به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام عجمی استاد حوزه امروز دوشنبه ۲۹ تیرماه، در میز تخصصی فقه همایش بینالمللی «تحقق وعده انتقام؛ پاسخی عادلانه، عقلانی، مشروع، متناسب، بازدارنده و تمدنی» که با حضور اساتید حوزه و پژوهشگران در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد، به تبیین مبانی فقهی انتقام مشروع پرداخت.
وی با اشاره به ظرفیت تمدنی آیات قرآن کریم اظهار داشت: آیات الهی را نباید منحصر به زمان خاصی دانست؛ چراکه اهلبیت(ع) در تفسیر آیات، آنها را براساس مقتضیات فهم مردم تبیین کردهاند، نه اینکه مفاهیم قرآن را محدود به یک مصداق خاص کنند.
استاد حوزه با بیان اینکه آیه «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ یَا أُولِی الْأَلْبَابِ» از جمله آیات مهم تمدنی قرآن است، افزود: مفهوم حیات در این آیه دارای مراتب است و همانگونه که بسیاری از مفاهیم قرآنی دارای درجات مختلف هستند، قصاص نیز دارای مراتب است و نمیتوان آن را تنها در یک سطح محدود تحلیل کرد.
وی ادامه داد: اگر مراتب حیات جامعه اسلامی را در نظر بگیریم، باید مراتب قصاص را نیز مورد توجه قرار دهیم؛ بنابراین در موضوعات کلان اجتماعی و حکومتی نمیتوان صرفاً با نگاه فردی به مسئله قصاص نگریست.
حجتالاسلام عجمی با اشاره به موضوع شهادت رهبر جامعه اسلامی، تصریح کرد: در چنین مواردی مسئله تنها قتل یک فرد نیست، بلکه تعرض به یک جایگاه و ساختار اجتماعی است؛ بهگونهای که دشمن اعلام میکند هر فردی در این جایگاه قرار گیرد، هدف حمله خواهد بود، ازاینرو تحلیل فقهی این مسئله باید فراتر از یک حق شخصی مورد بررسی قرار گیرد.
وی با بیان اینکه قاعده حفظ نظام در این موضوع قابل توجه است، یادآور شد: وقتی از حیات جامعه اسلامی سخن میگوییم، حفظ نظامات اجتماعی و سیاسی نیز در چارچوب همین مفهوم قرار میگیرد؛ زیرا هدف این قواعد، استمرار حیات جامعه اسلامی و جلوگیری از آسیب به آن است.
استاد حوزه به ارتباط آیه قصاص با آیات نفی سبیل اشاره کرد و ادامه داد: آیه «وَلَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلًا» از جمله آیاتی است که در کنار بحث قصاص باید مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا هر اقدامی که موجب سلطه و برتری دشمن بر جامعه اسلامی شود، با این قاعده قرآنی ناسازگار است.
وی تصریح کرد: در کنار نفی سبیل، قاعده عزت مسلمین نیز اهمیت دارد؛ چراکه اسلام تنها به نفی سلطه بسنده نمیکند، بلکه عزت و اقتدار جامعه اسلامی را نیز مورد تأکید قرار داده است.
حجتالاسلام عجمی با اشاره به موضوع مقابله به مثل در فقه اسلامی، خاطرنشان کرد: مقابله به مثل نیز از دیگر مباحث مرتبط با انتقام مشروع است و در مواردی که تجاوز به صورت رسمی و سازمانیافته انجام شده باشد، باید با توجه به ضوابط شرعی و موازین فقهی مورد بررسی قرار گیرد.
وی با بیان اینکه حقخواهی در مسائل کلان اجتماعی متعلق به یک فرد نیست، گفت: زمانی که عزت یک جامعه یا ملت مورد تعرض قرار میگیرد، موضوع از دایره حقوق شخصی خارج شده و به یک مسئله عمومی تبدیل میشود.
استاد حوزه با اشاره به تعبیر «وظیفهای بر دوش آزادگان جهان» اظهار کرد: در فقه اسلامی، بسیاری از احکام دارای گستره عمومی هستند و محدود به گروه خاصی نیستند؛ ازاینرو برخی تکالیف الهی میتواند متوجه همه آزادگان و عدالتخواهان جهان باشد.
انتهای پیام /
نظر شما