به گزارش خبرگزاری حوزه، خانم سمیه صیادی، استاد راهنمای گروه «عالم آل محمد(ع)»، که در یازدهمین دوره «مسابقه پژوهش گروهی رشد» اثری با عنوان «تحلیل تأثیر تفاوتهای نسلی بر تربیت فرزندان در زیست رسانهای معاصر» ارائه کرده است، در گفتوگویی درباره راهبردهای مسئلهمحور معاونت پژوهش مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران برای حرکت بهسوی مرجعیت علمی در عرصه زن و خانواده، گفت: مهمترین راهبرد در «مسابقه پژوهش گروهی رشد» آن است که بهجای پرداختن به موضوعات پراکنده، یک مسئله مشخص و اولویتدار در حوزه زن و خانواده انتخاب شود و پژوهشگران هر یک از گرایشهای فقه و اصول، تفسیر و حدیث، اعتقادی و کلامی، روانشناسی و تربیت، دیدگاه تخصصی خود را درباره همان مسئله ارائه دهند.
وی افزود: سپس این دیدگاهها در یک چارچوب علمی و هماهنگ، تلفیق و جمعبندی شود تا در نهایت، راهکاری جامع و کاربردی بهعنوان نتیجه عملی مسابقه ارائه گردد.
خانم صیادی در پاسخ به سؤال دیگری درباره اینکه برای تولید یک پژوهش کاربردی و مسئلهمحور چه شاخصها و معیارهایی باید مدنظر قرار گیرد، ضمن تبیین این معیارها، به تشریح نمونههایی از کاربستهای عملیاتی پژوهش منتخب خود پرداخت و تصریح کرد: پژوهش کاربردی باید از یک مسئله واقعی و اولویتدار آغاز شود، از پشتوانه علمی و دینی معتبر برخوردار باشد، با روششناسی روشن انجام گیرد و در نهایت به راهحلی مشخص، عملی و قابل ارزیابی منتهی شود. در چنین پژوهشی، صرف بیان کلیات کافی نیست؛ بلکه باید روشن شود چه اقدامی، توسط چه نهادی، برای کدام مخاطب و با چه نتیجهای قابل اجراست.
استاد راهنمای گروه «عالم آل محمد(ع)» بیان کرد: برای نمونه، در پژوهش «تحلیل تأثیر تفاوتهای نسلی بر تربیت فرزندان در زیست رسانهای معاصر»، میتوان یک بسته راهنمای والدین و مربیان برای مدیریت مصرف رسانه، گفتوگو با نوجوان و تقویت تفکر انتقادی طراحی کرد. همچنین میتوان الگویی برای همکاری خانواده، مدرسه و مسجد ارائه داد تا تربیت رسانهای نوجوان بهصورت هماهنگ دنبال شود.
وی ادامه داد: بنابراین، ارزش پژوهش کاربردی به میزان اثرگذاری آن در حل مسئله، اصلاح تصمیمها و ایجاد تغییر واقعی در جامعه است.
خانم صیادی در پاسخ به این پرسش که محققان و پژوهشگران چگونه میتوانند در تبیین دیدگاهها و نظریات امام شهید حضرت آیتالله خامنهای (أعلیالله مقامه الشریف) پیرامون موضوعاتی نظیر «دشمنشناسی، عزت ملی، حضور مردم و مقاومت» نقشآفرینی مؤثر داشته باشند و بایستههای پژوهشی حوزه در دوران پساجنگ چیست، گفت: در تبیین دیدگاههای امام شهید حضرت امام خامنهای، طلاب پژوهشگر باید از بیانهای شعاری و پراکنده فاصله گرفته و مفاهیمی مانند دشمنشناسی، عزت ملی، حضور مردم و مقاومت را در قالب یک منظومه فکری منسجم بررسی کنند. برای مثال، در موضوع دشمنشناسی، لازم است شیوههای نوین دشمن، مانند جنگ شناختی، تحریف واقعیت، تضعیف اعتماد عمومی و هدف قرار دادن خانواده و هویت ملی، بررسی شود. همچنین عزت ملی باید در پیوند با علم، استقلال، خودباوری، پیشرفت و حضور آگاهانه مردم تبیین گردد.
وی تأکید کرد: مقاومت نیز نباید تنها به بُعد نظامی محدود شود، بلکه ابعاد فرهنگی، علمی، اقتصادی، خانوادگی و رسانهای آن نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
بهطور کلی، سه رویکرد مورد انتظار است:
۱. تبیین درست واژگان کلیدی: پژوهشگران موظفاند ادبیات علمی لازم را در دفاع از مفاهیمی چون عزت ملی و مقاومت تولید کنند و نشان دهند که این مفاهیم نهتنها دفاعی نیستند، بلکه راهبردهایی فعال و قدرتآفرین برای پیشرفت تمدنیاند.
۲. روایتپژوهی و جهاد تبیین: یکی از میدانهای اصلی جنگ، روایت است. طلاب باید با روشهای علمی، «روایت صهیونیستی» از مسائل زنان و خانواده را شبههشناسی و نقد کنند و روایت اصیل اسلامی از کرامت زن را بهصورت علمی و مستند ارائه دهند.
۳. مهندسی فرهنگی خانواده: در شرایط پساجنگ، دشمن به دنبال تضعیف بنیان خانواده بهعنوان قلعه مستحکم هویتی است. پژوهشگران باید با طراحی الگوهای اقتصادی، فرهنگی و تربیتی برای خانواده، تابآوری آن را در برابر شوکهای فرهنگی افزایش دهند.
استاد راهنمای گروه «عالم آل محمد(ع)» اظهار داشت: در دوران پساجنگ، نقشآفرینی مؤثر طلاب پژوهشگر مستلزم اتخاذ رویکردهایی فراتر از پژوهشهای سنتی و صرفاً کتابخانهای است. این رویکردها باید در تراز گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی و متناسب با نیازهای راهبردی کشور تعریف شوند.
بر اساس بیانات و دغدغههای رهبری و نیز تحلیل کارشناسان، بایستههای رویکردی حوزه در این زمینه را میتوان در چند محور کلیدی دستهبندی کرد:
۱. رویکرد مسئلهمحوری بهجای موضوعمحوری
۲. تمدنسازی و نوآوری در علوم انسانی
۳. جهاد تبیین و پاسخ به شبهات
۴. رویکرد بینالمللی و مسئله مقاومت
در دوران پساجنگ و تحولات نظم جهانی، بایسته اصلی حوزه، گذار از یک نهاد سنتی و منفعل به نهادی راهبردی، کارآمد و پیشرو است. نقشآفرینی مؤثر طلاب زمانی محقق میشود که پژوهشها، با عینیتبخشی به آموزههای دینی، پاسخگوی مسائل روز باشند، در عرصه بینالملل اثرگذار واقع شوند و با حضور فعال در عرصه جهاد تبیین، زمینهساز تحقق تمدن نوین اسلامی گردند.
انتهای پیام/
نظر شما