به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین تاکی مدیر مرکز امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزههای علمیه در نشست با طلاب مستعد سطح یک حوزههای علمیه قم، که ظهر امروز در سالن جلسات این مرکز برگزار شد، بر ضرورت نقشآفرینی مستقیم و فعال نخبگان حوزوی در طراحی مسیر رشد علمی، پژوهشی و اجتماعی خود تأکید کرد و گفت: اگر قرار است اتفاق مهمی در عرصه نخبگان حوزه رخ دهد، این اتفاق صرفاً از سوی مرکز امور نخبگان رقم نخواهد خورد؛ بلکه باید با مشارکت و میدانداری خود نخبگان شکل بگیرد.
وی با اشاره به ظرفیتهای متنوع موجود در میان طلاب مستعد اظهار کرد: انتظار ما این نیست که همه طلاب مستعد صرفاً منتظر باشند تا مرکز برای آنها برنامهای طراحی کند و سپس در آن برنامه حضور پیدا کنند؛ بلکه باید خود طلاب نیز برای آینده علمی، پژوهشی، تبلیغی و اجتماعی خود تصمیمگیری و برنامهریزی کنند.
مدیر مرکز امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزههای علمیه افزود: اگر میان طلاب مستعد، افرادی دارای علایق و ظرفیتهای مشترک وجود دارند، این افراد میتوانند در قالب گروهها و تشکلهای تخصصی گرد هم آمده و متناسب با تواناییهای خود، فعالیتهای مشخصی را آغاز کنند و برای آینده این مجموعهها برنامه داشته باشند.
شکلگیری تشکلهای تخصصی؛ راهی برای فعالسازی ظرفیت نخبگان
حجتالاسلام والمسلمین تاکی با بیان اینکه شکلگیری تشکلهای تخصصی میتواند یکی از گامهای مهم در مسیر رشد نخبگان باشد، ادامه داد: ممکن است امروز تعداد افرادی که در یک زمینه خاص فعالیت میکنند محدود باشد، اما همین جمع کوچک میتواند نقطه آغاز یک حرکت بزرگتر باشد.
منتظر مرکز نخبگان نباشید
حجتالاسلام والمسلمین تاکی در ادامه با تأکید بر اینکه مرکز امور نخبگان نباید بهعنوان متولی تمام امور نخبگان تلقی شود، گفت: اگر میخواهید در مسیر نخبگی، برای خود برنامهریزی دقیق داشته باشید و ظرفیتهای شما به فعلیت برسد، منتظر جایی به نام مرکز نخبگان نباشید. البته این سخن به معنای بینیازی از مرکز نیست؛ بلکه اتفاقاً باید از ظرفیت مرکز استفاده کنید، اما نقش اصلی را خود شما باید ایفا کنید. شما باید دور هم جمع شوید، تشکل تشکیل دهید، درباره آینده خود فکر کنید، برنامه ارائه دهید و برای اجرای برنامهها اقدام کنید.
مدیر مرکز امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزههای علمیه خاطرنشان کرد: مرکز میتواند از تشکلهای شکلگرفته حمایت کند و در مواردی که این مجموعهها برای انجام فعالیتهای خود نیازمند اعتبار، پشتیبانی یا تسهیل ارتباط با دستگاههای مختلف هستند، ظرفیت خود را در اختیار آنها قرار دهد.
وی ادامه داد: برای نمونه، زمانی که یک مجموعه با عنوان مشخص و با پشتوانه مرکز امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزههای علمیه برای انجام یک فعالیت علمی یا پژوهشی اقدام میکند، طبیعی است که از اعتبار و پشتوانه بیشتری برخوردار خواهد بود. این اعتبار میتواند در ارتباط با دستگاههای علمی و اجرایی، زمینه را برای فعالیت اعضای تشکل فراهم کند.
حمایت از اقدامات و فعالیتهای تخصصی نخبگان
حجتالاسلام والمسلمین تاکی با اشاره به برخی ظرفیتهای حمایتی مرکز اظهار کرد: ممکن است یک تشکل برای انجام فعالیتی علمی، پژوهشی یا بیندستگاهی نیازمند نامه یا معرفی رسمی باشد. در چنین مواردی، مرکز میتواند بخشی از این نیازها را برطرف کند.
مدیر مرکز امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزههای علمیه افزود: برای مثال، اگر اعضای یک مجموعه برای انجام یک فعالیت مشخص نیازمند ارتباط با وزارت علوم یا دستگاه دیگری باشند، مرکز میتواند در حد ظرفیت و اختیارات خود، زمینه این ارتباط را فراهم کرده و نامههای لازم را صادر کند.
وی تأکید کرد: ظرفیت مرکز در اختیار شماست، اما فعالسازی این ظرفیت نیازمند حرکت خود شماست. ما نمیتوانیم به جای نخبگان فکر کنیم، تصمیم بگیریم و فعالیت کنیم؛ مرکز با نخبگان نمیتواند به جای نخبگان کار کند.
ظرفیت تشکیل دستکم ۱۰ تشکل تخصصی
حجتالاسلام والمسلمین تاکی با اشاره به تنوع استعدادها و توانمندیهای طلاب حاضر در این نشست گفت: با توجه به ظرفیتهای موجود، به نظر میرسد در گام نخست بتوان دستکم زمینه شکلگیری حدود ۱۰ تشکل تخصصی را فراهم کرد.
وی ادامه داد: طبیعی است که برخی افراد به دلیل روحیه فعالتر و دغدغه بیشتر، زودتر وارد میدان شوند و دیگران را نیز برای تشکیل مجموعههای تخصصی گرد هم آورند. این افراد میتوانند پیشگام شکلگیری تشکلها باشند و سایر طلاب مستعد را نیز به این حرکت دعوت کنند.
مدیر مرکز امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزههای علمیه افزود: در هر فضای مناسبی که امکان تشکیل جلسه وجود دارد، دور هم جمع شوید، ایدههای خود را مطرح کنید و برنامهریزی را آغاز کنید. خروجی جلسات و برنامههای خود را به مرکز ارائه دهید تا آنها را با یکدیگر بررسی کنیم. اگر یک ایده و طرح، ارزشمند و قابل اجرا باشد، میتوانیم مسیر حمایت از آن را نیز بررسی کنیم. این مجموعه میتواند پشتیبانی کند، اما این خود نخبگان هستند که باید مسئله را شناسایی کنند، برنامهریزی کنند و برای حل آن وارد میدان شوند.
ضرورت عبور از فردگرایی و حرکت به سمت کار جمعی
حجتالاسلام والمسلمین تاکی در ادامه با اشاره به اینکه بخشی از تربیت طلاب ممکن است بر فعالیتهای فردی استوار بوده باشد، اظهار کرد: بعضی از ما بیشتر با الگوی فردی تربیت شدهایم و به همین دلیل ممکن است کار جمعی و تشکیلاتی برایمان دشوار باشد؛ اما کسانی که توانایی و آمادگی بیشتری دارند، باید جلو بیفتند و دیگران را نیز با خود همراه کنند. در این مسیر میتوان ابتدا افرادی را که برای همکاری اعلام آمادگی میکنند شناسایی کرد و سپس جلسات اولیه را تشکیل داد. در ادامه نیز میتوان یک اساسنامه اولیه و ساده برای تشکلها تدوین کرد تا فعالیت آنها در چارچوبی مشخص و منظم دنبال شود.
مدیر مرکز امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزههای علمیه تصریح کرد: این فرآیند نباید پیچیده و بروکراتیک باشد. قرار نیست از ابتدا یک ساختار سنگین و پرهزینه ایجاد شود. کافی است چند نفر از افرادی که دغدغه و ظرفیت مشترک دارند، دور هم جمع شوند، درباره آینده خود فکر کنند، مسئلههای اصلی را شناسایی کنند و برای آنها برنامه ارائه دهند.
یکی از نیازهای مهم نخبگان، فراهم شدن فرصت برای اندیشیدن درباره آینده است
وی با بیان اینکه یکی از نیازهای مهم نخبگان، فراهم شدن فرصت برای اندیشیدن درباره آینده است، گفت: شاید در بسیاری از مواقع، فرد به دلیل مشغلههای روزمره، برنامه آموزشی، درس، پژوهش و سایر فعالیتها فرصت نکند برای آینده خود بهصورت جدی برنامهریزی کند.
حجتالاسلام والمسلمین تاکی افزود: یکی از کارکردهای مهم یک تشکل تخصصی این است که افراد در کنار یکدیگر قرار بگیرند و درباره آینده حوزه تخصصی خود، آینده خودشان و نقششان در جامعه فکر کنند. این فرصتی است که شاید بهصورت طبیعی در اختیار افراد قرار نگیرد.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: زمان نیز همیشه این فرصت را به افراد نمیدهد که بنشینند و برای آینده خود و حوزه تخصصیشان طراحی و برنامهریزی کنند؛ بنابراین خود نخبگان باید این فرصت را ایجاد کنند و از آن استفاده کنند.
علم و حرکت باید به دست خود نخبگان باشد
مدیر مرکز امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزههای علمیه در ادامه با تأکید بر ضرورت شکلگیری یک حرکت جمعی در میان طلاب مستعد گفت: اگر قرار است حرکت بزرگی در عرصه نخبگان حوزه علمیه اتفاق بیفتد، این حرکت باید با میدانداری خود نخبگان شکل بگیرد. شما باید علم، ایده و حرکت را خودتان به دست بگیرید و مجموعههای حوزوی نیز وظیفه پشتیبانی و تسهیل این مسیر را بر عهده داشته باشند.
حجتالاسلام والمسلمین تاکی تأکید کرد: مرکز امور نخبگان میتواند ظرفیتهای موجود را در اختیار این حرکت قرار دهد، اما نقطه آغاز و موتور محرک آن باید خود نخبگان باشند. اگر نخبگان دور هم جمع شوند، تشکلهای تخصصی ایجاد کنند، برای آینده خود برنامه داشته باشند، افراد همفکر و همظرفیت را شناسایی کنند و خروجی مشخص ارائه دهند، مرکز نیز میتواند در مسیر حمایت و تقویت این حرکت وارد عمل شود.
مدیر مرکز امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزههای علمیه خاطرنشان کرد: هدف این است که به جای اینکه نخبگان صرفاً دریافتکننده برنامههای دیگران باشند، خودشان به طراح، مجری و صاحب حرکت تبدیل شوند و مرکز و مجموعههای حوزوی نیز در جایگاه پشتیبان، تسهیلگر و حامی در کنار آنان قرار گیرند.
حجتالاسلام والمسلمین تاکی با تأکید بر ضرورت بازتعریف جایگاه نخبگان و مرکز نخبگان گفت: مرکز نخبگان و بنیاد ملی نخبگان، مجموعهای برای حمایت مالی مستقیم از افرادی که صرفاً عنوان نخبه را یدک میکشند، نیست؛ بلکه بهعنوان یک مجموعه تسهیلگر و حمایتگر، زمینه رشد، پیشرفت و اثرگذاری نخبگان را فراهم میکند.
ضرورت اصلاح تصویر ذهنی از «نخبه»
وی با تأکید بر اینکه عنوان «نخبه» نباید صرفاً بر اساس موفقیت تحصیلی یا کسب معدل بالا به افراد اطلاق شود، اظهار کرد: باید توجه کنیم که نخبه بودن صرفاً به معنای درس خواندن و کسب نمره بالا نیست. ممکن است فردی معدل ۱۹/۸۰ داشته باشد، در جشنوارهای رتبه کسب کرده باشد یا از نظر تحصیلی بسیار موفق باشد، اما صرفاً بر اساس این شاخصها نمیتوان او را نخبه دانست.
حجتالاسلام والمسلمین تاکی ادامه داد: نخبه کسی است که دانش و توانایی خود را به یک اثر واقعی تبدیل کند. اگر فردی بتواند یک نظریه دینی را به یک مدل اجتماعی تبدیل کند، کاری انجام داده و اثرگذار بوده است؛ اما صرف اینکه فردی درس خوانده و معدل بالایی کسب کرده است، بهتنهایی نشانه نخبگی نیست. مراقب باشیم خودمان دچار توهم فانتزی درباره عنوان نخبگی نشویم. نباید عنوان «نخبه» را مانند یک برچسب از همان ابتدا بر خودمان بچسبانیم. باید تلاش کنیم واقعاً به مرحلهای برسیم که دانش و توانایی ما برای جامعه و دیگران مفید و اثرگذار باشد.
نخبگی با استمرار، تجربه و اثرگذاری شکل میگیرد
وی تأکید کرد: اینکه فردی یک یا دو سال درس بخواند، به نمره یا موفقیتی برسد و تصور کند اتفاق بزرگی افتاده است، کافی نیست. آنچه اهمیت دارد، استمرار، استقامت و تبدیل دانش به اثربخشی است. شاید ما با استمرار در درس خواندن، کار کردن و تلاش علمی بتوانیم در آینده به نقطهای برسیم که اثرگذاری واقعی داشته باشیم. نخبگی یک عنوان مقطعی نیست؛ بلکه مسیری است که با تلاش، استقامت و استمرار معنا پیدا میکند.
اصلاح آییننامهها برای شناسایی دقیقتر نخبگان
مدیر مرکز امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزههای علمیه در بخش دیگری از سخنان خود از تلاش برای اصلاح آییننامههای مربوط به شناسایی نخبگان خبر داد و گفت: یکی دیگر از اقداماتی که در حال انجام است، بازنگری در آییننامههاست تا طلبههایی که واقعاً در مسیر علمی و درسی تلاش میکنند، بهتر شناسایی شوند. ممکن است فردی از نظر معدل در بالاترین سطح نباشد، اما از نظر کیفیت و استمرار مطالعه و تلاش علمی، عملکرد بسیار خوبی داشته باشد. بنابراین باید سازوکاری ایجاد شود که چنین افرادی نیز بتوانند شناسایی شوند.
وی با اشاره به گفتوگوهای انجامشده درباره موضوع نخبگان ادامه داد: در این زمینه، بحثهایی با مسئولان و دستاندرکاران حوزه نخبگان انجام شده و تلاش بر این است که فرآیند شناسایی نخبگان دقیقتر، واقعیتر و متناسبتر با شرایط و اقتضائات موجود باشد.
پایش هدفمند و متناسب با شرایط جدید
حجتالاسلام والمسلمین تاکی با اشاره به دو موضوع مهم «پایش» و «حمایت» از نخبگان اظهار کرد: پس از اصلاح فرآیند شناسایی، دو مسئله مهم همچنان باقی میماند؛ یکی پایش وضعیت نخبگان و دیگری حمایتهایی که باید از آنان صورت گیرد.
وی ادامه داد: در حوزه پایش نیز اقداماتی در حال انجام است تا این فرآیند هدفمندتر شود. هدف این است که پایش نخبگان صرفاً یک فرآیند اداری یا شکلی نباشد، بلکه بتواند وضعیت واقعی افراد، میزان پیشرفت، استمرار فعالیت و میزان اثرگذاری آنان را ارزیابی کند. برخی مصوبات رسمی مرکز نخبگان که سالها وجود داشته، همچنان به قوت خود باقی است؛ اما درصدد هستیم این سازوکارها را متناسب با شرایط جدید اصلاح کنیم.
حجتالاسلام والمسلمین تاکی در پایان تأکید کرد: ممکن است در حال حاضر برخی از نخبگان نسبت به وضعیت موجود احساسات یا برداشتهایی داشته باشند؛ اما باید توجه داشت که فرآیند اصلاح آغاز شده است و تلاش میکنیم سازوکارهای موجود را بهگونهای تغییر دهیم که با شرایط امروز، نیازهای واقعی نخبگان و هدف اصلی مرکز نخبگان تناسب بیشتری داشته باشد.
انتهای پیام/
نظر شما