خبرگزاری حوزه/ بیش از ۱۴ قرن از واقعه ی تاریخی سقیفه و غدیر می گذرد، اما اختلاف نظر میان شیعه و سنی درباره ی جانشینی پیامبر اکرم (ص) همچنان حساس ترین نقطه ی کانونی برای سوءاستفاده ی دشمنان اسلام بوده است. کارشناسان تاریخ و سیاست بر این باورند که قدرت های سلطه گر، به ویژه پس از جنگ های صلیبی و سپس در دوران استعمار نوین، با بهره گیری از این شکاف، همواره در صدد ایجاد تفرقه و تضعیف امت اسلامی برآمده اند.
در ایران نیز با وجود تنوع مذهبی و حضور جمعیت قابل توجهی از برادران اهل سنت در استان های مرزی، این اختلاف به عنوان مهمترین اهرم فشار دشمنان برای القای ناامنی و بی ثباتی شناسایی شد. تفرقه افکنی، استمرار بحران و در نهایت فروپاشی، آن چیزی بود که نقشه های اتاق های فکر غربی برای ایران ترسیم کرده بودند.
در این بین توجه به آیات قرآن به عنوان نسخه ی اصلی راهنمای بشر امری ضروری می نماید. خداوند در آیه ی ۱۳ سوره ی مبارکه ی حجرات، فلسفه ی خلقت انسان ها را با تنوع قبایل و شعوب، نه برای تفاخر و دشمنی، بلکه برای «تَعارُف» یا همان همشناسی قرار داده و برتری را در گرو «تقوا» معرفی می کند. این اصل کلیدی، زیربنای نظریه ی وحدت در اندیشه ی رهبران انقلاب اسلامی قرار گرفت.
امام خمینی (ره) و پس از ایشان، رهبر شهید، به درستی دریافتند که حل مسئله ی اختلاف مذاهب، نه در یکسان سازی عقاید، بلکه در «موضع گیری واحد در برابر دشمن مشترک» تعریف می شود. به بیان دقیق تر، وحدت به معنای نادیده گرفتن تفاوت ها نیست؛ بلکه به معنای هم افزایی بر محور مشترکاتِ اعتقادیِ فراوانی همچون قرآن، قبله، پیامبر و اصول اسلامی است.
جمهوری اسلامی ایران، پس از پیروزی شکوهمند انقلاب، گام های عملیاتی و اثرگذاری در این حوزه برداشت که مهمترین آنها عبارتند از:
۱. نامگذاری هفته ی وحدت؛ ابتکاری تحول آفرین
یکی از هوشمندانه ترین اقدامات حضرت امام خمینی (ره)، تعیین ایام دوازدهم تا هفدهم ربیع الاول به عنوان «هفته ی وحدت» بود. این اقدام نمادین که با بهره گیری از اختلاف نظر موجود در تاریخ ولادت پیامبر (ص) صورت گرفت، توانست یک نقطه ی اختلاف را به بزرگترین جشن مشترک اسلامی تبدیل کند. این هفته، هر ساله با برگزاری مراسم متعدد در سراسر کشور و جهان، یادآور وحدت کلمه ی مسلمین است.
۲. راه اندازی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
در سال ۱۳۶۹ و به دستور مستقیم مقام معظم رهبری، «مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی» به عنوان یک نهاد بین المللی و تخصصی فعالیت خود را آغاز کرد. این مجمع با تربیت نیروهای متخصص، برگزاری همایش های علمی و انتشار صدها عنوان کتاب و مقاله، به یکی از اثرگذارترین مراکز علمی - فرهنگی جهان اسلام تبدیل شده است.
۳. برگزاری مستمر کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی
تاکنون بیش از ۳۰ دوره از این کنفرانس با حضور هزاران تن از اندیشمندان، مفتیان و شخصیت های سیاسی از بیش از ۸۰ کشور جهان در تهران برگزار شده است. این رویداد مهم، فرصتی را برای هماهنگی مواضع، تبادل تجربه و ارائه ی راهکارهای عملی در جهت تحقق امت واحده ی اسلامی فراهم آورده است.
حاصل این راهبرد هوشمندانه، تبدیل شدن ایران به کانون بیداری اسلامی و الگویی موفق برای همگرایی فرقه ای در منطقه است. دشمنانی که پیش از این، مرزهای ایران را به عنوان خط مقدم تنش های مذهبی هدف گرفته بودند، اکنون با واقعیتی جدید مواجه شده اند؛ واقعیتی به نام «ایران قوی و متحد».
با این حال، مسیر وحدت اسلامی همچنان با چالش های جدی نظیر تعصبات جاهلانه، جهالت نسبت به مذاهب دیگر و هجمه های رسانه ای بی وقفه ی استکبار مواجه است. کارشناسان بر این باورند که استمرار این راهبرد، تقویت گفتمان تقریب در نظام آموزشی کشور، و مشارکت فعالانه ی علمای هر دو مذهب، تنها راه عبور از این گردنه های تاریخی و تحقق عزت نهایی جهان اسلام است.
«انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی (ره) و تداوم آن با هوشیاری مقام معظم رهبری (ره)، ثابت کرد که می توان با تکیه بر آموزه های اصیل قرآن، نه تنها از فروپاشی جلوگیری کرد، بلکه تفرقه را به فرصتی برای همبستگی و اتحاد تبدیل نمود. هفته ی وحدت و کنفرانس های تقریب، گواه زنده ی این حقیقت تاریخی است که رمز ماندگاری یک نظام سیاسی، در انسجام ملی و پرهیز از هرگونه اختلاف افکنی نهفته است.»
زهرا صالحی فر
نظر شما