حجتالاسلام میثم درگاهی مدیر حوزه علمیه خواهران استان مرکزی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در اراک بیان کرد: حجاب، در نگاهِ عمیقِ فلسفی، نه یک «لایهی پارچهای» که یک «مرتبهی هستیشناختی» است، این مفهوم، بیانگرِ نظمِ تشکیکیِ وجود است که میانِ «ظاهرِ مادی» و «باطنِ معنوی» سنخیتی الهی برقرار میکند.
وی افزود: قرآن کریم، در مقامِ کتابِ تکوین و تشریع، از واژگانی چون «جلباب» و «خمار» سخن میگوید؛ اما این الفاظ، حقیقتاً ارجاع به «مراتبِ معرفتشناختیِ» انسان دارند.
حجتالاسلام درگاهی تصریح کرد: به تعبیرِ صدرایی، هر پوششِ ظاهری، نمودی از «پوششِ باطنی» است و آنچه در سلوکِ عرفانی «سترِ عیوب» خوانده میشود، ریشه در همان حقیقتِ وجودیِ «حجابِ نور» دارد که جز با تجلیِ اسماءِ حسنی، به یکبارگی برطرف نمیشود. مولانا در این باره میفرماید: «ای برادر، تو همان اندیشهای / مابقی تو استخوان و ریشهای»
مدیر حوزه علمیه خواهران استان مرکزی اظهار داشت: پس حجاب، تجلّیِ عینیِ همان «اندیشهی متعالی» است؛ سپری وجودی در برابر نگاههای کاهشدهندهای که قصدِ تنزّلِ انسان از «مقامِ خلافتاللهی» به «بُعدِ حیوانی» را دارند.
وی در ادامه گفت: بر اساسِ نظریهی اعتباریاتِ علامه طباطبائی، احکامِ اجتماعی همچون حجاب، از نوعِ «اعتباریاتِ معقول» هستند که بر پایهی «نیازهایِ واقعیِ نوعی» شکل گرفتهاند. از این منظر، حجاب یک «ساختارِ تنظیمگرِ کنشهای اجتماعی» محسوب میشود که کارکردِ آن، نه محدودیتسازیِ صرف، که «بهبودِ کیفیّتِ تعاملاتِ انسانی» است.
حجتالاسلام درگاهی ابراز داشت: در نگاهِ روانشناختیِ مبتنی بر حکمتِ متعالیه، کاهشِ تحریکپذیریِ بصری در عرصهی عمومی، موجبِ صیانت از «قوّهی واهمه» و تمرکزِ بیشتر بر «قوّهی عاقله» میگردد.
وی تاکید کرد: جامعهشناسیِ اسلامی نیز این پدیده را عاملی برای «کاهشِ ارزشِ کاذبِ کالاییِ تن» و «فزونیِ ارزشِ حقیقیِ شخصیتِ متعهّد» میداند. بنابراین، حجاب را میتوان «قراردادی عقلایی» برای استقرارِ «صلحِ اجتماعیِ پایدار» قلمداد کرد؛ قراردادی که زمینهسازِ حضورِ فعّالِ زن در عرصههای علم، سیاست و اجتهاد، با محوریّتِ «عقلِ نظری» و «عقلِ عملی» است، نه با اتّکا بر «زیباییِ ظاهریِ زائلشدنی.»
مدیر حوزه علمیه خواهران استان مرکزی اضافه کرد: رویدادِ ۲۱ تیر، در بسترِ تاریخِ معاصرِ این سرزمین، نه صرفاً یک مقاومتِ عاطفی، که تجلّیِ «بلوغِ فقهی و اصولیِ یک ملت» در فهمِ عمیقِ دین است. در این روز، تودهی مردمی که ریشه در سنتِ اجتهادیِ حوزهها دارند، نشان دادند که التزامِ آنان به احکام، مبتنی بر «تقلیدِ کورکورانه» نیست؛ بلکه برخاسته از «ادراکِ فطری» و «عقلِ سلیم» است که با «مقاصدِ شریعت» (حفظِ عقل، نسل، مال و ناموس) هماهنگیِ تام دارد.
وی گفت: مردم در این روز ثابت کردند که، حجاب یک «فردیّتِ محض» نیست؛ بلکه یک «حکمِ اجتماعیِ تأسیسی» است که برای «مرد» نیز تکالیفی به همراه دارد؛ از جمله: «حجابِ بصر» و «حجابِ قول و فعل». این تلازمِ میانِ «حجابِ چشمِ مرد» و «حجابِ تنِ زن» در حقیقت، بنای یک «نظامِ اخلاقیِ متقابل» را پیریزی میکند که ارزشمندیِ افراد، نه بر اساس «نمودهای اجتماعی» که بر پایهی «میزانِ تقوای الهی» سنجیده میشود.
حجتالاسلام درگاهی بیان کرد: ۲۱ تیر، این حقیقتِ بنیادین را بازگو میکند که یک جامعهی بالغ و هویّتمند، هرگز به انفعالِ فرهنگی تن نمیدهد؛ بلکه با اتکا به «برهان، جدالِ احسن و حکمت»، فلسفهی پوششِ خود را به مثابهی یک «ضرورتِ عقلاییِ دروندینی» تبیین میکند که: «کمالِ زن، در رهایی از اسارتِ هوسهای زودگذر است، نه در آزادیِ بیحدّ و حصر برای نمایشِ جذّابیتِ فیزیکی.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: در نتیجه آگاه باشیم که مسألهی حجاب، در عینِ اینکه از «فروعِ فقهیِ» محسوب میشود، دروازهای به «فلسفهی احکام» و «علمِ اخلاقِ کاربردی» است. روایتِ منسوب به امام صادق (ع) که فرمود: «اَلْحِجَابُ زِینَةُ الْمَرْأَةِ»، نه به معنایِ زینتِ تزیینی، که به معنایِ «ارزشِ ذاتیِ مصونیتبخش» است؛ تا گوهرِ وجودیِ زن، تنها در محضرِ «اهلِ بصیرت و نظر» جلوهگر شود و از دسترسِ «اهلِ هوای نفس» دور ماند.
نظر شما