به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران ، حجتالاسلام والمسلمین رفیعی، استاد حوزه و دانشگاه، روز یکشنبه ۱۸ مرداد در برنامه «سمت خدا» با اشاره به فرازهایی از دعای مکارمالاخلاق امام سجاد(ع)، اظهار داشت: در بخشی از این دعا، امام سجاد(ع) خطاب به خداوند متعال میفرماید: «اللهم أنت عدتی إن أهممتنی حزن»؛ یعنی خدایا، هرگاه اندوه و حزن مرا فرا گرفت، تو تکیهگاه من هستی.
وی با بیان اینکه حزن و اندوه به دو نوع پسندیده و ناپسند تقسیم میشود، افزود: برخی اندوهها خودساخته و ناشی از گناه، شهوت حرام، خشم، کینه، وابستگی شدید به دنیا و حسد هستند که انسان باید از ایجاد آنها جلوگیری کند.
استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: گاهی انسان به دلیل شهوت حرام و علاقههای کاذب دچار اندوه طولانی میشود؛ در حالی که خداوند مسیر صحیح را در برابر انسان قرار داده و باید با کنترل نگاه و رفتار، از ورود به روابط حرام جلوگیری کرد.
وی با اشاره به آثار خشم و کینه در ایجاد حزن، تصریح کرد: اگر انسان نسبت به کسی که قدرت مقابله با او را ندارد خشمگین شود، این خشم میتواند اندوهی طولانی برای او ایجاد کند؛ بنابراین باید از کینه و عصبانیتهای بیجا پرهیز کرد.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی، وابستگی شدید به دنیا را از دیگر عوامل ایجاد اندوه دانست و گفت: اگر انسان همه امید و علاقه خود را به یک مسئولیت، موقعیت اجتماعی، مقام یا نتیجه خاص گره بزند، با از دست دادن آن ممکن است دچار افسردگی و حزن شود؛ بنابراین نباید دل انسان به دنیا وابسته باشد.
وی حسد را نیز یکی دیگر از عوامل حزن برشمرد و اظهار داشت: انسان حسود دائماً در غم و ناراحتی است؛ چراکه موفقیت دیگران را نمیتواند تحمل کند و از نعمتهایی که خداوند به دیگران داده، رنج میبرد.
استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه همه حزنها ناپسند نیستند، خاطرنشان کرد: در تاریخ انبیا و اهلبیت(ع) نمونههای فراوانی از حزن طبیعی و انسانی وجود دارد؛ حضرت یعقوب(ع) در فراق حضرت یوسف(ع) اندوهگین شد، پیامبر اکرم(ص) در شهادت فرزندش ابراهیم گریه کرد و امیرالمؤمنین(ع) پس از شهادت حضرت زهرا(س) و همچنین در فراق مالک اشتر دچار اندوه شد.
وی افزود: امام سجاد(ع) نیز پس از شهادت پدر بزرگوارشان امام حسین(ع) سالها داغدار بودند؛ بنابراین اصل محزون شدن به دلیل از دست دادن عزیزان و وقوع مصیبت، مذموم نیست، بلکه مهم آن است که انسان در هنگام مصیبت دچار شکایت از خدا و بیصبری نشود.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به سیره امام صادق(ع) در مواجهه با بیماری و فوت فرزندشان، گفت: در روایت آمده است که امام صادق(ع) پیش از وقوع مصیبت برای بهبود فرزندشان تلاش میکردند، اما هنگامی که مصیبت واقع شد، فرمودند: «ما اهلبیت پیش از مصیبت تلاش میکنیم و هنگامی که مصیبت واقع شد، صبر میکنیم.»
وی یکی از راههای کاهش اندوه را ذکر و یاد خدا دانست و بیان کرد: ذکر «لا إله إلا أنت سبحانک إنی کنت من الظالمین» از اذکاری است که در روایات برای رفع اندوه مورد تأکید قرار گرفته است؛ همچنین ذکر «لاحول و لاقوة إلا بالله» و استغفار از دیگر راههای مقابله با غم و گرفتاری است.
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آثار استغفار در زندگی انسان اظهار داشت: در روایات آمده است که کسی که زیاد استغفار کند، خداوند برای هر اندوهی گشایش و برای هر تنگنایی راه خروج قرار میدهد.
وی ادامه داد: حتی در ماجرایی که فردی نزد امام حسن مجتبی(ع) از نباریدن باران، فقر و نداشتن فرزند شکایت کرد، امام(ع) در هر مورد توصیه به استغفار فرمودند و به آیه «فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کَانَ غَفَّارًا * یُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَیْکُمْ مِدْرَارًا * وَیُمْدِدْکُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِینَ» استناد کردند.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی با توصیه به مداومت بر استغفار گفت: پیامبر اکرم(ص) نیز به استغفار اهتمام داشتند و در روایات آمده است که استغفار، زنگارهای ایجادشده در زندگی انسان را برطرف میکند.
وی زیارت اهلبیت(ع) را یکی دیگر از راههای زدودن غم دانست و افزود: در روایات درباره زیارت امام رضا(ع) آمده است که زیارت آن حضرت برای انسان گرفتار و اندوهگین موجب رفع غم میشود؛ بنابراین نباید از آثار معنوی زیارت و ارتباط با اهلبیت(ع) غافل شویم.
استاد حوزه و دانشگاه همچنین روضه و گریه بر مصائب سیدالشهدا(ع) را از عوامل آرامش دل عنوان کرد و گفت: اشک بر اباعبدالله الحسین(ع) نیز میتواند حزن و اندوه انسان را کاهش دهد و دل را به سرچشمه آرامش الهی متصل کند.
وی در ادامه با تشریح دومین فراز از دعای امام سجاد(ع)، اظهار داشت: امام(ع) میفرماید: «وأنت منتجعی إن حرمت»؛ یعنی خدایا، هنگامی که از چیزی محروم میشوم، تو پناهگاه و تکیهگاه من هستی.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی با بیان اینکه محرومیت نیز دو گونه است، تصریح کرد: بخشی از محرومیتها نتیجه رفتار خود انسان است؛ مانند محرومیتی که به دلیل حرص، بداخلاقی، بیاعتمادی یا رفتار نادرست برای انسان ایجاد میشود، اما گاهی محرومیتها طبیعی و خارج از اختیار انسان هستند.
وی افزود: ممکن است فردی برای ازدواج، تحصیل، فرزندآوری، شغل، موفقیت ورزشی یا رسیدن به هدفی تلاش کند اما به آن دست پیدا نکند. در چنین شرایطی انسان نباید خود را ببازد، بلکه باید خداوند را تکیهگاه خود قرار دهد و از او بخواهد جایگزین بهتری برای آنچه از دست داده، فراهم کند.
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به اینکه انسان گاهی از حکمت برخی محرومیتها آگاه نیست، گفت: ممکن است انسان چیزی را خیر خود بداند و برای رسیدن به آن بسیار اصرار کند، اما خداوند به دلیل آگاهی از آینده، آن را برای او فراهم نکند؛ بنابراین گاهی آنچه انسان محرومیت میپندارد، در حقیقت زمینهای برای رسیدن به خیر بزرگتر است.
وی با اشاره به داستان حضرت خضر(ع) و ماجرای کودک، خاطرنشان کرد: در این ماجرا باید توجه داشت که اقدام حضرت خضر(ع) بر اساس اذن الهی بود و نمیتوان از آن جواز کشتن کودک یا افراد بیگناه را برداشت کرد؛ خداوند متعال از آینده این کودک و سرنوشت خانواده او آگاه بود و حکمت این اقدام را برای حضرت خضر(ع) بیان کرد.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی در ادامه با اشاره به سومین فراز دعای امام سجاد(ع)، بیان کرد: امام(ع) میفرماید: «وبک استغاثتی إن کرثت»؛ یعنی خدایا، هنگامی که مشقت و سختی به من روی میآورد، استغاثه و پناه من به سوی توست.
وی با بیان اینکه «استغاثه» به معنای طلب یاری و فریادرسی است، گفت: استغاثه با یک دعای معمولی تفاوت دارد و در آن، حالت اضطرار، تضرع و درماندگی انسان در برابر مشکل وجود دارد.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: در روایات نمونههایی از استغاثه اهلبیت(ع) به درگاه خداوند وجود دارد؛ از جمله هنگامی که یکی از یاران امام صادق(ع) به دست حاکم مدینه به شهادت رسید، امام(ع) به درگاه خداوند استغاثه کردند و خداوند نیز به سرعت پاسخ استغاثه آن حضرت را داد.
وی با جمعبندی سخنان خود تصریح کرد: امام سجاد(ع) در این بخش از دعای مکارمالاخلاق سه بزنگاه مهم زندگی انسان را مطرح میکنند؛ حزن، محرومیت و مشقت؛ در هر سه مرحله نیز انسان باید خداوند را تکیهگاه و پناه خود قرار دهد.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به حزن رهبر شهید انقلاب اسلامی در فراق شهدای جنگ ۱۲ روزه، اظهار داشت: انسان مؤمن ممکن است در برابر شهادت عزیزان و یاران خود محزون شود، اما این حزن نباید او را از مسیر الهی خارج کند؛ بلکه باید با تکیه بر خداوند، مسیر مسئولیت و مقاومت را ادامه دهد.
وی با اشاره به حضور رهبر شهید انقلاب اسلامی در مراسم چهلم شهدای جنگ ۱۲ روزه، گفت: ایشان در آن مراسم با اشاره به اینکه شهدا از اقشار مختلف مردم و نیروهای نظامی بودند، بر ضرورت التیامبخشی به خانوادههای شهدا تأکید کردند و شخصاً برای بیان تسلیت و قدردانی از آنان سخن گفتند.
استاد حوزه و دانشگاه در پایان با اشاره به اهمیت دعا و استغاثه به درگاه الهی، خاطرنشان کرد: در شرایط سخت و بحرانی، انسان نباید خود را ببازد؛ بلکه باید با دعا، استغفار، ذکر، زیارت اهلبیت(ع) و توسل، ارتباط خود را با خداوند تقویت کند و یقین داشته باشد که خداوند بهترین تکیهگاه در همه حوادث زندگی است.
انتهای پیام /
نظر شما