به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تهران، استاد علیاکبر رشاد، رئیس شورای حوزه علمیه استان تهران و تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع)، در همایش بینالمللی «تحقق وعده انتقام» با تبیین مفهوم «ثارالله» اظهار داشت: خونخواهی شهیدان، بهویژه شهدای بزرگ جبهه حق، صرفاً به معنای قصاص قاتلان نیست، بلکه حقیقتی تاریخی، تمدنی و جریانساز است که در طول تاریخ استمرار مییابد.
وی در آغاز سخنان خود با قدردانی از برگزارکنندگان این همایش، بر اهمیت همکاری نهادهای علمی و حوزوی در تبیین مفاهیم بنیادین مکتب مقاومت تأکید کرد و گفت: این رویداد نمونهای موفق از همافزایی میان مجموعههای همسو است که توانسته در مدت کوتاهی به یک جریان علمی مؤثر تبدیل شود.
استاد رشاد با گرامیداشت یاد و راه قائد شهید و تجلیل از رهبر معظم انقلاب اسلامی، خواستار دعا و حمایت عملی از رهبری جامعه اسلامی شد و افزود: هدایت جامعه در شرایط پیچیده امروز، نیازمند شجاعت، توکل، عزم و روحیه تکلیفمداری است و همه ما وظیفه داریم در کنار رهبر جامعه اسلامی ایفای نقش کنیم.
«ثار» در فرهنگ جاهلی با مفهوم شیعی آن تفاوت بنیادین دارد
رئیس شورای حوزه علمیه استان تهران در ادامه به بررسی مفهوم «ثار» پرداخت و اظهار داشت: واژه «ثار» در فرهنگ جاهلی عرب به نوعی خونخواهی قبیلهای اطلاق میشد که هیچ حد و مرز مشخصی نداشت و گاه در برابر کشته شدن یک نفر، افراد متعددی از قبیله مقابل هدف انتقام قرار میگرفتند.
وی افزود: برخی تصور کردهاند اسلام همین سنت جاهلی را اصلاح و در قالب قصاص عرضه کرده است؛ در حالی که قصاص ریشه در شرایع الهی پیشین دارد و نباید آن را صرفاً اصلاح یک سنت جاهلی دانست.
استاد رشاد تأکید کرد: هنگامی که واژه «ثار» وارد ادبیات قدسی و فرهنگ شیعی شد، دچار تحول معنایی گستردهای شد و دیگر نمیتوان آن را صرفاً به معنای انتقام یا خونخواهی فردی تفسیر کرد.
«ثارالله» فراتر از قصاص و انتقام است
وی با اشاره به دیدگاههای مختلف درباره تعبیر «ثارالله» گفت: در منابع روایی و تفسیری، احتمالات گوناگونی درباره این تعبیر مطرح شده است؛ از جمله اینکه خداوند ولیّ دم شهید است یا اینکه خون شهید، به دلیل قداست و ارزش والای خود، به خداوند نسبت داده شده است.
تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(ع) افزود: برخی نیز «ثارالله» را از سنخ تعابیری همچون «یدالله» و «عینالله» دانستهاند که دارای معنایی رمزی و قدسی است و نباید بر معنای ظاهری حمل شود.
وی تصریح کرد: قصاص یک حکم روشن فقهی است و در جای خود باید اجرا شود، اما مفهوم «ثارالله» بسیار فراتر از قصاص است. «ثارالله» نه به معنای تشفی خاطر و نه صرفاً به معنای مجازات قاتل، بلکه بیانگر یک حرکت مستمر تاریخی در مسیر احیای حق و مقابله با باطل است.
استاد رشاد با اشاره به فرازی از زیارت عاشورا خاطرنشان کرد: درخواست «طلب ثار» امام حسین(ع) در کنار امام منصور از اهلبیت(ع)، صرفاً ناظر به مجازات قاتلان عاشورا نیست؛ زیرا بسیاری از آنان به سزای اعمال خود رسیدهاند، بلکه این تعبیر از استمرار راه حق و مبارزه دائمی با ظلم حکایت دارد.
شهادت امام جامعه، فقدان یک امت است
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه همه قتلها یکسان نیستند، گفت: در فقه، عناصر مختلفی همچون انگیزه، شخصیت قاتل و مقتول و شرایط وقوع جرم در حکم دخالت دارند؛ ازاینرو شهادت امام جامعه را نمیتوان در حد یک قتل عادی تنزل داد.
وی افزود: هنگامی که امام امت به شهادت میرسد، تنها یک فرد از میان نرفته است، بلکه یک مکتب آسیب دیده، یک امت داغدار شده و جامعه اسلامی یکی از ارکان هدایت خود را از دست داده است.
استاد رشاد با استناد به آیه شریفه «إِنَّ إِبْرَاهِیمَ کَانَ أُمَّةً» اظهار داشت: برخی شخصیتها خود یک امت هستند و آثار وجودی آنان با یک فرد عادی قابل مقایسه نیست؛ ازاینرو خونخواهی آنان نیز ابعاد متفاوتی پیدا میکند.
خون شهید، آغاز یک نهضت تاریخی است
وی در بخش پایانی سخنان خود تأکید کرد: شهید با شهادت پایان نمییابد، بلکه آغاز میشود. هنگامی که خون یک شهید در جایگاه «ثارالله» قرار میگیرد، به عامل بیداری، حرکتآفرینی و تاریخسازی تبدیل میشود که نسلهای متعدد را به حرکت وا میدارد.
استاد رشاد خاطرنشان کرد: نباید تصور کرد با مجازات عاملان و آمران یک جنایت، مسئله خونخواهی پایان مییابد؛ این تنها بخشی از ماجراست و حقیقت خونخواهی در استمرار راه شهید، پاسداری از آرمانهای او و تداوم مبارزه با ظلم و استکبار معنا پیدا میکند.
وی در پایان تأکید کرد: جامعه اسلامی نباید اجازه دهد مفهوم خونخواهی و مطالبه تاریخی ناشی از شهادت شهدا به فراموشی سپرده شود؛ زیرا «ثارالله» تنها یک مفهوم عاطفی یا تاریخی نیست، بلکه حقیقتی زنده، تمدنساز و استمراریابنده در مسیر تحقق عدالت و غلبه جبهه حق بر باطل است.
انتهای پیام/
نظر شما