خبرگزاری حوزه | محمدرضا یکانی، فیلمساز در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه پرداختن به رویدادهای تاریخی و تاثیرگذار منطقهای همچون «جنگ رمضان» در قالب هنر و بهویژه فیلم کوتاه، ضرورتی اجتنابناپذیر برای نسل امروز است، اظهار کرد: جنگ رمضان تنها یک واقعه نظامی در تاریخ معاصر نیست، بلکه بستری مملو از درام، ایثار، خانواده و مفاهیم عمیق انسانی است که میتواند دستمایه آثار درخشان سینمایی قرار گیرد. این جنگ، به دلیل همزمانی با ماه مبارک رمضان و پیوند عمیق آن با باورهای اعتقادی و اجتماعی مردم منطقه، ظرفیتهای دراماتیک فراوانی دارد که متأسفانه در سینمای کوتاه ما کمتر به آن پرداخته شده است.
وی در ادامه با اشاره به آخرین اثر خود که در حال طی کردن مراحل پستولید است، توضیح داد: در فیلم کوتاهی که به تازگی مراحل تصویربرداری آن به پایان رسیده، سعی کردیم قصه را از زاویهای متفاوت روایت کنیم. ما نخواستیم مستقیماً در میدان نبرد و درگیر جزییات نظامی شویم، بلکه تمرکز اصلی دوربین ما بر «خانواده» و «تغییرات زیستی» ناشی از فضای جنگ در بستر این ایام بوده است. جنگها فقط در خط مقدم نمیگذرند؛ جنگ در خانهها، در لحظات افطار، در اضطرابهای شبانه و در انتظار برای بازگشت عزیزان جریان دارد. این همان نقطهای است که سینمای کوتاه میتواند با ایجاز و تصویرسازی درست، تأثیرگذاری عمیقی بر مخاطب بگذارد.
یکانی در تبیین اهمیت این موضوع گفت: وقتی از «جنگ رمضان» صحبت میکنیم، در حال صحبت درباره یک نقطه عطف هستیم که تاریخ سیاسی و اجتماعی منطقه را تغییر داد. سینمای کوتاه، به دلیل ماهیت چالاک و بیانی صریح خود، بهترین ابزار برای انتقال مفاهیمی است که شاید در تولیدات بلند سینمایی به دلیل هزینهها و ملاحظات تجاری، نادیده گرفته شوند. هدف ما از این اثر، ترسیم چهرهای انسانی از تبعات جنگ بود. میخواستیم نشان دهیم که چگونه زندگیهای عادی، با آغاز یک جریان تاریخی بزرگ، دستخوش تغییرات بنیادین میشود. این تغییرات، همان جوهر اصلی درام است.
وی ادامه داد: مخاطب امروز، بهویژه نسل جوان، نیاز دارد تاریخ را نه فقط از دریچه کتابهای درسی یا مستندهای خشک، بلکه از طریق روایتهای دراماتیک و عاطفی درک کند. فیلم کوتاه «جنگ رمضان» تلاش میکند این پل ارتباطی را برقرار کند. ما در این اثر، تلاش کردیم به جای کلیشههای رایج، به سراغ خردهروایتهایی برویم که شاید در نگاه اول به چشم نیایند، اما در کلیت تصویر، معنایی عمیق از ایستادگی و امید را به مخاطب ارائه میدهند.
این کارگردان با اشاره به چالشهای روایت چنین موضوع سنگینی در یک فیلم کوتاه ۱۵ الی ۱۶ دقیقهای بیان کرد: بزرگترین چالش، فشردهسازی یک واقعه تاریخی در یک قاب زمانی کوتاه است. شما باید بدون اینکه به دام شعارزدگی بیفتید، حس و حال یک دوره تاریخی را منتقل کنید. در این فیلم، خانواده بهعنوان هسته مرکزی داستان عمل میکند. داستان ما در بستر فضای ماه رمضان آغاز میشود؛ فضایی که در فرهنگ ما مملو از معنویت، گردهمایی و آرامش است، اما ناگهان با ورود سایه سنگین جنگ، این تعادل به هم میخورد. این تضاد میان «معنویت و آرامش» با «آشوب و اضطراب جنگ»، موتور محرک قصه ماست.
وی افزود: ما در این اثر به دنبال پاسخ به این پرسش بودیم که وقتی صلح و امنیت یک خانواده به چالش کشیده میشود، واکنشها چگونه است؟ آیا پیوندهای خانوادگی مستحکمتر میشود یا ترس بر همهچیز سایه میافکند؟ در این فیلم کوتاه، ما به تماشای فروپاشیها و تولدهای دوباره در بطن یک بحران مینشینیم. این روایت، بهنوعی ادای دین به تمام خانوادههایی است که در طول تاریخ، در سختترین شرایط، چراغ امید را در خانه روشن نگه داشتهاند.
یکانی با تأکید بر اهمیت بسترهای نمایش برای آثار ارزشی و تاریخی بیان کرد: تولید فیلم تنها نیمی از مسیر است؛ نیمه دیگر و مهمتر آن، دیده شدن اثر توسط مخاطب هدف است. تعامل با نهادهایی مانند خبرگزاریها و مراکز فرهنگی برای اکرانهای خصوصی و تخصصی، اقدامی است که میتواند باب گفتوگو را باز کند. اینکه فیلمی تولید شود و صرفاً در جشنوارهها بماند، دردی از سینمای متعهد دوا نمیکند. ما نیاز به نشستهای نقد و بررسی داریم؛ جایی که فیلمساز و مخاطب بتوانند پیرامون محتوای فیلم و پیامی که سعی شده در دلِ تصویر منتقل شود، به گفتوگو بنشینند.
وی در خصوص برنامههای آتی برای رونمایی از این اثر گفت: نگاه من به اکران این فیلم، یک نگاه تعاملی است. همانطور که در رایزنیهای اولیه مطرح شد، هدف ما ایجاد فضایی برای نقد و گفتوگوی جدی است. رونمایی در بسترهای رسانهای، مانند خبرگزاری ایکنا یا سایر مراکز فرهنگی، نه تنها به دیده شدن فیلم کمک میکند، بلکه باعث میشود فضای نقد و تحلیل پس از نمایش فیلم، به شکلی تخصصی و دقیق انجام شود. برگزاری یک نشست تحلیلی پس از نمایش فیلم، به ما کمک میکند تا ابعاد پنهان اثر را برای مخاطب باز کرده و بستری برای درک بهتر مفاهیم «جنگ رمضان» فراهم کنیم.
این فیلمساز در ادامه گفتوگو تصریح کرد: معتقدم سینمای کوتاه باید به حوزههای استراتژیک وارد شود. جنگ رمضان تنها یک موضوع داخلی برای کشورهای عربی یا یک واقعه صرفاً تاریخی نیست؛ بلکه بخشی از تاریخ مقاومت و هویتی است که در منطقه ما جریان دارد. اگر هنرمندان ما بتوانند با زبان جهانی سینما، این وقایع را روایت کنند، ما میتوانیم در عرصه دیپلماسی فرهنگی نیز حرفهای زیادی برای گفتن داشته باشیم.
وی افزود: من امیدوارم این اثر، فارغ از تمام محدودیتهای تولید، بتواند تلنگری برای سایر فیلمسازان باشد که به سمت موضوعات تاریخی حرکت کنند. تاریخ، معدن طلای داستانپردازی است که هنوز بسیاری از رگههای آن کشفنشده باقی مانده است. تمرکز بر جزئیات انسانی و عواطف جاری در بطنِ وقایع بزرگ، راهکاری است که میتواند سینمای ما را از بنبستهای تکراری خارج کند و روایتی نو و تازه ارائه دهد.
یکانی در پایان ضمن قدردانی از اهتمام رسانهها برای پوشش فعالیتهای هنری و حمایت از سینمای کوتاه تأکید کرد: منتظر هستیم تا با نهایی شدن مراحل فنی، شرایط برای رونمایی و برگزاری نشستهای تخصصی فراهم شود. امیدوارم این فیلم بتواند به سهم خود، نگاهی تازه و انسانی به بخشی از تاریخ معاصر بیفزاید و مخاطبان را به تأمل در باب اهمیت صلح، خانواده و ایستادگی وا دارد. ما در این راه نیازمند حمایت نهادهای فرهنگی هستیم تا مسیر برای تولید آثار بعدی هموارتر شود. سینمای کوتاه، قدرت عظیمی در تاثیرگذاری دارد؛ فقط کافی است به آن فرصت داده شود تا حرف خود را بزند.
نظر شما