ریاض بر لب تیغ؛ ورود علنی یک بازیگر جدید بنام انصار الله یمن به آوردگاه نبرد

خبرگزاری حوزه | چگونه یمن، عربستان را در تنگنای دوگانه گرفتار کرد؟

سناریو و اتفاقات دریای سرخ در روزهای اخیر نشان داد که سیاست محاصره، وقتی از سوی نهادی ضعیف اجرا شود، به بومرنگی علیه خودش بدل می‌گردد. انصارالله یمن با هدف قرار دادن نفتکش‌های سعودی انسلیا و تأسیسات آرامکو در جیزان و ینبع، معادله‌ای را عملیاتی کرد و از آن به محاصره در برابر محاصره یاد کرد.

بر اساس گزارش رویترز، نفتکش سعودی انسلیا در دریای سرخ هدف قرار گرفت و دچار آتش‌سوزی شد؛ یحیی سریع، سخنگوی نظامی انصارالله، اصابت موشک و پهپاد به این کشتی و نفتکش لیلا را تأیید کرد. همزمان، به گزارش رویترز، نیروهای یمنی تأسیسات آرامکو در جیزان و ینبو را هدف گرفتند و منابع تجاری آسیایی از احتمال آسیب به مخازن سوخت در جیزان خبر دادند.

ینبو، دروازه اصلی صادرات نفت سعودی از مسیر دریای سرخ برای دور زدن تنگه هرمز است؛ جیزان نیز پالایشگاهی با ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روز دارد. به نقل از منابع امنیتی یونانی، دو موشک بالستیک هدفگیری‌شده به سمت ینبو توسط سامانه پاتریوت ساخت آمریکا که در عربستان با عملیات نیروها و مستشاران یونانی به کار گرفته می‌شود، رهگیری شد؛ با این‌حال اما، ناکامی تقریبا کامل در رهگیری، آسیب به مخازن جیزان را رقم زد.

در پاسخ نیز، ائتلاف سعودی مواضع نظامی انصارالله در بندر الحدیده را بمباران کرد و نیروی هوایی دولت خودخوانده مستقر در عدن، انبارهای تسلیحاتی در مأرب و الجوف را هدف گرفت. قیمت نفت خام برنت برای نخستین‌بار از ماه مه، از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد.

آنچه در این هفته رخ داد، فراتر از یک تشدید تنش معمول، بن‌بست راهبردی ریاض را آشکار می‌کند. عربستان دوازده سال است ابزار محاصره همه جانبه را علیه یک ملت به کار برده و اکنون با معادله‌ای مواجه شده که خود نمی‌تواند از آن فرار کند: تنگه هرمز به دلیل عملیات ایران عملاً مسدود است، و اکنون مسیر جایگزین دریای سرخ نیز زیر ضرب انصارالله قرار گرفته. همین محاصره دوگانه است که ریاض را در تنگنا انداخته.

ناکامی محرز سامانه پاتریوت در رهگیری کامل موشک‌های یمنی، با وجود عملیات نیروی یونانی پشت آن، نمونه‌ای گویا از فروپاشی معادله بازدارندگی غربی در برابر جنگ نامتقارن است و این یعنی: تجهیزات چند ده میلیون‌دلاری آمریکایی در برابر پهپادها و موشک‌های کم‌هزینه بومی ایرانی، عملاً کارایی خود را از دست داده‌اند. این واقعیتی است که فراتر از یمن، به کل معماری امنیتی متکی بر سلاح غربی در منطقه آسیب می‌زند.

آنچه در یمن می‌گذرد بخشی از همان میدان اصلی نبرد با آمریکا و رژیم اسرائیل است. همبستگی انصارالله با تهران، در شرایطی که خود ایران آماج حملات مستقیم و غیرمشروع آمریکا قرار داشته، انسجام جبهه مقاومت را نشان می‌دهد؛ جبهه‌ای که با منطق راهبردی مشترکی عمل می‌کند، بسیار هماهنگ‌تر از آنچه روایت رسانه‌های غربی از یک شبکه نیابتی پراکنده و یا تعدادی محدودی پروکسی مخفی ترسیم می‌کند. عدالت‌محوری و ایستادگی در برابر محاصره‌گری، در ادبیات تمدنی ایران و اسلام، همواره ستون فقرات مقاومت در برابر زورگویی بوده است.

در سوی مقابل، ریاض و متحدان خلیجی‌اش بر اساس پارادایم سلطه و دیدگاه پارادوکسیکال با اتکا به چتر حمایتی سیاسی، امنیتی و نظامی واشنگتن، دوازده سال سیاست تحریم غذا و دارو را امنیت منطقه‌ای نامیدند؛ اما اکنون که یمن با ابزار مشابه پاسخ می‌دهد، همان رسانه‌های غربی آن را تروریسم دریایی و برهم زدن امنیت خاورمیانه(شما بخوانید غرب آسیا) می‌خوانند. این دوگانگی آشکار، اعتبار روایت رسمی دول غربی و خصوصا موضع واشنگتن درباره آزادی کشتیرانی را به‌شدت مخدوش کرده است.

مسیر پیشِ رو برای ریاض دو گزینه بیشتر ندارد؛ یا پذیرش میز مذاکره با شرایطی که عمان اکنون در تلاش برای میانجی‌گری آن است البته با خطوط قرمز و فرصت های موکد جمهوری اسلامی ایران،و یا تداوم فرسایشی جنگی که هزینه‌اش برای اقتصاد نفت پایه پادشاهی سعودی هر روز سنگین‌تر می‌شود. برای ایران و محور مقاومت، این تحولات یک واقعیت راهبردی را تثبیت می‌کند. بازدارندگی دیگر در انحصار غرب با پیمان هایی مانند ورشو یا آتلانتیک شمالی(ناتو) نیست، و معادله فشار در برابر فشار یا موازنه جهانی قدرت، اکنون در چند جبهه همزمان از هرمز تا باب‌المندب و از عدن تا جبل العامل، تحت گفتمان مقاومت و آرمان ستیز با استکبار به‌کار گرفته می‌شود.

والعاقبه للمتقین

سید محمد حسین داورپناه شهری