به گزارش گروه ترجمۀ خبرگزاری حوزه، سمینار «کربلا و معنویت ادبی و معاصر» با حضور علما، استادان دانشگاه، پژوهشگران، و دانشجویان در دانشگاه شهر میرت هند برگزار شد.
در این نشست، سخنرانان با تأکید بر ابعاد تاریخی، ادبی، انسانی و تمدنی واقعه عاشورا، کربلا را نه صرفاً یک حادثه تاریخی، بلکه نمادی جاودانه از حقطلبی، آزادیخواهی، عدالتمحوری و مقاومت در برابر ظلم توصیف کردند.
شرکتکنندگان در این سمینار خاطرنشان کردند که نهضت امام حسین(ع) پیامی فرازمانی و فرامکانی دارد و آموزههای عاشورا در هر عصر و جامعهای میتواند الهامبخش مبارزه با استبداد، حفظ کرامت انسانی و دفاع از ارزشهای اخلاقی باشد. آنان همچنین نقش ادبیات اردو، بهویژه مرثیهسرایی، را در زنده نگه داشتن فرهنگ عاشورا و انتقال پیام کربلا بسیار برجسته دانستند.
محبت به امام حسین(ع)، سرمایه مشترک امت اسلامی
در این نشست، مولوی خورشید در سخنان خود اظهار داشت: محبت به حضرت امام حسین(ع) اختصاص به مذهب یا فرقه خاصی ندارد، بلکه سرمایه مشترک تمام امت اسلامی است.
وی با اشاره به فرمایش پیامبر اکرم(ص) درباره محبت به اهلبیت(ع) گفت: رسول خدا(ص) مسلمانان را به محبت اهلبیت(ع) فراخواندهاند؛ زیرا محبت به خاندان پیامبر، ادامه محبت الهی و نشانه پیوند حقیقی با رسالت اسلامی است.
مولوی خورشید تأکید کرد که کربلا نباید تنها در حد مراسم و یادبود باقی بماند، بلکه پیام عاشورا باید در رفتار، اخلاق و سبک زندگی مسلمانان تجلی پیدا کند. وی افزود: حقیقت کربلا زمانی درک میشود که انسان در برابر ظلم، فساد و بیعدالتی سکوت نکند و ارزشهای انسانی و دینی را در زندگی عملی خود زنده نگه دارد.
کربلا؛ خط تمایز همیشگی میان حق و باطل
در ادامه این سمینار، دکتر عفت زکیه، رئیس گروه زبان و ادبیات دانشکده، در معرفی موضوع برنامه گفت: واقعه کربلا مرز روشنی میان حق و باطل ترسیم کرد و برای همیشه نشان داد که حقیقت، حتی در سختترین شرایط نیز شکستناپذیر است.
وی افزود: اگرچه قرنها از حادثه عاشورا گذشته است، اما شخصیتهای کربلا همچنان در قلبها زندهاند و ادبیات نیز همواره این واقعه عظیم را با بیانی اثرگذار و الهامبخش بازتاب داده است.
نقش ادبیات اردو در زنده نگه داشتن فرهنگ عاشورا
پروفسور اسلم جمشیدپوری نیز در سخنان خود به جایگاه ادبی کربلا اشاره کرد و گفت: مرثیهسرایی پیش از واقعه عاشورا نیز وجود داشت، اما پس از کربلا، این حادثه به محور اصلی مرثیه و ادبیات سوگ تبدیل شد و گونهای مستقل با عنوان “مرثیه کربلایی” شکل گرفت.
وی خاطرنشان کرد: کربلا تنها در شعر انعکاس نیافته، بلکه در داستان، رمان، افسانه و نثر اردو نیز حضوری پررنگ دارد و همواره الهامبخش نویسندگان و شاعران بوده است.
این اندیشمند با اشاره به استمرار ظلم در جهان امروز گفت: هر جا سخن از مظلومیت و مقاومت در برابر ستم باشد، نام امام حسین(ع) و پیام کربلا برای انسانها امید، استقامت و بیداری به همراه میآورد.
عاشورا؛ بزرگترین الگوی مقاومت در برابر ظلم
مولوی محمد جبرئیل نیز در این سمینار با تأکید بر تأثیر جهانی قیام عاشورا اظهار داشت: اگر امام حسین(ع) به کربلا نمیرفتند، امروز بشریت چنین الگوی عظیمی برای ایستادگی در برابر ظلم در اختیار نداشت.
وی افزود:امروز کسی از یزید با احترام یاد نمیکند، اما نام امام حسین(ع) در سراسر جهان با عزت، محبت و احترام زنده است.
این استاد حوزه و دانشگاه محبت به امام حسین(ع) را نشانه ایمان دانست و تصریح کرد: کربلا به ما میآموزد که انسان آزاده هرگز در برابر ظلم و استبداد سر تسلیم فرود نمیآورد؛ حتی اگر ظالم از قدرت و امکانات فراوان برخوردار باشد.
عاشورا؛ مدرسهای برای انسانیت و بیداری
سخنرانان دیگر این نشست در پایان تأکید کردند که پیام عاشورا محدود به یک دوره تاریخی نیست، بلکه مکتبی زنده برای تربیت انسانهای آزاده، عدالتخواه و مسئولیتپذیر است. آنان بر ضرورت توجه نسل جوان به معارف عاشورا، ادبیات مقاومت و سیره اهلبیت(ع) تأکید کردند و کربلا را سرچشمهای همیشگی برای بیداری ملتها و احیای ارزشهای انسانی دانستند.
کربلا؛ مکتبی فراتر از زمان و مرزها
در ادامه این سمینار، حجتالاسلام سید عمار حیدر روحانی هندی با اشاره به تأثیر عمیق و ماندگار واقعه عاشورا بر تاریخ بشریت گفت: حادثه کربلا تنها یک رویداد تاریخی نیست، بلکه واقعهای است که قرنها بر افکار، فرهنگها و جوامع انسانی تأثیر گذاشته و همچنان الهامبخش آزادگان جهان است.
وی افزود:امام حسین(ع) برای حفظ حقیقت، عدالت و کرامت انسانی جان خود و عزیزترین یارانش را فدا کرد؛ از همینرو نهتنها مسلمانان، بلکه پیروان دیگر ادیان و اقشار مختلف جامعه نیز با احترام و عظمت از ایشان یاد میکنند.»
حجتالاسلام سید عمار حیدر تأکید کرد که پیام اصلی کربلا، حمایت از مظلومان و یاری رساندن به نیازمندان است و جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به درک این آموزههای انسانی نیاز دارد.
عاشورا؛ نماد ایستادگی در برابر ظلم
در بخش دیگری از این نشست، مفتی محمد رضوان با اشاره به ابعاد اخلاقی و اجتماعی قیام عاشورا اظهار داشت:هر زمان که ظلم و استبداد در جامعهای ظهور کند، واقعه کربلا بهعنوان الگویی روشن و الهامبخش در برابر انسانها قرار خواهد گرفت.
وی افزود: درس بزرگ عاشورا این است که انسان نباید در برابر قدرتی که بر پایه ظلم و بیعدالتی بنا شده، سر تسلیم فرود آورد.
مفتی محمد رضوان همچنین به نقش برجسته حضرت زینب کبری(س) در رساندن پیام عاشورا اشاره کرد و گفت: حضرت زینب(س) با شجاعت و صراحت در دربار یزید، حقیقت را بیان کردند و در برابر حکومت ظلم سکوت نکردند. این ایستادگی، یکی از درخشانترین جلوههای پیام کربلاست.
وی در ادامه به نقش ادبیات اردو در زنده نگه داشتن فرهنگ عاشورا پرداخت و خاطرنشان کرد: شاعران بزرگی همچون میر انیس و مرزا دبیر با مرثیههای ماندگار خود، پیام کربلا را با هنرمندی و عمق فکری به نسلهای مختلف منتقل کردهاند.»
کربلا؛ سرچشمه بیداری ملتها
حجتالاسلام سید عباس باقری روحانی هندی نیز در سخنان خود، عاشورا را گنجینهای پایانناپذیر از معارف انسانی و الهی توصیف کرد و گفت: هرچه صفحات تاریخ کربلا بیشتر مطالعه شود، عظمت و ژرفای این نهضت بیشتر آشکار میشود.
وی با اشاره به تأثیر گسترده فرهنگ عاشورا بر ادبیات جهان اسلام افزود: «پیام کربلا تنها در ادبیات اردو بازتاب نیافته، بلکه در ادبیات عربی، فارسی و دیگر زبانها نیز حضوری پررنگ و تأثیرگذار دارد.
این روحانی هندی با یادآوری سخن تاریخی امام حسین(ع) پیش از آغاز نبرد عاشورا گفت: امام حسین(ع) فرمودند: «شخصی مانند من با فردی مانند یزید بیعت نمیکند» این جمله، منشور عزت، آزادگی و مقاومت در برابر ظلم است.»
وی تأکید کرد: دلهایی که با فرهنگ کربلا آشنا باشند، هرگز در برابر ظالم تسلیم نمیشوند؛ زیرا حسین(ع) تنها یک شخصیت تاریخی نیست، بلکه نماد یک مکتب جهانی و جاودانه است که اهمیت و تأثیر آن با گذر زمان بیشتر آشکار خواهد شد.
شرکتکنندگان در پایان این نشست، بر ضرورت ترویج فرهنگ عاشورا، تقویت ادبیات مقاومت و آشنایی نسل جوان با پیامهای انسانی و اخلاقی نهضت امام حسین(ع) تأکید کردند و کربلا را چراغ هدایت ملتها در مسیر عدالت، آزادگی و کرامت انسانی دانستند.
نظر شما