به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام والمسلمین یاوری در نشست مجازی دوره «نقش تمدنی امامت غدیر» با تبیین جایگاه بیعت و کثرت جمعی در تحقق تمدن امامت غدیری، غدیر را نقطه اوج تثبیت نظام سیاسی اسلام و ابلاغ رسمی ولایت الهی امیرالمؤمنین علی(ع) دانست و تأکید کرد: پیامبر اکرم(ص) از آغاز بعثت، مسئله جانشینی و تداوم رهبری الهی جامعه اسلامی را مطرح کرده بود و واقعه غدیر، تکمیلکننده این مسیر و ضامن استمرار هدایت امت اسلامی به شمار میآید.
غدیر؛ نقطه تثبیت قدرت سیاسی اسلام
وی با اشاره به شکلگیری قدرت سیاسی اسلام بر محور توحید و رهبری پیامبر اکرم(ص) اظهار داشت: با ظهور اسلام، ضرورت داشت پیام توحید به همه مردم برسد و در برابر جریانهای مخالف و مشرکان ایستادگی شود؛ در همین چارچوب، پیامبر(ص) از نخستین روزهای بعثت، موضوع جانشینی و وزارت امیرالمؤمنین علی(ع) را مطرح کرد و این مسئله محدود به سالهای پایانی عمر شریف ایشان نبود.
وی افزود: بر اساس شواهد موجود در نهجالبلاغه و روایات معتبر، امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) از آغاز نزول وحی در کنار پیامبر(ص) حضور داشت و پیامبر(ص) خطاب به ایشان فرمود که آنچه را من میبینم و میشنوم، تو نیز میبینی و میشنوی، با این تفاوت که تو پیامبر نیستی، بلکه وزیر من هستی. از اینرو، اسلام و وزارت امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) از همان آغاز بعثت مورد تأکید قرار گرفته بود.
استاد دانشگاه باقرالعلوم با اشاره به برخی برداشتهای نادرست از حدیث غدیر گفت: بخش مهمی از دلالت حدیث غدیر بر ولایت و سرپرستی امیرالمؤمنین(ع) در عبارت «ألست أولی بکم من أنفسکم» نهفته است. پیامبر(ص) ابتدا از مردم بر اولویت و ولایت خویش اقرار گرفت و سپس فرمود: «من کنت مولاه فهذا علی مولاه». بدون توجه به این مقدمه، معنای کامل ولایت و سرپرستی در حدیث غدیر تبیین نمیشود.
وی خاطرنشان کرد: علاوه بر قرائن لفظی، شرایط و فضای تاریخی واقعه غدیر نیز نشان میدهد که موضوع صرفاً بیان یک فضیلت اخلاقی نبود، بلکه اعلام رسمی ولایت، رهبری و مدیریت جامعه اسلامی پس از پیامبر(ص) محسوب میشد.
حجتالاسلام والمسلمین یاوری با تأکید بر اینکه سفر پایانی پیامبر(ص) باید با عنوان «حجّةالبلاغ» شناخته شود، اظهار داشت: مأموریت اصلی این سفر ابلاغ فرمان الهی درباره ولایت امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) بود؛ آیه «یا أیها الرسول بلغ ما أنزل إلیک من ربک» نیز بر همین مسئولیت بزرگ دلالت دارد.
وی افزود: طبیعی است که برای چنین ابلاغ سرنوشتسازی، پیامبر(ص) نمیتوانست به جمعی محدود بسنده کند؛ از اینرو نمایندگان و نامههایی به مناطق مختلف جهان اسلام ارسال شد تا مسلمانان از اقصی نقاط سرزمینهای اسلامی در این مراسم حضور یابند و شاهد ابلاغ ولایت باشند.
وی با استناد به روایات نقلشده از امام صادق(ع) و گزارشهای تاریخی گفت: پیامبر اکرم(ص) همه کسانی را که اسلام به آنان رسیده بود برای حضور در این سفر فراخواند. در نتیجه، جمعیت فراوانی از مناطق مختلف به مدینه آمدند و در مراسم حج و سپس واقعه غدیر شرکت کردند.
استاد دانشگاه باقرالعلوم ادامه داد: حضور خانواده پیامبر(ص)، حضرت زهرا(س)، امیرالمؤمنین(ع) که از یمن به مکه فراخوانده شد، زنان، کودکان، سالخوردگان و حتی بانوان باردار، نشاندهنده اهمیت فوقالعاده این رویداد تاریخی است.
وی با اشاره به برخی دیدگاهها که جمعیت حاضر در غدیر را حدود ۱۰ هزار نفر دانستهاند، تصریح کرد: این گزارشها از نظر سندی با اشکالات جدی مواجهاند و با شواهد تاریخی سازگاری ندارند. روایات معتبر حاکی از آن است که پیامبر(ص) از سراسر مناطق اسلامی برای این مراسم دعوت عمومی انجام داده بود و نمیتوان حضور مسلمانان را به مردم مدینه محدود کرد.
حجتالاسلام والمسلمین یاوری افزود: در منابع مختلف اعداد متفاوتی از جمله ۱۰ هزار، ۱۲ هزار، ۱۷ هزار، ۶۰ هزار، ۸۶ هزار و حتی بیش از ۱۰۰ هزار نفر ذکر شده است، اما از میان این گزارشها، روایت ۷۰ هزار نفر از اعتبار بیشتری برخوردار است؛ زیرا در منابع معتبر شیعی با سلسله سند به امام معصوم(ع) نقل شده و از مؤیدات تاریخی متعددی نیز برخوردار است.
غدیر؛ اتمام حجت تاریخی برای ولایت حضرت علی(ع)
وی با بیان اینکه پیامبر اکرم(ص) در غدیر به دنبال اتمام حجت برای همه نسلها بود، گفت: اگر جمعیت گستردهای در غدیر حضور نداشتند، بعدها امکان احتجاج و استناد به این واقعه برای اثبات حقانیت امیرالمؤمنین(ع) فراهم نمیشد.
وی یادآور شد: خود امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) در دوران خلافت خویش از حاضران در غدیر خواست تا بر شنیدن حدیث غدیر شهادت دهند و گروهی از صحابه نیز به این موضوع گواهی دادند؛ این مسئله نشان میدهد که حضور گسترده مردم در غدیر و شهادت آنان بر ولایت امیرالمؤمنین(ع) از اهمیت ویژهای برخوردار بوده است.
وی اظهار داشت: حضرت زهرا(س) در موارد مختلف برای اثبات حقانیت امیرالمؤمنین(ع) به واقعه غدیر استناد کردند. همچنین برخی از صحابه که در غدیر حضور داشتند، پس از رحلت پیامبر(ص) با استناد به این واقعه از حق ولایت امیرالمؤمنین(ع) دفاع کردند.
استاددانشگاه باقرالعلوم افزود: همین استنادها نشان میدهد که غدیر صرفاً یک واقعه تاریخی نبوده، بلکه سندی الهی برای اثبات مشروعیت ولایت و امامت به شمار میآید.
نظام تمدنی اسلام بر پایه ولایت غدیری
حجتالاسلام والمسلمین یاوری تأکید کرد: غدیر خم بنیان نظام سیاسی مبتنی بر ولایت الهی را تثبیت کرد و این نظام، عنصر متمایزکننده تمدن اسلامی از الگوهای صرفاً بشری و سیاسی است. تمدن اسلامی زمانی میتواند به پویایی و بالندگی برسد که بر پایه عقلانیت، وحیانیت و ولایت الهی استوار باشد.
وی خاطرنشان کرد: پیامبر اکرم(ص) با ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) در غدیر، مسیر تداوم هدایت الهی و شکلگیری تمدن اسلامی را ترسیم کرد و از این رو، بیعت عمومی و حضور گسترده مسلمانان در غدیر، نقشی اساسی در تحقق تمدن امامت و ولایت دارد.
انتهای پیام/
نظر شما