیل حکومت فراهم شود و اساساً واقعه عاشورا به شکل دیگری رقم بخورد. این مردم، فریب فردی را خوردند که در ظاهر، موجه و صاحب جایگاه بود. این نمونه نشان میدهد جریان نفاق بسیار پیچیده است و شناخت و مواجهه با آن دشوار خواهد بود.
پیچیدگی جریان نفاق
وی در ادامه با اشاره به برخی پرسشها درباره نحوه برخورد با افرادی که بهزعم منتقدان در لباس دوست قرار گرفتهاند، اظهار کرد: برخی میپرسند چرا دستگاه قضایی با افرادی که ماهیت خود را نشان دادهاند برخورد نمیکند و چرا آنان را سر جای خود نمینشاند. این پرسش ممکن است در ظاهر مطالبهای بهحق به نظر برسد، اما باید پیچیدگی جریان نفاق را در نظر گرفت.
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری افزود: فردی که با کلمات فریبنده، ادعاهای مختلف، ظاهر تدبیر و عقلانیت و استدلالهایی که میتواند بخشی از جامعه را قانع کند، برای خود پایگاه اجتماعی گستردهای ایجاد کرده است، بهسادگی قابل مواجهه نیست.
وی ادامه داد: ممکن است چنین فردی بتواند آرای بسیار زیادی، حتی دهها میلیون رأی، به دست آورد. وقتی فردی چنین میزان بالایی از حمایت اجتماعی را به دست آورده باشد، مواجهه سخت با او بسیار دشوار میشود؛ زیرا ممکن است انسجام اجتماعی به هم بخورد و جامعه وارد درگیری داخلی شود؛ همان چیزی که دشمنان به دنبال آن هستند.
تأکید بر وحدت و انسجام اجتماعی برای تحقق اهداف عالی
معاون تهذیب حوزههای علمیه با اشاره به اینکه پیامبر اکرم(ص) با وجود شناخت منافقان، در مواردی با آنان برخورد سخت نکرد، اظهار کرد: پیامبر اکرم(ص) منافقان زمان خود را میشناخت و خداوند نیز میفرماید: «وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِی لَحْنِ الْقَوْلِ». حتی برخی از منافقان توطئه قتل پیامبر(ص) را اجرا کردند و در ماجرای عقبه تلاش کردند با رها کردن سنگی بزرگ از بلندی، آن حضرت را به قتل برسانند، بهگونهای که مرگ ایشان بهصورت یک حادثه طبیعی جلوه کند.
وی افزود: پیامبر اکرم(ص) این افراد را میشناخت و برخی از اصحاب خاص ایشان نیز آنان را میشناختند، اما این منافقان همچنان در دستگاه پیامبر(ص) باقی ماندند و پس از رحلت ایشان، مسیر حرکت جامعه اسلامی را منحرف کردند.
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری در تبیین علت این مسئله گفت: منافقان با ظاهرالصلاح بودن، بیانات فریبنده، سابقه مبارزاتی، ادعای انقلابیگری و سخن گفتن از عقلانیت و تدبیر، برای خود طرفداران زیادی ایجاد کرده بودند و اگر در آن شرایط با آنان برخورد شدید صورت میگرفت، انسجام جامعه اسلامی از بین میرفت.
وی تصریح کرد: حرکت امت اسلامی، یک حرکت جمعی است و یک امت یکپارچه باید در برابر دشمن عمل کند. اگر درگیری شدید داخلی شکل بگیرد و اختلافات به درگیری قدرت تبدیل شود، انسجام جامعه از بین میرود و اهداف عالی امت اسلامی تحتالشعاع قرار میگیرد.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به تأکید امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب بر وحدت کلمه، اتحاد امت و انسجام اجتماعی گفت: دلیل این تأکید آن است که جامعه اسلامی یک مقصد عالی دارد و برای رسیدن به آن باید حرکت جمعی شکل بگیرد. این مقصد را نمیتوان بهتنهایی پیمود و امت باید پای کار باشد.
معاون تهذیب حوزههای علمیه افزود: اگر جامعه گرفتار درگیریهای داخلی شود، از آن مقصد عالی بازمیماند. امیرالمؤمنین(ع) نیز پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، برای حفظ اسلام ۲۵ سال صبر و تحمل کرد و فرمود: «خار در چشم و استخوان در گلو»؛ زیرا مواجهه آشکار و شدید با جریان نفاق میتوانست جامعه اسلامی را دچار فروپاشی کند.
فتنهها، ماهیت واقعی مدعیان ایمان را آشکار میکند
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری با اشاره به روایات مربوط به فتنههای آخرالزمان اظهار کرد: در روایتی از پیامبر اکرم(ص) درباره فتنههای آخرالزمان آمده است که از این فتنهها نگران نباشید؛ زیرا یکی از آثار شرایط سخت، رسوا شدن منافقان و آشکار شدن هویت واقعی آنان است.
وی افزود: البته باید دعا کنیم خداوند ما را حفظ کند و بتوانیم در شرایط دشوار، صبر، تحمل و پایداری داشته باشیم، اما شرایط سخت این خاصیت را دارد که هویت پلید برخی انسانهای مدعی ایمان و حزباللهیگری را آشکار میکند و دست آنان را رو میسازد.
وی با اشاره به سخنان امام حسین(ع) در مسیر حرکت به کربلا گفت: امام حسین(ع) نیز فرمودند: «النَّاسُ عَبِیدُ الدُّنْیَا وَالدِّینُ لَعِقٌ عَلَی أَلْسِنَتِهِمْ، یَحُوطُونَهُ مَا دَرَّتْ مَعَایِشُهُمْ، فَإِذَا مُحِّصُوا بِالْبَلَاءِ قَلَّ الدَّیَّانُونَ»؛ مردم بندگان دنیا هستند و دین بر زبان آنان است؛ تا زمانی که معیشتشان در جریان باشد، گرد دین میگردند، اما هنگامی که با بلا و آزمایش مواجه شوند، دینداران واقعی اندک میشوند.
معاون تهذیب حوزههای علمیه تصریح کرد: در شرایط سخت مشخص میشود چه کسی واقعاً ایمان دارد و چه کسی صرفاً ادعای ایمان کرده است؛ چه کسی به خدا، امدادهای الهی، وعدههای خدا و سنتهای الهی باور دارد و چه کسی همهچیز را با معادلات مادی، دنیوی و بشری میسنجد.
جهاد تبیین؛ راه مواجهه نرم با جریان نفاق
وی با بیان اینکه شناخت نفاق بسیار دشوار است، گفت: برای اینکه امت اسلامی بتواند بهدرستی با جریان نفاق مواجه شود، به عمارها نیاز داریم. باید با جهاد تبیین، خط حق و باطل را نشان داد و مشخص کرد چه کسانی با ظواهر فریبنده، کلمات پرطمطراق و ادعای استناد به آیات و روایات، مسیر حق را منحرف میکنند.
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری افزود: برخلاف جبهه کفر که میتوان بهراحتی در برابر آن ایستاد و مبارزه کرد، مواجهه با جریان نفاق بسیار دشوار است؛ زیرا تعداد زیادی از افراد امت ایمانی ممکن است تحت تأثیر ادعاهای فریبنده آن قرار گرفته باشند.
وی تأکید کرد: اگر بخواهیم با جریان نفاق مواجهه سخت داشته باشیم، ممکن است انسجام اجتماعی از بین برود. راهحل، مواجهه نرم است؛ یعنی جریان نفاق باید رسوا و با تبیین آشکار شود.
استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: باید کار به جایی برسد که اگر روزی مردم تصمیم گرفتند، تحت تأثیر ادعاها و شعارهای فریبنده قرار نگیرند و شناخت درستی از ماهیت جریانهای مختلف داشته باشند. این امر با روشنگری و جهاد تبیین حاصل میشود.
ظرفیت ایام فاطمیه برای روشنگری درباره جریان نفاق
معاون تهذیب حوزههای علمیه با اشاره به گستردگی تعالیم قرآن کریم درباره نفاق اظهار کرد: آیات قرآن کریم درباره نفاق بسیار گسترده است و لازم است در فرصتی دیگر این آیات بهصورت تفصیلی بررسی و ترجمه شود. بهویژه برای برادران اهل علم که در این جلسه حضور دارند، مطالعه جدی در این زمینه ضروری است.
وی افزود: ایام فاطمیه نیز در پیش است و میتوان از این فرصت برای روشنگری و جهاد تبیین استفاده کرد. یکی از مهمترین فعالیتهای حضرت فاطمه زهرا(س)، روشنگری در برابر جریان نفاق دوران خود بود و میتوان در تبیین تاریخ حضرت فاطمه زهرا(س) به این موضوع پرداخت که شهادت آن بانوی بزرگوار نیز در مسیر روشنگری در برابر جریان نفاق اتفاق افتاد.
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری در پایان خاطرنشان کرد: شایسته است همه مؤمنان و بهویژه کسانی که اهل مطالعه هستند، آیات و روایات مرتبط با نفاق را جمعآوری کنند و این بحث را با مطالعه و تحقیق جدی پیگیری و دنبال کنند.
انتهای پیام/










نظر شما