به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت الاسلام والمسلمین ناصر رفیعی در سخنرانی دهه اول محرم ۱۴۰۵ در مسجد مقدس جمکران به موضوع «بَذلُ المُهجَة»؛ پیام امام حسین(ع) در آغاز راه کربلا» پرداخت که تقدیم شما فرهیختگان می شود.
در چنین روزهایی حضرت اباعبدالله الحسین علیهالسلام پس از بیست و چهار روز سفر، به سرزمین کربلا وارد شدند.
مسیر حرکت از مدینه تا کربلا
حضرت در بیست و هشتم رجب از مدینه خارج شدند. پیش از حرکت، با قبر مطهر پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله، حضرت زهرا سلاماللهعلیها و برادر بزرگوارشان امام حسن مجتبی علیهالسلام وداع کردند و رهسپار مکه شدند. در سوم شعبان به مکه رسیدند و تقریباً چهار ماه و نیم در آنجا اقامت داشتند؛ یعنی ماههای شعبان، رمضان، شوال و ذیقعده.
در هشتم ذیالحجه، یک روز پیش از عرفه، در حالی که مناسک حج آغاز میشد، حضرت از مکه خارج شدند. برخی از نزدیکان، از جمله عبدالله بن جعفر (داماد ایشان) و عبدالله بن عباس، با نیت خیرخواهانه پیشنهادهایی برای ماندن یا رفتن به یمن ارائه کردند، اما حضرت هیچیک را نپذیرفتند. دلیل اصلی ایشان دعوت مردم کوفه بود.
ایشان در دوم محرم، یعنی پس از بیست و چهار روز راهپیمایی، وارد سرزمین کربلا شدند. در طول این مسیر حضرت در برخی منازل توقف میکردند و سخنانی ابلاغ میفرمودند.
سخن امام حسین علیهالسلام در مکه هنگام خروج
امام حسین علیهالسلام در هشتم ذیالحجه، زمانی که از مکه خارج میشدند، در جمع مردمی که به مناسبت ایام حج گرد آمده بودند، فرمودند:
«مَنْ کانَ باذِلاً فینا مُهْجَتَهُ وَ مُوَطِّناً نَفْسَهُ عَلی لِقاءِ اللَّهِ فَلْیَرْحَلْ مَعَنا»
ترجمه و شرح:
- «مهجة» به معنای خون قلب است و در زیارت اربعین نیز عبارت «بَذَلَ مُهْجَتَهُ» آمده است.
- معنای جمله: «هر کس حاضر است خون قلب خود را در راه ما بذل کند و خود را برای لقای خدا آماده ساخته است، با ما حرکت کند.»
با این سخن، حضرت تکلیف را روشن ساختند که پایان این مسیر، شهادت است. لذا بسیاری از مردم همراه نشدند و تنها جمعیتی خاص با ایشان حرکت کردند.
مواجهه با افراد در مسیر
در مسیر حرکت، ملاقاتهای متعددی با افراد صورت گرفت و حضرت همواره بر ضرورت بذل جان تأکید میفرمودند:
۱. عبیدالله بن حرّ جُعفی: حضرت شخصاً به خیمه او رفت و او را دعوت کرد. او گفت: «اسب، شمشیر و نیزه خود را به شما میدهم، اما خودم نمیآیم؛ زن و بچه دارم.» حضرت فرمودند: «لا حاجة لنا به… ما آدم میخواهیم، نیرو میخواهیم.»
۲. نامه به رؤسای قبایل بصره: حضرت نامهای به پنج رئیس قبیله بصره نوشتند با عنوان «مِنَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ إلَی رُؤَساءِ الْأخْماسِ». اسامی آنان عبارت بود از: احنف بن قیس، منذر بن جارود، یزید بن مسعود نهشلی و دو نفر دیگر.
- یزید بن مسعود نهشلی: شروع به ثبتنام نیرو کرد و تا حدود دویست نفر جمع کرد، اما پیش از رسیدن به کربلا، واقعه عاشورا رخ داد.
- احنف بن قیس: زیر نامه نوشت: «یا حسین! فَاصْبِرْ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ.»
- منذر بن جارود: نماینده حضرت در بصره (سلیمان) را گرفت و به ابنزیاد تحویل داد و ابنزیاد او را در ملأ عام اعدام کرد.
مفهوم بذل در فرهنگ شیعه
بذل یکی از صفات برجسته مؤمنان است. امام صادق علیهالسلام فرمودند:
«إِنَّما شِیعَتُنا یُعْرَفُونَ بِخِصالٍ… مِنْ سَخائِهِمْ بِالْبَذْلِ.»
همچنین رسول خدا صلیاللهعلیهوآله به امیرالمؤمنین علیهالسلام فرمودند:
«بَذْلُکَ مالَکَ وَ دَمَکَ دُونَ دینِکَ.» یعنی: «ای علی! مال و جانت را در راه دینت بذل کن.»
در زیارتها، پنج چیز تقدیم میشود: «بِأَبی أَنْتَ وَ أُمِّی وَ نَفْسی وَ أَهْلی وَ مالی» (پدر، مادر، خود، خانواده و مال). کاملترین مصداق این پنجگانه، خود امام حسین علیهالسلام است: پدرشان امیرالمؤمنین علیهالسلام شهید شد، مادرشان حضرت زهرا سلاماللهعلیها در راه ولایت جان باخت، خودشان شهید شدند، فرزندانشان (علیاکبر و علیاصغر علیهماالسلام) شهید شدند و اموالشان غارت شد.
نمونههای عینی بذل جان در کربلا
۱. یزید بن سبیط (از شهدای بصره): او با دو پسرش (عبدالله و عبیدالله) به کربلا آمد و روز عاشورا از حضرت اجازه خواست که اول فرزندانش به میدان بروند. هر دو شهید شدند و سپس خودش به شهادت رسید. در زیارت ناحیه مقدسه، امام زمان علیهالسلام به ایشان سلام داده است.
۲. سه برادر امالبنین سلاماللهعلیها: صبح عاشورا، امام حسین علیهالسلام آن سه برادر را صدا زد و فرمود: «تَقَدَّمُوا یا بَنی أُمِّی…» (پسران مادرم! پیش بروید). هر سه شهید شدند. مادرشان وقتی خبر شهادت آنان را دادند، فرمود: «همه فدای حسین.»
۳. بذل مال توسط امام حسین علیهالسلام: در داستان اسامه که شصت هزار درهم قرض داشت و در بستر مرگ نگران بود، حضرت به عیادتش رفتند و فرمودند: «غصه نخور» و دستور دادند آن مبلغ را از منزل بیاورند. اسامه با لبخند گفت: «حالا راحت جان میدهم.» نیز در داستان فردی که دیه صد شتر بر گردن داشت، حضرت سه سؤال از او پرسیدند و سپس کل دیه را پرداختند و انگشتری به ارزش دویست درهم نیز به او هدیه دادند.
نتیجهگیری
موضوع سخن در این شبها، سخنان امام حسین علیهالسلام از مکه تا کربلا است. امشب سخن اصلی این بود: «مَنْ کانَ باذِلاً فینا مُهْجَتَهُ…» پیام آن: در کربلا، جانخواهی بود، نه مالخواهی. حضرت نیرو میخواستند، نه مال. در موارد دیگر (مانند حضرت خدیجه کبری سلاماللهعلیها) بذل مال لازم است، اما در این صحنه، اصل بر بذل جان بود.
خدایا همه ما را باذل در راه دین قرار بده. الهی آمین.
و السلام علیک یا اباعبدالله الحسین
و السلام علیک یا بن رسول الله
السلام علیک یا رحمة الله الواسعة و یا باب النجاة
لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
برای دانلود فایل صوتی اینجا را کلیک کنید
نظر شما